Okul öncesi eğitim kurumlarında çölyak hastalığı yönetimi:Öğretmenin rolü ve sorumlulukları
Öz
Tahıl ürünleri Türkiye dahil olmak üzere birçok ülkenin önemli besin kaynağını oluşturmaktadır. Ancak tahıl ürünlerinde bulunan ve bir protein olan glüten, genetik olarak yatkınlığı olan bireylerde kronik ince bağırsak hasarlarına neden olmaktadır. Çölyak hastalığı olarak bilinen bu hastalık glütene maruziyet ile birlikte belirti gösteren, glütensiz diyeti gerektiren, ömür boyu süren otoimmün bir hastalıktır. Çölyaklı bireylerin sayısı, tanı olanaklarının artması nedeniyle gün geçtikçe artmaktadır. Ek gıdanın diyete eklendiği yaşamın ilk üç yıllında daha sık olmak üzere tüm yaş gruplarında görülmektedir. Bu nedenle Çölyak hastalığının tanısı ve tedavisinde çocuklar, aileleri ve okul öncesi eğitim kurumlarına önemli görevler düşmektedir. Okul öncesi, pek çok alışkanlığın kazanıldığı bir dönemdir, doğru yöntemlerle verilen beslenme eğitimleri ile çocuklar daha sağlıklı büyür, daha sağlıklı yetişkinler haline gelirler. Okul öncesi dönem, sağlık sorunları nedeniyle özel beslenme gereksinimi olan çocukların sağlıklarının geliştirilmesi, hastalıklarının ilerleyişi açısından da önemlidir. Çalışmada, okul öncesi kurumlarında çölyak hastalığının yönetiminde öğretmene düşen rollerin ve öğrencinin sınıf içinde damgalanmasının engellemesinin öneminin ortaya konması amaçlanmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Çölyak, Okul Öncesi, Öğretmen, Beslenme, Glütensiz Diyet, Damgalama
Kaynakça
- Akder RN, Meseri R ve Çakıroğlu FP (2018). Okul çağı çocukluk döneminde beslenme eğitimi, Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi.(2), 1-10.
- Aktaç Ş, Kızıltan G ve Avcı S (2019). Beslenme eğitimi müdahalesine aile katılımının okul öncesi dönemdeki çocukların beslenme durumlarına etkisi. Eğitim ve Bilim Dergisi-TEDMEM. (-199), 415-431.ERİŞİM TARİHİ: 18.07.2019.
- Altundağ S (2018). Tip 1 diyabetliçocukların hastalığa uyumunda eğitimin ve sosyal desteğin etkisi. Pamukkale Tıp Dergisi. 11(2):137-144.
- Aşık ZN (2019). İç hastalıkları hekimleri ve aile hekimlerinde çölyak hastalığı farkındalık düzeyinin belirlenmesi. (Yayımlanmamış Tıpta Uzmanlık Tezi). T.C Sağlık Bilimleri Üniversitesi Okmeydanı Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi, İstanbul.
- Barzegar F, Rostami-Nejad M, Shalmani HM, Sadehi A, Khani MA and Aldulaimi M (2017). The effect of education on the knowledge of patients with celiac disease.Gastroenterology and Hepatology From Bed to Bench. ERİŞİM TARİHİ: 03.12.2017.
- Bulsa GC, Bulsa M (2018). Adherence to gluten-free diet in children with celiac disease. nutrients-Open Access Journal. 10(10), 1424.4 October 2018.
- Canadian Celiace Association[CCA ](2007). Celiace desiase teacher’s info. 01 Şubat 2020 tarihinde http.www.celiac.caadresinden erişildi.
- Clark AA (2015). The gluten-free zone: school considerations for childhood celiac disease. VISTAS 2015, ACAKnowledge Center.http://www.counseling.org/knowledge-center/vistas.
- Çakmak A (2013). Ankara’da yaşayan 19-65 yaş arası çölyakhastalarının beslenme durumlarının yaşam kalitesi üzerine etkisi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
- Çetin NK (2019). Kreşlerde uygulanan menüler ve çocukların beslenme durumunun değerlendirilmesi.(Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.