Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklar için Sosyal İletişim Kontrol Listesi-Revize’nin Türkçeye uyarlama ve geçerlik-güvenirlik çalışması
Öz
Sosyal iletişim ve etkileşim becerileri,Otizm spektrum bozukluğu (OSB)olan çocukların güçlük yaşadıkları bir alandırve bu güçlükler OSB’nin tanı ölçütlerinden biridir. Dolayısıyla OSB olan çocukların dil ve iletişim becerilerinin gelişimin erken dönemlerinde değerlendirilmesi önemlidir. Bu araştırmada, OSB olan çocuklar için geliştirilmiş Sosyal İletişim Kontrol Listesi-Revize Versiyonu’nun Türkçeye uyarlanmasıve Türkçe formunun geçerlik-güvenirliğinin incelenmesiamaçlanmıştır. Çalışma grubunu 294 OSB olan çocuk veçocukların ebeveynleri ileöğretmenleri oluşturmaktadır. Ölçeğin yapı geçerliği kapsamında Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yapılmıştır. Ölçüt geçerliği için Sosyal İletişim Kontrol Listesi –Revize –Okulöncesi Türkçe Versiyonu (SİLKOL-R-OTV) puanları ile Sosyal Yanıtlayıcılık Ölçeği-2-Okul Öncesi Türkçe Formu (SOYÖ-2-OTF) puanları arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Ölçeğin güvenirliği ise Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı ile incelenmiştir. Analizler sonucunda ebeveynlerve öğretmenler tarafından doldurulan SİLKOL-2-OTVformlarının dört alt ölçekliyapısının model uyum indekslerininiyi düzeyde olduğu görülmüştür. Bunun yanı sıra SİLKOL-2-OTVpuanlarıileSOYÖ-2-OTFpuanları arasında yüksek düzeyde anlamlı ilişkiler olduğu bulunmuştur. SİLKOL-2-OTV ebeveyn ve öğretmen formlarının Cronbach Alfa katsayılarının da yüksek düzeyde olduğu bulunmuştur. Bu bulgular SİLKOL-2-OTV’nin geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Otizm Spektrum Bozukluğu, Sosyal İletişim ve Etkileşim, Dil, Sosyal İletişim kontrol Listesi, Geçerlik, Güvenirlik
Kaynakça
- Acarlar, F. (2019). Dil becerilerinin değerlendirilmesi. F. Acarlar & Ö. Diken(Ed.), Yetersizliği olan çocukların dil ve iletişim becerilerinin desteklenmesiiçinde (ss. 181-199). Ankara: Pegem Akademi.
- Aksu-Koç A, Acarlar F, Küntay A, et al. (2008). TCDI (TİGE)-Measurement and evaluation of early communicative competence of Turkish children: The adaptation of MacArthur-Bates Communicative Development Inventory (CDI) into Turkish. 12th Congress of the International Clinical Phonetics and Linguistics Association. 25 -28 June , 2008. İstanbul, Türkiye.
- Alak, G. (2019). Söz öncesi dil gelişimi. F. Acarlar & Ö. Diken(Ed.), Yetersizliğiolan çocukların dil ve iletişim becerilerinin desteklenmesiiçinde (ss. 29-55). Ankara: Pegem Akademi.
- Alpar, R. (2010). Uygulamalı istatistik ve geçerlik, güvenirlik. Ankara: Detay Yayıncılık.American Psychiatric Association (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders(5th ed.). Arlington, VA: American Psychiatric Publishing.
- Baio, J., Wiggins, L., Christensen, D. L., Maenner, M. J., Daniels, J., Warren, Z., ... & Durkin, M. S. (2018). Prevalence of autism spectrum disorder among children aged 8 years-autism and developmental disabilities monitoring network, 11 sites, United States, 2014. MMWR Surveillance Summaries, 67(6), 1. doi: 10.15585/mmwr.ss6706a1
- Bakkaloğlu, H.,Ökcün-Akçamuş, M. Ç., Demir, Ş., Bahap-Kudret, Z. ve Yalçın, S., (2019). Sosyal Yanıtlayıcılık Ölçeği-2 Okulöncesi Türkçe Formu’nun Türk kültürüne uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması.Yayınlanmamış araştırma raporu.
- Bodfish, J. W. (2007). Stereotypy, self-injury, and related abnormal repetitive behaviors. In J. W. Jacobson, J. A. Mulick & J. Rojahn (Eds.), Handbook of intellectual and developmental disabilities(pp. 481-505). Boston, MA: Springer.
- Bodfish, J. W. (2011). Repetitive behaviors in individuals with autism spectrum disorders. In D. Amaral, G. Dawson & D. Geschwind (Eds.),Autism Spectrum Disorders (pp. 200-212). NC: Oxford University Press.
- Bornstein, M. H., Haynes, M. O., &Painter, K. M. (1998). Sources of child vocabulary competence: A multivariate model. Journal of Child Language, 25(2), 367-393. doi: 10.1017/S0305000998003456
- Brady, N. C., & Keen, D. (2016). Individualized assessment of prelinguistic communication. In D.Keen, Meadan. H, N. C. Brady & J. W. Halle (Eds.),Prelinguistic and minimally verbal communicators on the autism spectrum(pp. 101-119). Springer, Singapore.