Benzerlik ve farklılıklarıyla çocukluk çağında DEHBve OSB: Bir gözden geçirme çalışması
Öz
Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) ve Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), son yıllarda tüm dünyada ve ülkemizde yaygınlığı hızla artan çocukluk çağı nöro-gelişimsel bozukluklardır. Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabının son sayısı olan DSM-IV’te(2013)son dönemdeki güncel değişiklikle ilişkili olarak DEHB ve OSB eş tanısı konulabilir hale gelmiştir. Bu çalışmanın birinci amacı her iki bozukluğun da, eştanı ve ayırt edici tanısal özelliklerin belirlenmesi amacıyla,benzer ve farklı yönleriyle genetik, bilişsel, nörolojik, davranışsal, sosyal ve duygusal yönleriyle incelenmesidir. İkinci olarak da her iki bozukluk açısındangüncel tedavi yaklaşımları ve bu yaklaşımların etkililiğine ilişkin çalışmaların sunulması ve alanyazının gözdengeçirilmesidir. Bu kapsamda DSM-IV’teki değişimi anlayabilmek adına özellikle son yirmi yıldaki her iki bozukluğu karşılaştıran çalışmaların derlemesi yapılmıştır.Çalışmamız sonucunda elde edilen bulgular değerlendirildiğinde her iki bozukluğunetiyolojisindeki benzerliğin, eş tanı ve ayırt edici tanılara temel oluşturan değişkenlerin aynı çalışmada karşılaştırmalı olarak incelenmesiyle daha iyi anlaşılabileceği söylenebilir. Çalışmamız kapsamında yapılan incelemeler sonucunda tedavi yaklaşımı, toplumsalfarkındalık ve sosyal politikalar geliştirilmesine yönelik öneriler sunularak çalışmamız tamamlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Otizm spektrum bozukluğu, Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu, gözden geçirme
Kaynakça
- Agha,S.S., Zammit, S., Thapar, A. &Langley, K. (2013) Are parental ADHD problems associated with a more severe clinical presentation and greater family adversity in children with ADHD?. European Child and Adolescent Psychiatry, 22(6), 369-377.
- Akbaş, S., Karabekiroğlu, K., Pazvantoğlu, O. &Böke, Ö. (2009) Özel eğitim ve ilaç alan otistik bozuklu çocukların otistik belirtiler açısından sekiz haftalık izlemi ve ek tanı özellikleri. Klinik Psikiyatri,12,134-140.
- American Psychiatric Association (1994). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (4. baskı). Washington: DC: Author
- American Psychiatric Association (2000). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (4. baskı/revizyon). Washington: DC: Author
- Amerikan Psikiyatri Birliği (2013). Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı (DSM-V. (Çev. ed.: E Köroğlu). Ankara: Hekimler Yayın Birliği.
- Ames, C. S., &White, S. J. (2011). Brief report: Are ADHD traits dissociable from the autistic profile? Links between cognition and behaviour. Journal of Autism and Developmental Disorders, 41, 357-363.
- Andersen, C. H., Thomsen, P. H., Nohr, E. A. &Lemcke, S. (2018). Maternal body mass index before pregnancy as a risk factor for ADHD and autism in children. European Child and Adolescent Psychiatry,27(2), 139-148.
- Angell, M. E., Meadan, H., & Stoner, J. B. (2012). Experiences of siblings of individuals with autism spectrum disorders.Autism Research and Treatment,2012.
- Antshel, K. M., Zhang-James, Y., &Faraone, S. V. (2013). The comorbidity of ADHD and autism spectrum disorder. Expert Review of Neurotherapeutics, 13(10), 1117-1128.
- Asherson, P., &Image Consortium. (2004). Attention–Deficit Hyperactivity Disorder in the post–genomic era. European Child and AdolescentPsychiatry, 13(1), i50-i70.