TÜRKİYE’DE GENÇ İŞSİZLİĞİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER

Öz

İşsizlik tüm ekonomilerin karşılaştığı en büyük sorunlardan biridir. Genç işsizlik ise, işsizliğin çözümünde ayrıca ele alınması gereken bir problemdir. Bir ekonomide genç işsizlik sorununu ortaya çıkaran beş temel faktör vardır. Bunlar ekonomik konjonktür, demografik yapı, eğitim sistemi, ücret politikaları ve vasıf uyuşmazlığı olarak sıralanmaktadır. Çalışmada Türkiye’deki genç işsizlik sorunun eksik büyüme kaynaklı olduğu ileri sürülmüştür. Genç işsizliğin durumu incelenmiş ve genç işsizliğe neden olan faktörler analiz edilmiştir. Buna göre Türkiye’de işsizlik ve genç işsizliğe neden olan etkenler aynıdır ve aralarındaki korelasyon katsayısı 0,98’dir. Ekonomik büyüme genç işsizliği önlemede en önemli faktördür ve genç işsizlikle arasındaki korelasyon katsayısı -0,57’dir. Ekonometrik analizde Tüik tarafından alt bölge olarak kategorize edilen 26 bölge baz alınmıştır. 2008 ile 2018 yılları arasındaki veriler kullanılarak panel veri yöntemiyle analiz yapılmıştır. Ampirik sonuçlara göre ihracatın ve inşaat sektörü yatırımlarının genç işsizlik üzerinde bir etkisi yoktur. Türkiye’deki genç işsizliğin temel sebebi yetersiz büyümedir. Sanayi üretiminin artması genç işsizliği azaltan sebeplerden biridir. Yükseköğrenim mezunu sayısının artması ise genç işsizliği artıran bir sebeptir.

Anahtar Kelimeler

• Genç işsizlik
• Yetersiz büyüme
• Eğitim sistemi
• Panel veri analizi

THE FACTORS CAUSING YOUTH UNEMPLOYMENT IN TURKEY

Öz

Unemployment is one of the significant challenges that the economies face. Youth unemployment is another challenge that needs a separate consideration on the solution of unemployment. In an economic structure, there are five fundamental pillars unveil the young unemployment which are an economic conjuncture, the structure of demography, education system, wage policy and quality conflict. In this article, the situation of youth unemployment has been examined with its causing elements and it has been asserted that the basis of the young unemployment in Turkey is the economy. This perspective comes up with an inference that the causing elements of the unemployment and young unemployment in Turkey is the same and the coefficient of correlation between them is 0,98. Besides, economic growth is the major factor to prevent youth unemployment and the coefficient of correlation between them is -0,57. 26 regions, which are also categorized as sub-regions by the Turkish Statistical Institution (TUIK), have been taken into consideration in the econometric analysis section of the paper, and the panel data method has been used based on the data between 2008-2018. According to the empirical results, the export and construction sector do not affect the young unemployment; the essential reason behind the youth unemployment in Turkey is the insufficient growth. Industrial production is one of the factor that reduce the youth unemployment rate; the increasement of the higher education graduates causes the rise of the youth unemployment rate.

Anahtar Kelimeler

• Youth unemployment
• Insufficient growth
• Education system
• Panel data analysis

Kaynakça

1. Akgeyik, T. (2012). Üniversite Mezunu Gençler Arasında Vasıf Formasyonu Sorunu ve İssizlik Olgusu. İstihdamda 3İ Dergisi, 58-60.
2. Aslantepe, G. (2007). Türkiye’de İşgücü Piyasasının Yapısı ve Genç İşsizlik. Genç İşsizliği Sempozyumu (s. 53-58). Ankara: TİSK Akademi.
3. Bozdağlıoğlu, U. Y. (2008). Türkiye’de İşsizliğin Özellikleri ve İşsizlikle Mücadele Politikaları. Sosyal Bilimler Dergisi, 45-65.
4. Bölükbaş, M. (2018). Kayıt Dışı İstihdam ve Genç İşsizlik Ekonomik Büyüme ile İlişkili Olabilir Mi? Türkiye İçin Ekonometrik Bir Analiz. Sosyal Güvenlik Dergisi, Cilt:8, Sayı:2, 75-90.
5. Clark, K. B., & Summers, L. (1978). The Dynamics of Youth Unemployment." The Youth Labor Market Problem: Its Nature, Causes and Consequences. NBER Working Paper No. 274 (Also Reprint No. r0284), 199-234.
6. Çondur, F., & Bölükbaş, M. (2014). Türkiye’de İşgücü Piyasası ve Genç İşsizlik-Büyüme İlişkisi Üzerine Bir İnceleme. Amme İdaresi Dergisi, Cilt 47, 77-92.
7. Dietrich, H., & Moeller, J. (2015). Youth Unemployment in Europe – Business Cycle and İnstitutional Effects. International Economics and Economic Policy 13(1), 1-34.
8. Eğilmez, M. (2019). Ekonominin Temelleri (Kavramlar ve Kurumlar). İstanbul: Remzi Kitabevi.

9. Erdayı, A. (2009). Dünyada Genç İşsizliği Sorununun Çözümüne Yönelik Ulusal Politikalar ve Türkiye. Çalışma ve Toplum Dergisi, 133-161.
10. Erdayı, U. (2009). Dünyada Genç İşsizliği Sorununun Çözümüne Yönelik Ulusal Politikalar ve Türkiye. Çalışma ve Toplum, 133-162.
11. Freeman, R. B. (1979). Why is There A Youth Labor Market Problem? NBER Working Paper No. 365, 1-34.
12. Gözgör, G., & Pişkin, A. (2011). İşsizlik ve Dış Ticaret: Türkiye’deki Bölgeler İçin Genelleştirilmiş Momentler Yöntemi-Dinamik Panel Veri Yaklaşımı. İşletme ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Cilt:2, Sayı:3, 121-138.
13. Güler, B. K. (2006). Çalışma Hayatında Öğrenilmiş Çaresizlik. Ankara: Liberte Yayınları.
14. Gündoğan, N. (1999). Genç İşsizliği ve Avrupa Birliği'ne Üye Ülkelerde Uygulanan Genç İstihdam Politikaları. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi 54-1, 63-79.
15. Güney, A. (2010). Türkiye’de Geliştirilmiş İşsizlik Oranları. Çalışma ve Toplum, 239-252.
16. Hunady, J., & Pisar, P. (2016). Higher Education And Regional Unemployment: Is There Any Relation Between Them? Conference Paper, (s. 157-167).
17. İslamoğlu, E. (2019). Ulusal ve Uluslararası Boyutlarıyla Genç İşsizliği Sorunu ve Mücadele Politikaları. Sakarya: Sakarya Yayıncılık.
18. Kabaklarlı, E., & Gür, M. (1-40). Türkiye’de genç işsizlik sorunu ve ekonomik belirleyicilerinin uzun dönem eş-bütünleşme analizi. 14. Uluslararası İktisat Öğrencileri Kongresi (s. 2011). Afyon: Afyon Kocatepe Üniversitesi.
19. Karabıyık, İ. (2009). Avantaj ve Dezavantajları İle Genç İşsizliğinin Değerlendirilmesi. Erzincan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 293-320.
20. Marelli, E., Choudhry, M. T., & Signorelli, M. (2013). Youth and total unemployment rate: the impact of policies and institutions. Rivista Internazionale di Scienze Sociali, 2013, vol. 121, issue 1, 63-86.
21. Murat, S. (1995). Gençlerin İşsizliğine Genel Bir Bakış. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, 175-194.
22. Murat, S., & Şahin, L. (2011a). Gençlerin İstihdamı/İşsizliği Bakımından Türk Eğitim Sisteminin Değerlendirilmesi. Çalışma ve Toplum, 93-135.
23. Murat, S., & Şahin, L. (2011b). Nedenleri ve Sonuçları Bakımından Gençler Arasında Yaygınlaşan İşsizlik. İstanbul Sosyoloji Konferans Dergisi, 1-48.
24. O'Higgins, N. (2005). Trends in the Youth Labour Market in Developing and Transition Countries. SSRN Electronic Journal, 1-50.
25. Özcan, P. M., Tepekule, U., & Kayalıdere, G. (2016). Eğitim Kalitesinin Genç İşsizliği ile İlişkisi: PISA Test Sonuçları Üzerinden Bir Değerlendirme. Aydın İktisat Fakültesi Dergisi, Cilt:1, Sayı:2, 89-113.
26. Öztürk, N. (2006). Ekonomide Devletin Değisen Rolü. Amme Đdare Dergisi Cilt: 39, Sayı: 1, 17-38.
27. Pirler, B. (2007). Genç İssizliği Sorunu ve Çözüme Yönelik Politikalar. Genç İşsizliği Sempozyumu (s. 147-156). Ankara: TİSK Akademi.
28. Polat, Ö., & Uslu, E. E. (2010). Türkiye İmalat Sanayinde Dış Ticaretin İstihdam Üzerindeki Etkisi. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 489-504.
29. Savcı, İ. (2007). Genç İşsizliği, Eğitim ve İstihdamda Sorunlar, Çözüm Arayışları. Tisk Akademi, 87-108.
30. Taban, S. (2013). İktisadi Büyüme Kavram ve Modeller. İstanbul: Ekin Yayınevi.
31. Taban, S., & Kar, M. (2006). Beşeri Sermaye ve Ekonomik Büyüme:Nedensellik Analizi, 1969-2001. Sosyal Bilimler Dergisi 2006/1, 159-182.
32. Taşçı, M., & Darıcı, B. (2009). Türkiye’de İşsizliğin Mikro Veri İle Farklı Tanımlar Altında, Cinsiyet Ayrımına Göre Analizi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 140-159.
33. Tomić, I. (2016). What drives youth unemployment in Europe? Radni materijali Ekonomskog instituta, 5-40.
34. Unay, C. (2001). Makro Ekonomi 8. Baskı. Bursa: Vipaş Yayın A.Ş.
35. Ünsal, E. (1997). Makro İktisat. Ankara: İmaj Yayıncılık.
36. Yentürk, N., & Baştürk, C. (2007). Türkiye'de Genç İşsizliği. İstanbul: Gençlik Çalışmaları Araştırma Birimi Raporu.
37. Yıldırım, K., Taşdemir, M., Yıldırım, S., & Yıldırım, Z. (2019). Makro Ekonomi. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
38. Zaim, S. (1997). Çalışma Ekonomisi. İstanbul: Filiz Kitabevi.
39. Organisation for Economic Co-operation and Development. (2020, Nisan 24). Unemployment Statistics. OECD Website: https://data.oecd.org/unemp/unemployment-rate.htm#indicator-chart adresinden alındı
40. Organisation for Economic Co-operation and Development. (2020, Nisan 24). Youth Unemployment Statistics. OECD Website: https://data.oecd.org/unemp/youth-unemployment-rate.htm adresinden alındı
41. Schmitt, J. (2012, Nisan). America’s “New Class” A Profile of the Long-Term Unemployed. New Labor Forum: https://newlaborforum.cuny.edu/2012/04/08/americas-new-class-a-profile-of-the-long-term-unemployed/ adresinden alındı
42. Türkiye İstatistik Kurumu. (2020, Nisan 30). Gençlerin İşgücü Piyasasına Giriş İstatistikleri. Tüik Web Sitesi: www.tuik.com adresinden alındı
43. Türkiye İstatistik Kurumu. (2020, Mayı 1). Tüik İşgücü İstatistikleri. Tüik Web Sitesi: www.tuik.com adresinden alındı
44. Adıgüzel, M. (2019). Ulaştırma Yatırımlarının Büyümeye Etkisi: Türkiye Örneği. Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi. Yalova: Yalova üniversitesi.