Türkiye’de Öğretim Programlarında “Öğrenmeyi Öğrenme” Yetkinliğinin Yeri ve Önemi
Öz
Değişim ve yeniliklerin yaşamın vazgeçilmez bir özelliği haline geldiği ve salgın gibi yaşanılan olayların etkisini tüm dünyada güçlü bir şekilde gösterdiği günümüzde derslerin, öğrencilerin değişen çağa uyumlarını sağlayabilecek niteliğe sahip olması gerekmektedir. Bu bağlamda araştırmada, Türkiye Yeterlilikler Çerçevesinde yer alan sekiz anahtar yetkinlikten biri olan “öğrenmeyi öğrenme” yetkinliğinin ilköğretim kurumlarında (ilkokul ve ortaokullarda) okutulmakta olan zorunlu derslerin öğretim programlarındaki kazanımlarla ilişkisini ortaya koymak amaçlanmıştır. Araştırmada betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Doküman inceleme yöntemi kullanılarak gerçekleştirilen bu çalışmada, araştırma kapsamında incelenen derslere ait öğretim programları üzerinden tarama yapılmıştır. Bunun için Millî Eğitim Bakanlığı Talim ve
Terbiye Kurulu Başkanlığı internet adresinde yayınlanan beden eğitimi ve oyun; beden eğitimi ve spor; bilişim teknolojileri ve yazılım; fen bilimleri; görsel sanatlar; hayat bilgisi; insan hakları, yurttaşlık ve demokrasi; matematik; müzik; sosyal bilgiler; T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük; teknoloji ve tasarım; trafik güvenliği; Türkçe derslerine ait öğretim programları incelenmiştir. Öğretim programlarındaki her bir kazanımın kapsamı, araştırma kapsamında oluşturulan ve öğrenmeyi öğrenme yetkinliğiyle ilişkili olan özgün/eleştirel düşünme, iletişim, problem çözme, karar verme, merak/ilgi duyma, gözlem yapma, araştırma/sorgulama, öz yönetim, öz denetim,
plan yapma, farkındalık, yaratıcılık/yenilik analiz birimleri doğrultusunda analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular sonucunda, öğretim programlarında “öğrenmeyi öğrenme” yetkinliğine her ders bazında yer verildiği ve bu yetkinlik alanında “farkındalık, özgün/eleştirel düşünme ve karar verme” becerilerinin ağırlıklı olarak daha ön planda yer aldığı tespit edilmiştir. Çalışma kapsamında elde edilen bulgular yorumlanarak eğitim uygulayıcılarına rehberlik edecek kapsamlı öneriler yapılmıştır.
Anahtar Kelimeler
References
- Altay, N. (2021). Turkey comparison of Estonia with the social studies curriculum. Inonu University Journal of the Faculty of Education, 22(1), 262–289.
- Atlı, K. (2019). Biyoloji dersi öğretim programının 21. yuzyıl becerilerinden yaratıcılık becerisi açısından değerlendirilmesi. Anadolu Öğretmen Dergisi, 3(1), 85–104.
- Aydınlı, S. (2015). Tasarım eğitiminde yapılandırıcı paradigma: Öğrenmeyi öğrenme. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Dergisi Tasarım+Kuram, 11(20), 1–18.
- Barası, M., & Erdamar, G. (2021). 2018 ortaokul Türkçe dersi öğretim programının 21. yüzyıl becerileri açısından incelenmesi: Öğretmen görüşleri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(1), 222–242.
- Başaran, M., Doğan, E., Karaoğlu, E., & Şahin, E. (2020). Koronavirüs (Covid- 19) pandemi sürecinin getirisi olan uzaktan eğitimin etkililiği üzerine bir çalışma. Academia Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(2), 368–397.
- Bozkurt, A. (2020). Koronavirüs (Covid-19) pandemi süreci ve pandemi sonrası dünyada eğitime yönelik değerlendirmeler: Yeni normal ve yeni eğitim paradigması. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi Auad, 6(3), 112–142.
- Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2022). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
- Cahapay, M. B. (2020). Rethinking education in the new normal post-Covid-19 era: A curriculum studies perspective. Aquademia, 4(2), ep20018. ISSN 2542-4874.
- Daniel, S. J. (2020). Education and the COVID19 pandemic. Prospects, 49(1–2), 91–96.
- Erdamar, G., & Barası, M. (2021). 21. Yüzyıl becerileri açısından ortaokul Türkçe dersi öğretim programı. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 19(1), 312–342.