Üniversite Öğrencilerinin Duygusal Zeka Özellikleri ve Yaşamda Anlam Düzeyleri Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi

Öz

Bu araştırmada, üniversite öğrencilerinin duygusal zeka özelliklerinin yaşamda anlam düzeylerini yordamadaki rolü incelenmiştir. Çalışma, ilişkisel tarama modeline dayalı olarak yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemi, Sakarya Üniversitesi’nin farklı fakültelerinde öğrenim görmekte olan 342 öğrenciden oluşmaktadır. Veri seti, Kişisel Bilgi Formu, Duygusal Zeka Özelliği Ölçeği ve Yaşamda Anlam Ölçeği kullanılarak oluşturulmuştur. Araştırma kapsamında elde edilen verilerin analizinde SPSS 24.0 programı kullanılmıştır. Çoklu doğrusal regresyon analizi aracılığıyla, duygusal zeka özelliğinin alt boyutlarının yaşamda anlamın alt boyutları üzerindeki etkisi incelenmiştir. Bulgular, iyi oluş ve duygusallığın anlamın varlığını; öz kontrolün ise anlam arayışını anlamlı düzeyde yordadığını ortaya koymuştur

Anahtar Kelimeler

• Duygusal zeka
• Yaşamda anlam
• Anlamın Varlığı
• Anlam Arayışı

Üniversite Öğrencilerinin Duygusal Zeka Özellikleri ve Yaşamda Anlam Düzeyleri Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi

Öz

This study investigated the role of trait emotional intelligence in predicting meaning in life levels among university students. Adopting a relational survey design, the research sampled 342 students from various faculties at Sakarya University. Data were gathered through a Personal Information Form, the Trait Emotional Intelligence Questionnaire, and the Meaning in Life Questionnaire, with subsequent analyses performed using SPSS 24.0. The influence of emotional intelligence sub-dimensions on the facets of meaning in life was examined via multiple linear regression analysis. The findings revealed that well-being and emotionality are significant predictors of the presence of meaning, whereas self-control emerged as a significant predictor of the search for meaning.

Anahtar Kelimeler

• Emotional intelligence
• Meaning in life
• Presence of meaning
• The search for meaning

Kaynakça

1. Akdoğan, İ. ve Akoğlu, B. (2024). Yas yaşayan bireylerin, duygu düzenleme güçlüğü ile yas tepkileri arasındaki ilişkide yaşam anlamının aracı rolü. Anasay, (27), 19-35. https://doi.org/10.33404/anasay.1409889
2. Arnett, J. J. (2000). Emerging adulthood: A theory of development from the late teens through the twenties. American Psychologist, 55(5), 469–480.
3. Brassai, L., Piko, B. F., & Steger, M. F. (2011). Meaning in life: Is it a protective factor for adolescents’ psychological health? International Journal of Behavioral Medicine, 18(1), 44-51. https://doi.org/10.1007/s12529-010-9089-6 Bruner, J. S. (1990). Acts of meaning. Harvard University Press.
4. Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2020). Bilimsel araştırma yöntemleri (29. baskı). Ankara: Pegem Akademi.
5. Das, A. K. (1998). Frankl and the realm of meaning. Journal of Humanistic Education & Development. 36 (4), 199. Demirbaş, N. (2010). Yaşamda anlam ve yılmazlık (Yüksek lisans tezi), Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı, Ankara.
6. Deniz, M. E., Özer, E., ve Işık, E. (2013). Duygusal zeka özelliği ölçeği–kısa formu: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Eğitim ve Bilim, 38(169), 407-419.
7. Erdem, E. (2024). Üniversite öğrencilerinde psikolojik esneklik ve yaşamın anlamı (Yüksek lisans tezi), Sakarya Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı, Sakarya.
8. Ekşi, H., Boyalı, C. ve Ümmet, D. (2019). Öğretmen adaylarının spiritüel iyi oluş ile yaşamda anlam değişkenlerinin psikolojik dayanıklılığı yordaması: Bir yapısal eşitlik modeli (YEM) denemesi. Kastamonu Education Journal, 27(4), 1695-1704. https://doi.org/10.24106/kefdergi.3256

9. Ekşi, H. ve Seven, M. (2024). Anlamlandırma ihtiyacı ölçeği-kısa formunun Türkçe uyarlaması. Değerler Eğitimi Dergisi, 22(47), 241- 264. https://doi.org/10.34234/ded.1457636
10. Frankl, V. E. (2009). İnsanın anlam arayışı. (S. Budak, Çev.; 2. Baskı) Okuyan Us Yayınları. Fredrickson B.L. (2001). The role of positive emotions in positive psychology. The broaden-and-build theory of positive emotions. American Psychologist, 56(3), 218-226. https://doi.org/10.1037/0003-066X.56.3.218
11. Fry, P. S. (1998). The development of personal meaning and spirituality in late adulthood. In P. T. P. Wong & P. S. Fry (Eds.), The human quest for meaning: A handbook of psychological research and clinical applications (pp. 259–290). Lawrence Erlbaum Associates Publishers.
12. Girgin, Y. (2018). Üniversite öğrencilerinin yaşam anlamı ve psikolojik iyi oluşları arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yüksek lisans tezi). Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı, Adana. Goleman, D. (2020). Duygusal zeka neden IQ’dan daha önemlidir? (B. Seçkin Yüksel, Çev.; 53. Baskı), Varlık Yayınları. (Orijinal eserin yayım tarihi: 1995)
13. Greenberg, L.S. (2002). Integrating an emotions-focused approach to treatment into psychotherapy integration. Journal of Psychotherapy Integration, 12(2), 154-189. https://doi.org/10.1037/1053-0479.12.2.154 Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J. ve Anderson, R. E. (2014). Multivariate data analysis (7th ed.). Pearson Education.
14. Hedayati, M. M., & Khazaei, M. M. (2014). An investigation of the relationship between depression, meaning in life and adult hope. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 114, 598-601. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2013.12.753
15. Korkmaz, S. ve Karaçalı, M. (2023). Psikolojik iyi oluş, yaşamda anlam ve dindarlık arasındaki ilişkiler. Yakın Doğu Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 9(2). 128-147. https://doi.org/10.32955/neu.ilaf.2023.9.2.01
16. Kartol, A. ve Erçevik, A. (2020). Üniversitede duygusal duygusal zeka ve yaşam doyumu: Yaşamda anlamın aracı rolü. Kastamonu Eğitim Dergisi, 28(2), 718-728. https://doi.org/10.24106/kefdergi.697183 King, L. A., Hicks, J. A., Krull, J. L., & Del Gaiso, A. K. (2006). Positive affect and the experience of meaning in life. Journal of Personality and Social Psychology, 90(1), 179–196. https://doi.org/10.1037/0022-3514.90.1.179
17. Kleiman, E. M., & Beaver, J. (2013). A meaningful life is worth living: Meaning in life as a suicide resiliency factor. Psychiatry Research, 210(3), 934–939. https://doi.org/10.1016/j.psychres.2013.08.002
18. Längle, A. (2005). The search for meaning in life. Psychotherapy in Australia, 11(4), 28–35. https://laengle.info/userfile/doc/L%C3%A4ngle-.pdf
19. Luo, N., Jiang, F., & Jo, N. (2024). Emotional intelligence and meaning in life: Mediation by sense of security and self-esteem. Frontiers in Psychology, 13, Article 910243. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.910243
20. Paulhus, D. L. (1991). Measurement and control of response bias. In J. P. Robinson, P. R. Shaver, & L. S. Wrightsman (Eds.), Measures of personality and social psychological attitudes (pp. 17–59). Academic Press.
21. Park, C. L. (2010). Making sense of the meaning making model: Its assessments and applications. Psychological Bulletin, 136(2), 257–301. https://doi.org/10.1037/a0018347
22. Petrides, K. V., & Furnham, A. (2001). Trait emotional intelligence: Psychometric investigation with reference to established trait taxonomies. European Journal of Personality, 15(6), 425–448. https://doi.org/10.1002/per.416 Ryff, C. D., & Singer, B. (1998). The contours of positive human health. Psychological Inquiry, 9(1), 1–28. https://doi.org/10.1207/s15327965pli0901_1
23. Steger, M. F., Frazier, P., Oishi, S., & Kaler, M. (2006). The meaning in life questionnaire: Assessing the presence of and search for meaning in life. Journal of Counseling Psychology, 53(1), 80–93. https://doi.org/10.1037/0022-0167.53.1.80
24. Steger, M. F., Kashdan, T. B., Sullivan, S., & Lorentz, T. (2008). Understanding the search for meaning in life: Personality, cognitive style, and the dynamic between seeking and finding meaning. Journal of Personality, 76(2), 199-228.
25. Steger, M. F. (2009). Meaning in life. In S. J. Lopez & C. R. Snyder (Eds.), Oxford handbook of positive psychology (2nd ed., pp. 679–687). Oxford University Press.
26. Tabachnick, B. G. & Fidell, L. S. (2015). Çok değişkenli istatistiklerin kullanımı (M. Baloğlu, Çev.). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık. (Orijinal eserin yayım tarihi: 2013).
27. Teques, P., Calmeiro, L., Silva, C., & Borrego, C. (2016). Validation of the meaning in life questionnaire with portuguese adolescents. Journal of Child and Family Studies, 25(12), 3501–3512. https://doi.org/10.1007/s10826-016-0511-z
28. Tunç, A. (2020). Ergenlik döneminde duygusal zeka özelliklerinin ve benlik saygısının internet bağımlılığı ile ilişkisinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi), İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı, İstanbul.
29. Wong, P. T. P. (2016). Meaning-centered positive epidemiology: A new paradigm for a meaningful life. Counselling Psychology Quarterly, 29(2), 156–178. https://doi.org/10.1080/09515070.2015.1118123
30. Yalçın, İ. ve Malkoç, A.(2015). Üniversite öğrencilerinde dayanıklılık, sosyal destek, başa çıkma ve psikolojik iyi olma arasındaki ilişkiler. Türk Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Dergisi, 5(43), 35-43.