ZİHİNSEL SAĞLIK UYGULAMALARININ İKNA TEKNOLOJİLERİ BAĞLAMINDA BİR DEĞERLENDİRMESİ: VAKA İNCELEMESİ
Öz
Covid-19 pandemisi esnasında insanların internet tabanlı zihinsel sağlık uygulamalarına yönelmesi sonucu en popüler 10 meditasyon uygulamasının indirilme sayısı 2020’nin ilk çeyreğinde toplam 2 milyon artmıştır ve bu pazarın 2027 yılında 3,7 milyar dolara kadar büyüyeceği öngörülmektedir.
Bu çalışmanın amacı, milyonlarca kullanıcının akıllı cihazlarına indirdiği zihinsel sağlık aplikasyonlarının bu başarısını anlamlandırmak adına kullanılan ikna stratejilerini ortaya çıkarmak ve karşılaştırmalı olarak analiz etmektir. Çalışmanın literatüründe bireylerin kriz zamanlarında yöneldiği zihinsel sağlık aplikasyonları, ikna ve kaptoloji bağlamında incelenmiştir. Çalışmanın araştırma bölümünde ise meditasyon aplikasyonlarında kullanılan ikna stratejilerini ortaya çıkarmak için vaka incelemesi yapılmış, amaçlı örneklem metoduyla seçilen 3 zihinsel sağlık aplikasyonu, Esgin’in; Cialdini’nin 6 ikna prensibini Fogg’un davranışsal modeline uygun sınıflandırdığı Davranış Kodlama Modeli Tablosu’na uyarlanarak incelenmiştir.
Seçilen vakalar kaptoloji bağlamında incelendiğinde, 6 ikna prensibinden en az 5 tanesini kullandıkları gözlemlenmektedir. İkna kodlarını en başarılı şekilde kullanan aplikasyonun Meditopia olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler
İkna Teknolojileri, Meditasyon Uygulamaları, Kaptoloji, Cialdini
Kaynakça
- Acumen Research & Consulting. (2020) Mental Health App Market. https://www.acumenresearchandconsulting.com/mental-health-app-market
- Afonso, RF, Kraft, I, Aratanha, MA, Kozasa, EH (2020). Neural correlates of meditation: a review of structural and functional MRI studies. Frontiers in Bioscience (Scholars Edition) 12, 92–115.CrossRefGoogle ScholarPubMed
- Appinventiv. (2022, Ağustos 5). Top Meditation Apps Statistics To Know In 2022.
- Aslan, Ş. (Ed.). (2018). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri: Nicel, Nitel ve Karma Tasarımlar İçin Bir Rehber. Eğitim Yayınevi.
- Behan, C. (2020). The Benefits Of Meditation And Mindfulness Practices During Times Of Crisis Such As COVID-19. Irish Journal Of Psychological Medicine, 37(4), 256-258.
- Berger, Arthur Asa, Media and Comunication Research Methods, London, Sage, 2000
- Bilgin, N. (2003). Sosyal Psikoloji Sözlüğü, Bağlam Yayınları, İstanbul.
- Borchers, T. (2012). Persuasion in the media age. Waveland Press.
- Bozkanat, E., & Göksu, O. (2020). Siyasette İknayı Robert B. Cialdını Üzerinden Okumak. Öneri Dergisi, 15(53), 77-104.
- Chaple, Craig. (2020, Mayıs). Downloads of Top English-Language Mental Wellness Apps Surged by 2 Million in April Amid COVID-19 Pandemic, Sensortower.