Osmanlı Subayı Mehmet Enisî’nin Avrupa İzlenimleri

Öz

Osmanlı Devleti hakkında araştırma yapanlar seyahamamelerden de geniş ölçüde yararlanmaktadırlar. Ancak bunların birçoğu Osmanlı topraklarını ziyaret eden yabancı seyyahlara aittir. Öte yandan Türklerin, yabancılar kadar, seyahat türünde fazla edebi eser verdikleri söylenemez. Bununla birlikte özellikle l9. yüzyıldan itibaren Osmanlı Devleti’nde de seyahatnamelen'n sayısında bir artış görülmektedir. Bunların birçoğu Avrupa üzerinedir. Bu merakın nedeni Avrupa’nın özellikle askeri ve sanayi yönlerinden Osmanlı Devleti’nin önüne geçmiş olmasıdır. Osmanlı Devleti’nde Avrupa deyince de ilk akla gelen ülkelerden birisi Fransa olmuştur. Osmanlı Devleti’nin batılılaşma gayretlerinde Avrupa’ya çeşitli yollarla temsilci gönderilmesi ve dönüşlerinde onların tecrübe ve izlenimlerinden yararlanılması önemli yer tutar. Bu amaçla gönderilenlerden birisi de Mehmet Enisî’dir. Kaleme aldığı eserlerinde Mehmet Enisî, bir Türk’ün gözüyle XD(. Yüzyılın sonlarında Avrupa’nın birçok farklı yönünü de gösterınektedir

Anahtar Kelimeler

• Osmanlı Devleti, Mehmet Enisi, Avrupa, Fransa, Almanya

Kaynakça

1. Türk Dil Kurumu, Türk Dili Gezi Özel Sayısı, sayı: , 1 Mart 1973
2. Baki Asiltürk, Osmanlı_ Seyyahlarının Gözüyle Avrupa, Kaknüs Yayınları, Istanbul. Enis Batur, Beş Kıtada Türk Seyyahları, Turkcell, Istanbul. Mahmut Ak, Osmanlı’nın Gezginleri, İstanbul: 3F Yayınları. AN., “Moralı Esseyyit Ali Efendi”, Resimli Tarih, sayı: 64, İstanbul, 3372—3375.
3. Yirmisekiz Çelebi Mehmed Efendi, Fransa Sefareinamesi: Bin yüz otuz iki senesinde Françe ’ye giden elçi Mehmed Efendi kullarının takriridir, 1288.
4. Süleyman Ağa, Süleyman__Ağa Seyahatnamesi, (Haz.: Gündüz Akıncı), Atatürk Un. Yay., Ankara. Süleyman Şükrü 1909 Mağmumi 1915 Ali Kemal 1913 Erden 1920 Ebuzziya TevŞk 1897 Mustafa Sait 2004 Ahmet İhsan 1307 Yalkı 1327 Yalk1 1330 Byron 1934 Lytton 1935 Yalkı 1343 Ze’evi 2005
5. Süleyman Şükrü, Seyahatü’l Kübra, Matbaası, Petersburg, 1325/1909.
6. Şerafeddin Mağmumi, Seyahat Hatıraları III: Fransa ve Italya ve Almanya ’da, Mısru’l-Kahire, 1333/1915.
7. Ali Kemal, Paris Musahabeleri, Matbaa-i İkdam, C.:I, İstanbul 1329/1913. *
8. Ali Fuad (Erden), Paris’ten Tih Sahrasına, Akşam Matbaası, Istanbul, 1336/1920.