Türkiye’de Kerevit Vebası Hastalığının Bazı Göllerdeki Kerevit Stoklarına Etkisi

Öz

Kerevit vebası hastalığının Çivril ve Eğirdir Göllerinde ortaya çıkmasından önce kerevit Türkiye’den Avrupa’ya ihraç edilen önemli bir kabuklu su ürünü olmuştur. İstatistik verilere göre 1984 yılında Türkiye’deki göllerden elde edilen kerevit miktarı 7936 ton iken, 1985 yılında Çivril ve Eğirdir Göllerinde ve daha sonra diğer göllerdeki üretim miktarı, bu hastalık nedeni ile dikkati çekecek miktarda düşmüştür. DİE ve TUİK verileri ile bu göllerde daha sonraki yıllarda yapılan çalışmalarda Aphanomyces astaci’ nin tatlı ve hafif tuzlu suya sahip göllerde yok olmadığı, uygun şartlar altında kerevitlerde hastalık çıkışına neden olduğu anlaşılmaktadır. Hastalık ilk olarak 1984 yılında Çivril daha sonra Eğirdir ve Göller Yöresi’nin diğer göllerinden Karataş ve Beyşehir Göllerindeki kerevitlerde çıkarak yüksek miktarda ölümlere neden olmuştur. Enfekte kerevitlerde; yavaş ve koordinesiz bacak hareketleri, ekstremitelerde felç veya bazı ekstremite ve kıskaçlarda kopmalar, vücudu örten kitin kabukta oluşan koyu renkli geniş leke veya delikler, karapaks ve abdomen segmentlerinde, yürüme bacaklarının eklem membranlarında ve anal bölgede lezyonlar görülmüştür. Hasta kerevitlerin lezyonlarından hazırlanan yaş preparat ve Sabouraud-Glikoz Agar izolatlarında mikroskopik olarak gözlenen septumsuz, granüler, renksiz, şeffaf sitoplazmaya sahip yuvarlak uçlu, kısa dallı A. astaci hifaları kerevit vebasının etkeni olarak identifiye edilmiştir. Bazı hasta kerevitlerin lezyonlarından hazırlanan yaş preparat ve agar izolatlarında A. astaci ile birlikte septumlu, ovoid veya gondol şekilli konidiosporlara sahip Fusarium sp. sekonder bir enfeksiyon etkeni olarak gözlenmiş ve izole edilmiştir

Anahtar Kelimeler

• Kerevit vebası, Aphanomyces astaci, Kerevit stokları

Öz

Crayfish was an important shellfish product of Turkey, exported to Europe before break out of the crayfish plague in Çivril and Eğirdir Lakes. According to the statistical records 7936 tons of crayfish were produced totally from the lakes of Turkey in 1984. But in 1985, from Çivril and Eğirdir and after that the other lakes crayfish production dramatically fell down to neglicable amount for the reason of this disease. DIE and TUIK records and also the later studies on these lakes crayfish showed that Aphanomyces astaci did not perish in the fresh and brackish lakes and caused the later outbreak of the plague disease in the favorable conditions. In 1984, a high mortality of crayfish occurred first in lake Çivril, than in lake Eğirdir and later in the other lakes of the Lakes Region namely Karataş, Beyşehir and destroyed whole crayfish populations in these lakes very quickly. Infected crayfish exhibited definite symptoms of crayfish plague diseases such as slow and uncoordinated limb movements, paralyzed extremities, loss of legs and claws, destruction of the cuticular surfaces of the affected areas especially at the anal region and the articular membranes of the walking legs or on their chitinous carapace or abdomen segments. Microscopic observation of aseptate hyphae both in fresh preparation or Sabouraud-Glucose Agar isolates were identified as A. astaci as a etiologic agent. Some hyphae in the same fresh preparation or agar isolates that microscopically observed were septate with ovoid and gondola shaped conidiospores were diagnosed as Fusarium sp. and considered to be secondary infection in the most crayfish.

Anahtar Kelimeler

• Plague Disease, Aphanomyces astaci, Crayfish Stocks