Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

The Role of Unmanned Aerial Vehicles (UAVs) in Modern Warfare: The Ukrainian Example

Yıl 2025, Cilt: 7 Sayı: 2, 181 - 210, 29.12.2025
https://doi.org/10.70506/eisrcdergi.1810060

Öz

This study examines the operational and doctrinal impact of Unmanned Aerial Vehicles (UAVs) in modern warfare, with a focus on the Ukraine–Russia War. The war in Ukraine stands out as the first major conflict where UAVs have been employed at an unprecedented scale across surveillance, reconnaissance, strike, and logistical missions. UAV systems deployed in air, land, and maritime operations have played a decisive role in enabling Ukraine to gain asymmetric advantages. Domestic production initiatives, private sector partnerships, and programs such as the “Army of Drones” have facilitated rapid deployment and high-volume manufacturing. Based on open-source data, the research highlights the critical role of UAV and counter-UAV (C-UAS) systems in force survivability and logistical efficiency. Ultimately, UAV technology is reshaping the nature of modern warfare and is expected to influence future military doctrines significantly.

Kaynakça

  • Ak, Tarık. İnsansız Savaş Araçları ve Etik. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 6.2 (2015): 13-25.
  • Ayhan, Halili Sıddık. Savaşın Değişen Karakteri Bağlamında Silahlı İnsansız Hava Araçları ve İnsansız Hava Araçlarının Kitle İmha Silahları ile Kullanımı. Savunma ve Güvenlik Araştırmaları Dergisi 2.1 (2025): 1-22.
  • Bal, Serdar. İnsansız hava araçları alanında finansal kiralama ve satış yöntemleri: Türkiye’ye yönelik çözüm önerisi. Havacılık ve Uzay Çalışmaları Dergisi 4.1 (2024): 1-21.
  • Center for Strategic and International Studies (CSIS). Drone Warfare Lessons from Ukraine. CSIS Reports, 2023. Chávez, Kerry. Learning on the Fly. Arms Control Today 53.1 (2023): 6-11.
  • Christiane Schmidt, ‘The Analysis of Semi-structured Interviews’, A Companion to Qualitative Research, 2004.
  • Cook, Kendra LB. "The silent force multiplier: The history and role of UAVs in warfare." 2007 IEEE Aerospace Conference. IEEE, (2007).
  • Çağlar, Mehmet Turan, and Lara Gülmez. "Savaşın yeni araçları: silahlı insansız hava araçlarının (SİHA) yayılması ve büyük güçlerden devlet dışı aktörlere SİHA kullanımı." Social Review of Technology and Change 1.2 (2023): 23-47.
  • Çöken, Abdil. Küresel Göç Hareketliliği ve Bir Strateji Olarak İnsansız Hava Araçlarının Kullanımı. Uluslararası Güvenlik Stratejileri Küresel Sorunlar, Bölgesel Dinamikler (2025): 10.
  • Diriöz, Büyükelçi E.Hüseyin, et al. DPE Başkanı-FPI President, https://foreignpolicy.org.tr/wp-content/uploads/2025/04/Kuresel-Perspektif-2.-Sayi-son.pdf, (Erişim Tarihi: 24.09.2025), 2025.
  • Esen, Barış. Güvenlik ikileminde Türkiye-Yunanistan drone dalaşı. Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 11.3 (2023): 328-345.
  • Garcia, Denise. "Algorithms and decision-making in military artificial intelligence." Global Society 38.1 (2024): 24-33.
  • Genç, Yusuf ve Erdem Erciyes. İnsansız hava araçları (İHA) tehditleri ve güvenlik yönetimi. Türkiye insansız hava araçları dergisi 2.2 (2020): 36-42.
  • Gürsu, Mehmet. Ukrayna-Rusya Savaşından Alınan Hava Savunma Dersleri. Savunma Bilimleri Dergisi 2.43 (2023): 357-383.
  • Harris, Jonathan. Drones and the Future of Defense Economics. Brookings Institution, 2024.
  • Horowitz, Michael C., and Paul Scharre. Autonomy and the Future of Great Power Competition. Center for a New American Security, 2023.
  • Jean-Marc Rickli and Federico Mantellassi, ‘The War in Ukraine: Reality Check for Emerging Technologies and the Future of Warfare’, (2024).
  • Johnson, James. AI and the bomb: Nuclear strategy and risk in the digital age. Oxford University Press, 2023.
  • Karaağaç, Cengiz. Geleceğin harekât ortamında iha sistemleri: askeri uygulamalar & teknoloji gereksinimleri. III. Ulusal Havacılıkta İleri Teknolojiler Konferansı, İstanbul (2014).
  • Karasoy, Hasan Alpay ve Sabit Akın Zaimoğlu. Rusya’nın Ukrayna Politikası Bağlamında Vekâlet ve Modern Savaş Tanımlamaları. Kamu Yönetimi ve Politikaları Dergisi 5.2 (2024): 249-286.
  • Karthick Nambi, ‘Remote Controlled Aircraft In World War II’, Medium, 15 July 2021, at: https://medium.com/lessons-from-history/remote-controlled-aircraft-in-world-war-ii- 71d4268598c2
  • Kıllıoğlu, Mehmet Erkan. İnsansız hava araçları (İHA) ve Türkiye. Türk Savaş Çalışmaları Dergisi 4.2 (2023): 114-134.
  • Kıllıoğlu, Mehmet Erkan. İnsansız Hava Araçları’nın (İha) Gelişimi, Hukuki Statüleri ve Güvenlik Amaçlı Kullanımları. Ege Stratejik Araştırmalar Dergisi 12.2 (2021): 88-101.
  • Kırca, Seyyid Can. Rusya'nın Enerjiyi Araçsallaştırmasına Karşı Ab'nin Ortak Enerji Politikaları. MS thesis. Marmara Universitesi (Turkey), (2024).
  • Koçyiğit, Kamil. Türkiye'nin İnsansız Hava Aracı (İHA) Teknolojisindeki Gelişimi: 1980 Sonrasından Günümüze Tarihsel Bir İnceleme. Journal of Aerospace Science and Management 3.1 (2025): 42-63.
  • Lafcı, Barış. İnsansız hava araçları sistemlerinin (İHAS) adli bilimler açısından önemi. MS thesis. Ankara Universitesi (Turkey), 2020. Millî İstihbarat Akademisi. Rusya-Ukrayna Savaşı’nda İha Kullanımı: Modern Savaşın Yeni Oyuncuları ve
  • Geleceğin Teknolojik Dönüşümü, https://mia.edu.tr/uploads/f/28042025_1.pdf, (Erişim Tarihi: 24.09.2025), (2025).
  • Müezzinoğlu, Taha ve Mehmet Karaköse. İnsan-İHA etkileşimi için giyilebilir eldiven hareketlerinin sınıflandırılması ve analizi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 33.1 (2021): 141-150.
  • NATO 2022 Strategic Concept. North Atlantic Treaty Organization, 2022.
  • NATO, Innovation Fund Annual Report 2024. North Atlantic Treaty Organization, 2024.
  • OECD, Defense Economics Outlook 2024. Organisation for Economic Co-operation and Development, 2024.
  • RAND Corporation, Russia–Ukraine War: The Drone Battlefield, 2023.
  • Rand. Defending U.S. Military Bases Against Drones? A Recent Tabletop Exercise Explores How, https://www.rand.org/pubs/commentary/2025/06/defending-us-military-bases-against-drones-a-recent.html, (Erişim Tarihi: 23.10.2025), 2025.
  • Royal United Services Institute (RUSI). Autonomy on the Battlefield: Future Dynamics of Drone Warfare. RUSI White Papers, 2023.
  • Ryan, Mick. How Ukraine is winning in the adaptation battle against Russia. Engelsberg Ideas 24 (2022).
  • Samsun, Ayşe Tuğçe. Ukrayna Krizi’nin Avrupa güvenliğine olan etkisi. EURO Politika 12 (2022): 7-15.
  • Samuel Bendett and Leonid Nersisyan, ‘The drone war over Ukraine’, The Air War in Ukraine: The First Year of Conflict (Cass Military Studies, 2025)
  • Sapmaz, Ahmet. Rusya federasyonu’nun insansız hava aracı/silahlı insansız hava aracı kabiliyetlerinin değerlendirilmesi. Türkiye İnsansız Hava Araçları Dergisi 5.1 (2023): 11-20.
  • Scharre, Paul. Four Battlegrounds: Power in the Age of Artificial Intelligence. W.W. Norton, 2023.
  • Sever, Hanifi. İnsansız Hava Aracı Sistemlerinde Stratejik Yönetim ve SWOT Analizi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 10.2 (2021): 1179-1207.
  • SIPRI Yearbook 2023: Armaments, Disarmament and International Security. Stockholm International Peace Research Institute, 2023.
  • Softa, Eyüp. Sert güç ağırlıklı dış politikası çerçevesinde Türkiye'nin silahlı insansız hava araçları. MS thesis. MEF University, 2023.
  • The Military Balance 2024. International Institute for Strategic Studies (IISS), Routledge, 2024.
  • Turan, Fatih Alper. İnsansız hava araçlarının Türkiye'nin güvenlik konseptinin belirlenmesindeki etkileri. MS thesis. Hitit University (Turkey), 2023.
  • Tutak, Eda ve Cenk Özgen. İnsansız Deniz Araçları Çağı: Rusya-Ukrayna Savaşı'ndan Alınan Dersler Kapsamında Bir Değerlendirme. Journal of Security Sciences/Güvenlik Bilimleri Dergisi 14.1 (2025).
  • U.N. Panel of Experts on Yemen, Final Report, 2020.
  • Ukraine announces Army of Robots and Army of EW projects’, Ukrainska Pravda, 24 November 2023, at: https://www.pravda.com.ua/eng/news/2023/11/24/7430188/
  • UNITED 24 website, ‘Ukraine raises an Army of drones’, accessed 25 May 2024, at: https://u24.gov.ua/news/army_of_drones
  • Williams, Timothy ve Sarah Klein. The Role of Unmanned Aerial Systems in Modern Warfare. RAND Corporation, 2023.
  • Yetgin, Muhammed Ali ve Mithat Baştuğ. "Devletlerin değişen güvenlik algısında insansız hava araçları."
  • Türkiye İnsansız Hava Araçları Dergisi 3.2 (2021): 55-64.
  • Yiğit, E., I. Yazar ve T. H. Karakoç. İnsansız hava araçları (İHA)’nın kapsamlı sınıflandırması ve gelecek perspektifi. Sürdürülebilir Havacılık Araştırmaları Dergisi 3.1 (2018): 10-19.
  • Yücel, Pınar. Sabit kanatlı insansız hava araçlarında çoklu otopilot sistemleri. MS thesis. TOBB ETÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, 2020.

İnsansız Hava Araçlarının (İHA) Modern Savaşta Rolü: Ukrayna Örneği

Yıl 2025, Cilt: 7 Sayı: 2, 181 - 210, 29.12.2025
https://doi.org/10.70506/eisrcdergi.1810060

Öz

Bu çalışma İnsansız Hava Araçları’nın (İHA) modern savaş alanındaki operasyonel ve doktrinsel etkilerini Ukrayna-Rusya Savaşı bağlamında incelemektedir. Ukrayna-Rusya Savaşı, İHA’ların gözetleme, keşif, saldırı ve lojistik gibi çok yönlü görevlerde benzeri görülmemiş ölçekte kullanıldığı ilk büyük savaş olarak öne çıkmaktadır. Hava, kara ve deniz operasyonlarında görev alan İHA sistemleri, Ukrayna’nın asimetrik üstünlük sağlamasında belirleyici rol oynamıştır. Yerli üretim, özel sektör iş birlikleri ve “İHA Ordusu” gibi girişimler, hızlı konuşlandırma ve yüksek hacimli üretimi mümkün kılmıştır. Araştırma, açık kaynak verilerine dayanmakta olup, İHA ve karşı-İHA sistemlerinin dağınık kuvvetlerin hayatta kalması ve lojistik etkinlik açısından kritik olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, İHA teknolojisi modern savaşın doğasını dönüştürmekte ve geleceğin askeri doktrinlerine yön vermektedir.

Kaynakça

  • Ak, Tarık. İnsansız Savaş Araçları ve Etik. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 6.2 (2015): 13-25.
  • Ayhan, Halili Sıddık. Savaşın Değişen Karakteri Bağlamında Silahlı İnsansız Hava Araçları ve İnsansız Hava Araçlarının Kitle İmha Silahları ile Kullanımı. Savunma ve Güvenlik Araştırmaları Dergisi 2.1 (2025): 1-22.
  • Bal, Serdar. İnsansız hava araçları alanında finansal kiralama ve satış yöntemleri: Türkiye’ye yönelik çözüm önerisi. Havacılık ve Uzay Çalışmaları Dergisi 4.1 (2024): 1-21.
  • Center for Strategic and International Studies (CSIS). Drone Warfare Lessons from Ukraine. CSIS Reports, 2023. Chávez, Kerry. Learning on the Fly. Arms Control Today 53.1 (2023): 6-11.
  • Christiane Schmidt, ‘The Analysis of Semi-structured Interviews’, A Companion to Qualitative Research, 2004.
  • Cook, Kendra LB. "The silent force multiplier: The history and role of UAVs in warfare." 2007 IEEE Aerospace Conference. IEEE, (2007).
  • Çağlar, Mehmet Turan, and Lara Gülmez. "Savaşın yeni araçları: silahlı insansız hava araçlarının (SİHA) yayılması ve büyük güçlerden devlet dışı aktörlere SİHA kullanımı." Social Review of Technology and Change 1.2 (2023): 23-47.
  • Çöken, Abdil. Küresel Göç Hareketliliği ve Bir Strateji Olarak İnsansız Hava Araçlarının Kullanımı. Uluslararası Güvenlik Stratejileri Küresel Sorunlar, Bölgesel Dinamikler (2025): 10.
  • Diriöz, Büyükelçi E.Hüseyin, et al. DPE Başkanı-FPI President, https://foreignpolicy.org.tr/wp-content/uploads/2025/04/Kuresel-Perspektif-2.-Sayi-son.pdf, (Erişim Tarihi: 24.09.2025), 2025.
  • Esen, Barış. Güvenlik ikileminde Türkiye-Yunanistan drone dalaşı. Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 11.3 (2023): 328-345.
  • Garcia, Denise. "Algorithms and decision-making in military artificial intelligence." Global Society 38.1 (2024): 24-33.
  • Genç, Yusuf ve Erdem Erciyes. İnsansız hava araçları (İHA) tehditleri ve güvenlik yönetimi. Türkiye insansız hava araçları dergisi 2.2 (2020): 36-42.
  • Gürsu, Mehmet. Ukrayna-Rusya Savaşından Alınan Hava Savunma Dersleri. Savunma Bilimleri Dergisi 2.43 (2023): 357-383.
  • Harris, Jonathan. Drones and the Future of Defense Economics. Brookings Institution, 2024.
  • Horowitz, Michael C., and Paul Scharre. Autonomy and the Future of Great Power Competition. Center for a New American Security, 2023.
  • Jean-Marc Rickli and Federico Mantellassi, ‘The War in Ukraine: Reality Check for Emerging Technologies and the Future of Warfare’, (2024).
  • Johnson, James. AI and the bomb: Nuclear strategy and risk in the digital age. Oxford University Press, 2023.
  • Karaağaç, Cengiz. Geleceğin harekât ortamında iha sistemleri: askeri uygulamalar & teknoloji gereksinimleri. III. Ulusal Havacılıkta İleri Teknolojiler Konferansı, İstanbul (2014).
  • Karasoy, Hasan Alpay ve Sabit Akın Zaimoğlu. Rusya’nın Ukrayna Politikası Bağlamında Vekâlet ve Modern Savaş Tanımlamaları. Kamu Yönetimi ve Politikaları Dergisi 5.2 (2024): 249-286.
  • Karthick Nambi, ‘Remote Controlled Aircraft In World War II’, Medium, 15 July 2021, at: https://medium.com/lessons-from-history/remote-controlled-aircraft-in-world-war-ii- 71d4268598c2
  • Kıllıoğlu, Mehmet Erkan. İnsansız hava araçları (İHA) ve Türkiye. Türk Savaş Çalışmaları Dergisi 4.2 (2023): 114-134.
  • Kıllıoğlu, Mehmet Erkan. İnsansız Hava Araçları’nın (İha) Gelişimi, Hukuki Statüleri ve Güvenlik Amaçlı Kullanımları. Ege Stratejik Araştırmalar Dergisi 12.2 (2021): 88-101.
  • Kırca, Seyyid Can. Rusya'nın Enerjiyi Araçsallaştırmasına Karşı Ab'nin Ortak Enerji Politikaları. MS thesis. Marmara Universitesi (Turkey), (2024).
  • Koçyiğit, Kamil. Türkiye'nin İnsansız Hava Aracı (İHA) Teknolojisindeki Gelişimi: 1980 Sonrasından Günümüze Tarihsel Bir İnceleme. Journal of Aerospace Science and Management 3.1 (2025): 42-63.
  • Lafcı, Barış. İnsansız hava araçları sistemlerinin (İHAS) adli bilimler açısından önemi. MS thesis. Ankara Universitesi (Turkey), 2020. Millî İstihbarat Akademisi. Rusya-Ukrayna Savaşı’nda İha Kullanımı: Modern Savaşın Yeni Oyuncuları ve
  • Geleceğin Teknolojik Dönüşümü, https://mia.edu.tr/uploads/f/28042025_1.pdf, (Erişim Tarihi: 24.09.2025), (2025).
  • Müezzinoğlu, Taha ve Mehmet Karaköse. İnsan-İHA etkileşimi için giyilebilir eldiven hareketlerinin sınıflandırılması ve analizi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 33.1 (2021): 141-150.
  • NATO 2022 Strategic Concept. North Atlantic Treaty Organization, 2022.
  • NATO, Innovation Fund Annual Report 2024. North Atlantic Treaty Organization, 2024.
  • OECD, Defense Economics Outlook 2024. Organisation for Economic Co-operation and Development, 2024.
  • RAND Corporation, Russia–Ukraine War: The Drone Battlefield, 2023.
  • Rand. Defending U.S. Military Bases Against Drones? A Recent Tabletop Exercise Explores How, https://www.rand.org/pubs/commentary/2025/06/defending-us-military-bases-against-drones-a-recent.html, (Erişim Tarihi: 23.10.2025), 2025.
  • Royal United Services Institute (RUSI). Autonomy on the Battlefield: Future Dynamics of Drone Warfare. RUSI White Papers, 2023.
  • Ryan, Mick. How Ukraine is winning in the adaptation battle against Russia. Engelsberg Ideas 24 (2022).
  • Samsun, Ayşe Tuğçe. Ukrayna Krizi’nin Avrupa güvenliğine olan etkisi. EURO Politika 12 (2022): 7-15.
  • Samuel Bendett and Leonid Nersisyan, ‘The drone war over Ukraine’, The Air War in Ukraine: The First Year of Conflict (Cass Military Studies, 2025)
  • Sapmaz, Ahmet. Rusya federasyonu’nun insansız hava aracı/silahlı insansız hava aracı kabiliyetlerinin değerlendirilmesi. Türkiye İnsansız Hava Araçları Dergisi 5.1 (2023): 11-20.
  • Scharre, Paul. Four Battlegrounds: Power in the Age of Artificial Intelligence. W.W. Norton, 2023.
  • Sever, Hanifi. İnsansız Hava Aracı Sistemlerinde Stratejik Yönetim ve SWOT Analizi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 10.2 (2021): 1179-1207.
  • SIPRI Yearbook 2023: Armaments, Disarmament and International Security. Stockholm International Peace Research Institute, 2023.
  • Softa, Eyüp. Sert güç ağırlıklı dış politikası çerçevesinde Türkiye'nin silahlı insansız hava araçları. MS thesis. MEF University, 2023.
  • The Military Balance 2024. International Institute for Strategic Studies (IISS), Routledge, 2024.
  • Turan, Fatih Alper. İnsansız hava araçlarının Türkiye'nin güvenlik konseptinin belirlenmesindeki etkileri. MS thesis. Hitit University (Turkey), 2023.
  • Tutak, Eda ve Cenk Özgen. İnsansız Deniz Araçları Çağı: Rusya-Ukrayna Savaşı'ndan Alınan Dersler Kapsamında Bir Değerlendirme. Journal of Security Sciences/Güvenlik Bilimleri Dergisi 14.1 (2025).
  • U.N. Panel of Experts on Yemen, Final Report, 2020.
  • Ukraine announces Army of Robots and Army of EW projects’, Ukrainska Pravda, 24 November 2023, at: https://www.pravda.com.ua/eng/news/2023/11/24/7430188/
  • UNITED 24 website, ‘Ukraine raises an Army of drones’, accessed 25 May 2024, at: https://u24.gov.ua/news/army_of_drones
  • Williams, Timothy ve Sarah Klein. The Role of Unmanned Aerial Systems in Modern Warfare. RAND Corporation, 2023.
  • Yetgin, Muhammed Ali ve Mithat Baştuğ. "Devletlerin değişen güvenlik algısında insansız hava araçları."
  • Türkiye İnsansız Hava Araçları Dergisi 3.2 (2021): 55-64.
  • Yiğit, E., I. Yazar ve T. H. Karakoç. İnsansız hava araçları (İHA)’nın kapsamlı sınıflandırması ve gelecek perspektifi. Sürdürülebilir Havacılık Araştırmaları Dergisi 3.1 (2018): 10-19.
  • Yücel, Pınar. Sabit kanatlı insansız hava araçlarında çoklu otopilot sistemleri. MS thesis. TOBB ETÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, 2020.
Toplam 52 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Öğretim Teknolojileri
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

İsmail Hakkı Keskin 0009-0003-0093-6802

Gönderilme Tarihi 24 Ekim 2025
Kabul Tarihi 20 Kasım 2025
Yayımlanma Tarihi 29 Aralık 2025
Yayımlandığı Sayı Yıl 2025 Cilt: 7 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA Keskin, İ. H. (2025). İnsansız Hava Araçlarının (İHA) Modern Savaşta Rolü: Ukrayna Örneği. Turkuaz Uluslararası Sosyo-Ekonomik Stratejik Araştırmalar Dergisi, 7(2), 181-210. https://doi.org/10.70506/eisrcdergi.1810060