Kadın Girişimcilik ve Vergi Uyumu: Kavramsal Bir Değerlendirme

Öz

İş dünyasındaki varlıkları giderek artmasına rağmen, kadın girişimciler genellikle potansiyellerini sınırlayan yapısal ve kurumsal zorluklarla karşı karşıya kalabilmektedir. Türkiye özelinde TÜİK (2024) verilerine göre kadın girişimcilerin toplam girişimciler içindeki payının %13,2 olduğu, bu oranın küresel düzeydeki ortalamanın altında kaldığı tespit edilmiştir. Özellikle tekstil, gıda ve el sanatları sektörlerinde yoğunlaşan kadın girişimcilerin, sermaye yetersizliği, finansmana erişim güçlükleri ve toplumsal cinsiyet temelli engeller nedeniyle sınırlı bir büyüme potansiyeline sahip oldukları görülmektedir. Cinsiyet ve girişimcilik arasındaki ilişki yaygın olarak tartışılmış olsa da, kadın girişimcilerin vergiye ilişkin özel davranışları, algıları ve uyum tutumları yeterince araştırılmamıştır. Bu çalışma, mevcut mali literatürde sınırlı ilgi gören bir alan olan kadın girişimciler arasında vergi uyumunun kavramsal bir değerlendirmesini sunmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• girişimci
• kadın girişimci
• vergi uyumu

Women's Entrepreneurship and Tax Compliance: A Conceptual Assessment

Öz

Despite their growing presence in the business sphere, women entrepreneurs often face structural and institutional barriers that constrain their potential. According to Turkish Statistical Institute (TÜİK, 2024) data, the share of women entrepreneurs within the total entrepreneur population in Turkey was 13.2%, a figure that remains below the global average. Women entrepreneurs are particularly concentrated in the textile, food, and handicraft sectors, and they frequently exhibit limited growth potential due to insufficient capital, difficulties in accessing finance, and gender-based barriers. Although the relationship between gender and entrepreneurship has been widely debated, the specific tax-related behaviors, perceptions, and compliance attitudes of women entrepreneurs have not been studied sufficiently. This paper aims to provide a conceptual assessment of tax compliance among women entrepreneurs, addressing a topic that has received limited attention in the existing fiscal literature.

Anahtar Kelimeler

• Entrepreneur
• Female entrepreneur
• Tax compliance.

Kaynakça

1. Aktaş, G. (2015). Kadın Girişimcilerin Sorunları, Kocaeli Örneği. Kalkınmada Anahtar Verimlilik Dergisi. Sayı:315. Ss.32-37.
2. Antwi, S. K., Inusah, A. M., & Hamza, K. (2015). The effect of demographic characteristics of small and medium entrepreneurs on tax compliance in the tamale metropolis, Ghana. International journal of Economics, commerce and Management, 3(3), 1-20.
3. Arıkan, C. (2016). Kadın Girişimcilikte Başarı Ve Başarıyı Etkileyen Faktörler: Bursa Örneğİ. Journal of Management and Economics Research, 14(3), 138-156.
4. Arslan, İ. K., & Toksoy, M. D. (2017). Türkiye’de Kadınları Girişimciliğe Yönelten Faktörler Karşılaştıkları Sorunlar Ve Çözüm Önerileri. İstanbul Ticaret Üniversitesi Girişimcilik Dergisi, 1(1), 123-148.
5. Aslan, S., & Atabey, A. (2007). Küresel Rekabette Kadın Girişimcilerin Rolü Ve Türk Kadın Girişimci Tipolojisi. Khazar Journal of Humanities and Social Sciences, 12(1-2).
6. Avey, JB, Reichard, RJ, Luthans, F. ve Mhatre, KH (2011). Pozitif psikolojik sermayenin çalışanların tutumları, davranışları ve performansı üzerindeki etkisinin meta analizi. İnsan Kaynakları Geliştirme Dergisi , 22 (2), 127–152.
7. Bedük, A., Eryeşil, K., & Oğuz, H. (2016). Kadın Ve Erkek Girişimcilerin Algılama Farklılıkları. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 19(41. Yıl Özel Sayısı), 1-15.
8. Bird, R. M., & Zolt, E. M. (2008). Technology and taxation in developing countries: From hand to mouse. National Tax Journal, 61(4), 791–821.

9. BMC Psychology. (2025). Entrepreneurial learning and performance of female entrepreneurs: Evidence from China. BMC Psychology, 13(808).
10. Brush, C. G., Edelman, L. F., Manolova, T. S., & Welter, F. (2019). The gender gap in entrepreneurship: Progress, challenges, and the way forward. London: Edward Elgar Publishing.
11. Costa, S., & Silva, M. (2016). Women entrepreneurs and tax compliance in Brazil: A social norm perspective. Journal of Development Economics, 45(2), 40-47.