Rusya-Ukrayna Savaşı ve İHA’lar

Öz

Rusya’nın 2022’de Ukrayna’yı işgalinden önce, güvenlik çalışmaları araştırmacıları küçük İHA’ların sağladığı işlevler ve taktiksel faydalar konusuna gereken önemi göstermemiştir. Araştırmalar genellikle İHA’ların uluslararası güvenlik üzerindeki etkileri ve terörle mücadele kapsamına dahil edilen İHA saldırılarının etik boyutlarıyla meşgul olmuştur. Bu noktada düşük teknolojili küçük ve sivil kullanıma yönelik tasarlanan İHA’lar hemen hiç dikkati çekmemiştir. Rusya’nın Ukrayna’yı tam ölçekli işgalinden önce, askeri insansız hava araçlarıyla ilgili akademik literatür, insansız hava araçlarını uzaktan algılama ajanları olarak anlama ve tanımlama konusunda birleşmiştir. Bilim insanları, büyük İHA’ların uluslararası güvenlik üzerindeki stratejik etkilerini ve savaş üzerindeki dönüştürücü etkilerine odaklanmayı tercih etmiştir. Ancak, Ukrayna’daki savaş küçük, hafif İHA’ların taktik saldırılar düzenleme konusunda başarı sağlayabildiklerini göstermiştir. Güvenlik çalışmaları camiası büyük İHA’ların sınırlamalarını doğru bir şekilde öngörmüş olsa da İHA’ların bireysel bir asker seviyesine kadar inerek gerçekleştirebileceği roller çoğu araştırmacının ihmal ettiği bir nokta olmuş ve bunların savaş alanında geniş ölçekte konuşlandırılma olasılığını göz ardı edilmiştir. Bu çalışma bu nedenle güvenlik çalışmaları literatürünün insansız hava araçlarının savaş alanındaki kullanımı ile nasıl ilgilendiğini incelemektedir. Baskın temalar, argümanlar ve beklentileri Ukrayna’dan elde edilen ampirik kanıtlarla karşılaştırarak insansız hava araçlarının kullanımın teorileştirmesindeki kör noktalara dikkat çekmeye çalışmaktadır. Bir yandan Ukrayna Savaşı, büyük İHA’larla ilgili akademik beklentileri doğrulamıştır. Askeri alandaki bir İHA devrimi gerçekleşmekte ise de büyük insansız hava araçları hava savunmalarına karşı hâlâ savunmasızdır ve esas olarak gökyüzü kontrolünün tartışmasız olduğu asimetrik çatışmalarda kullanım alanı bulmaktadır. Ayrıca, İHA’ların savaş alanındaki kullanımın hukuki ve etik yönleri üzerine yapılan akademik çalışmalar, insansız hava araçlarındaki artan otonomi seviyelerini izlemeye devam etmektedir. Savaş aynı zamanda terörist insansız hava aracı tehditleriyle mücadele bağlamında ortaya çıkan insansız hava aracı savunmalarına olan devam eden ilgiye de dikkatleri çekmeye çalışmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Rusya-Ukrayna Savaşı
• Güvenlik Çalışmaları
• İHA'lar

Russo-Ukranian War and UAV’s

Öz

Before Russia's invasion of Ukraine in 2022, researchers in security studies had not given sufficient attention to the functions and tactical benefits provided by small UAVs. Research generally focused on the impacts of UAVs on international security and the ethical dimensions of UAV attacks included in counterterrorism efforts. At this point, low-tech small UAVs designed for civilian use drew almost no attention. Before Russia's full-scale invasion of Ukraine, the academic literature on military unmanned aerial vehicles converged on understanding and defining unmanned aerial vehicles as remote sensing agents. Scientists preferred to focus on the strategic impacts of large UAVs on international security and their transformative effects on warfare. However, the war in Ukraine has shown that small, lightweight UAVs can successfully carry out tactical attacks. Although the security studies community accurately anticipated the limitations of large UAVs, the roles that UAVs could perform down to the level of an individual soldier have been a point neglected by most researchers, and the possibility of deploying them on a large scale on the battlefield has been overlooked. For this reason, this study examines how the security studies literature engages with the use of unmanned aerial vehicles on the battlefield. By comparing prevailing themes, arguments, and expectations with empirical evidence obtained from Ukraine, it aims to highlight blind spots in the theorization of UAV use. Although a revolution in military drones is taking place, large unmanned aerial vehicles are still vulnerable to air defenses and are primarily used in asymmetric conflicts where control of the skies is undisputed. War also attempts to draw attention to the ongoing interest in drone defenses that emerges in the context of countering terrorist drone threats.

Anahtar Kelimeler

• Russo-Ukranian War
• Security Studies
• UAV's

Kaynakça

1. Allison, D. M., & Herzog, S. (2019). 5 Reasons Why the Saudi Oil Attacks Won’t Lead to War With Iran. The National Interest. https://nationalinterest.org/ feature/5-reasons-why-saudi-oil-attacks-won’t-lead-war-iran-82096. (Erişim Tarihi: 24.04.2026).
2. Altmann, J., & Sauer, F. (2017). Autonomous Weapon Systems and Strategic Stability. Survival, 59(5), 117-142.
3. Andreika, V. (2026). Russia’s Changes in the Conduct of War Based on Lessons from Ukraine: Adapting Technology, Force Structures, and the Defence Industry. Mūsų Žinynas, 41(1), 274-303.
4. Atar, A. (2026). MIZRAK Akıllı Dolanan Mühimmat, SAHA 2026’da İlk Kez Vitrine Çıkacak. Anadolu Ajansı. https://www.aa.com.tr/tr/bilim-teknoloji/mizrak-akilli-dolanan-muhimmat-saha-2026-da-ilk-kez-vitrine-cikacak/3922587, (Erişim Tarihi: 24.04.2026).
5. Balkan, S. (2019). A Global Battlefield? Rising Drone Capabilities of Non-state Armed Groups and Terrorist Organizations. SETA, Foundation for Political, Economic and Social Research. https://setav.org/en/assets/uploads/2019/12/R146En.pdf, (Erişim Tarihi: 24.09.2026).
6. Bendett, S. (2024). 20 Russian Military Drones: Established and Emerging Technologies in Ukraine. İçinde Rogers, J. P. (Ed.), De Gruyter Handbook of Drone Warfare (285-298). Berlin, Boston: De Gruyter.
7. Bergen, P. L. & Rothenberg, D. (2014). Drone Wars: Transforming Conflict, Law, and Policy. New York: Cambridge University Press.
8. Borchert, H., Schütz, T., & Verbovszky, J. (2021). Beware the Hype: What Military Conflicts in Ukraine, Syria, Libya, and Nagorno-Karabakh (don’t) Tell Us About the Future of War. Defense AI Observatory, DAIO Study no. 21/01. https://defenseai.eu/daio_beware_the_hype. (Erişim Tarihi: 24.04.2026).