LEADER Tedbiri Yaklaşımı ve Türkiye’den İyi Uygulama Örnekleri

Öz

Avrupa Birliği tarafından kırsal kalkınma planlarının ulaşamadığı yerlere ulaşmak amacıyla 1991 yılında başlatılan LEADER, zamanla Avrupa Birliği’nin aday ve potansiyel aday ülkelere destek sağlamak amacıyla oluşturulan, Katılım Öncesi Yardım Aracı’nın (Instrument for Pre-Accession Assistance-IPA) Kırsal Kalkınma bileşeni olan IPARD programlarıyla da farklı ülkelerde uygulanmaya başlanmıştır. Türkiye, LEADER ile IPARD I Programıyla tanışmıştır. Türkiye’de ilk olarak 2010 yılında pilot illerde uygulanan LEADER tedbiri 2015, 2019 ve 2021 yıllarında kurulan Yerel Eylem Grupları (YEG) ile kırsal alana özgü projelerin gerçekleştirilmesini sağlamaktadır. Çalışmada, ikincil kaynaklardan elde edilen bulgularla LEADER tedbiri yaklaşımı anlatılmış, Avrupa Birliği ve Türkiye’de uygulanma amacı ve tarihi hakkında bilgiler verilmiştir. Ayrıca Türkiye’de kurulan Yerel Eylem Gruplarının LEADER tedbiri kapsamında gerçekleştirdikleri iyi uygulama örneği projelerine yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• LEADER
• IPARD
• kırsal kalkınma
• yerel kalkınma

LEADER Approach and Good Practice Examples in Türkiye

Abstract

The European Union initiated the LEADER approach in 1991 to reach the places rural development plans cannot reach. Over time, LEADER started to be implemented in different countries with IPARD programs, the Rural Development component of the Instrument for Pre-Accession Assistance (IPA), which was created to provide support to candidates and potential candidate countries of the European Union. Turkey met the LEADER through IPARD I Program. The LEADER measure, which was first implemented in pilot provinces in 2010 in Turkey, enables the realization of rural-specific projects with Local Action Groups (LAGs) established in 2015, 2019, and 2021. In the study, the LEADER measure approach was explained with the findings obtained from secondary sources, and information was given about the purpose and history of its implementation in the European Union and Turkey. In addition, good practice example projects carried out by Local Action Groups established in Turkey within the scope of the LEADER measure were included.

Keywords

• LEADER
• IPARD
• rural development
• local development

Kaynakça

1. LEADER Yaklaşımı Bilgi Kitapçığı, 2022. Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu. LEADER Yaklaşımı Bilgi Kitapçığı.
2. TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI, 2021. T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı. Yerel Kalkınma Stratejisi Hazırlama Rehberi, Ankara.
3. TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI, 2022a. IPARD, Yerel Kalkınma Stratejilerinin Hazırlanması-LEADER Yaklaşımı Tedbiri.
4. TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI, 2022b. IPARD Programı LEADER Yaklaşımı Yerel Kalkınma Stratejilerinin Uygulanması Tedbiri.
5. TAŞCIOĞLU, Y., SAYIN, C., 2010. Avrupa Birliği Kırsal Kalkınma Girişimi (LEADER) ve Türkiye’deki Uygulamaları, Türkiye IX. Tarım Ekonomisi Kongres, Şanlıurfa.
6. TKDK, 2022. Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu. Erişim https://tkdk.gov.tr/SSS/ipard-programi- nedir-1. Son erişim tarihi: 09.20.2022
7. ULUSAL KIRSAL AĞ, 2022. Erişim http://www.uka.org.tr/Leaderinfo. Son erişim tarihi: 09.20.2022
8. YEREL KALKINMA İÇİN LEADER YAKLAŞIMI, 2022. T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı.