Öz

In order for human capital, which is one of the cornerstones of societies, to sustain social development it is necessary to develop features such as education, socialtechnological development and experience and to feed societies with adequate and healthy food, Countries obtain the raw materials required for food supply and industry through agricultural activities. Therefore, prices of agricultural products are of great importance for economies. This study was carried out to examine and analyze various factors affecting the agricultural sector. In this context, the effects of oil prices and exchange rates on the prices of agricultural products are examined comparatively using data for the period between January 2019 and May 2022 in Turkey, while the effects of factors such as exchange rates, oil prices, climate conditions and international relations on the prices of agricultural products are discussed in detail. Additionally, special emphasis has been placed on how international developments, such as the Russia-Ukraine crisis, may affect the agricultural sector. According to the research results, it has been observed that changes in exchange rates have a significant impact on the prices of agricultural products. It has been observed that especially increases in exchange rates increase the costs of agricultural products and this directly affects prices.

Anahtar Kelimeler

• Exchange rate
• Oil prices
• Agricultural Input Price Index
• Producer Price Index
• Türkiye

2019-2022 Dönemleri Döviz Kuru ve Petrol Fiyatlarındaki Değişimlerin Tarımsal Ürünlerinin Maliyetlerine Etkileri

Öz

Toplumlar temel yapı taşı olan beşeri sermayenin, toplumsal gelişimi sürdürebilmeleri için eğitim, sosyal-teknolojik gelişim, deneyim gibi özelliklerinin geliştirilmesi ve toplumların yeterli ve sağlıklı gıdayla beslenmesine ihtiyaç duyulmaktadır Ülkeler gıda temini ve sanayi için gerekli hammaddeleri tarımsal faaliyetler yoluyla sağlanmaktadır. Bu nedenle, tarım ürünleri fiyatları ekonomiler için büyük önem taşımaktadır. Bu çalışma tarım sektöründe etkili olan çeşitli faktörlerin incelenmesi ve analiz edilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda Türkiye’de Ocak 2019 ve Mayıs 2022 dönemine ait veriler kullanılarak petrol fiyatı ve döviz kurlarının tarım ürünleri fiyatları üzerindeki etkileri karşılaştırmalı olarak incelenirken döviz kuru, petrol fiyatları, iklim koşulları ve uluslararası ilişkiler gibi unsurların, tarım ürünleri fiyatları üzerindeki etkileri detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Ayrıca, Rusya-Ukrayna krizi gibi uluslararası gelişmelerin, tarım sektörünü nasıl etkileyebileceği üzerine özel bir vurgu yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre döviz kurlarındaki değişimlerin tarım ürünleri fiyatları üzerinde önemli bir etkisi olduğu gözlemlenmiştir. Özellikle döviz kurlarındaki artışların tarım ürünlerinin maliyetlerini yükselttiği ve bu durumun fiyatları doğrudan etkilediği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Döviz kuru
• Petrol fiyatları
• Tarım Girdi Fiyat Endeksi
• Tarım Ürünleri Üretici Fiyat Endeksi
• Türkiye

Kaynakça

1. Bayramoğlu, Z. (2010). Tarımsal Verimlilik ve Önemi. Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 24(3), 52-61.
2. Bayramoğlu, A. & Koç Yurtkur, A. (2016). Türkiye’de Gıda ve Tarımsal Ürün Fiyatlarını Uluslararası Belirleyicileri. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15(2), 63-73.
3. Cinel, E. A. (2020). Petrol Fiyatlarının İşsizlik ve İstihdam Seviyesi Üzerindeki Etkileri. Atlas Journal, 6(36), 1096–1111.
4. Çetin M. & Yücesoy, A. (2021). Covid-19 Sürecinde AB ve Türkiye’nin Tarım Politikalarına Yeniden Bakış. Yeni Türkiye Dergisi, 113, 175-182.
5. Deniz, M. & Hiç, Ö. (2022). İklim Değişikliği ve Tarımın Değişen Yüzü: Artan Riskler, Tarımdaki Daralmalar ve Orman Yangınları Sonrası Politika Önerileri. Biga İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 3(1), 12-22.
6. Eğilmez, M., (2022). Ukrayna Savaşının Ekonomik Etkileri: Güncel Değerlendirme, https://www.mahfiegilmez.com/2022/03/ukrayna- savasnn-ekonomik-etkileri.html, (Erişim tarihi, 18.03.2022) https://tr.investing.com/commodities/crude-oil (Erişim tarihi, 15.06.2022)
7. Karadaş, H. A. & Koşaroğlu, Ş. M. (2020). Tarım Ürünleri Fiyatları, Ham Petrol Fiyatı ve Döviz Kuru İlişkisi: Türkiye İçin Eşbütünleşme Analizi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19 (Özel Ek) Prof. Dr. Sabri Orman Özel Sayısı, 515-526.
8. Kızılkaya, F. (2021). Türkiye’de Petrol Fiyatları ve Reel Döviz Kuru İlişkisinin Asimetrik Fourier Nedensellik Analizi ile İncelenmesi. İstanbul İktisat Dergisi, 71(2), 549-568.

9. Özer, O. O. (2012). Türkiye’nin Tarım Ürünleri İhracat Fonksiyonu ve Döviz Kuru Belirsizliğinin İhracatta Olan Etkileri, Araştırma Makalesi. Selçuk Üniversitesi Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 26(2): 63-69.
10. Şimşek, İ. Ş. (2015). Gıda Fiyat Artışları Üzerine Bir Değerlendirme, AB Uzmanlık Tezi, Tarım ve Orman Bakanlığı, Ankara.
11. TCMB, 2022. https://www.tcmb.gov.tr (Erişim tarihi, 15.06.2022)
12. TÜİK, 2022. https://www.tuik.gov.tr (Erişim tarihi, 15.06.2022)
13. TZOB, 2022. https://www.tzob.org.tr/basin- odasi/haberler/tzob-genel-baskani-bayraktar-2021- yilini-degerlendirdi-ve-2022-beklentilerini-acikladi (Erişim tarihi, 15.06.2022)
14. Urak, F., Bozma, G., & Bilgic, A. (2018). Türkiye’de Buğday, Arpa, Benzin Reel Fiyatlarının ve Döviz Kurunun Koşullu Varyanslarındaki Oynaklığın VAR (1) – Asimetrik BEKK – GARCH (1, 1) Modeli ile Tahmin Edilmesi. KSU J. Agric. Nat. 21(4):565-579.
15. Yavuz, F. (2021). Türkiye’de Gıda Enflasyonu: Tarladan Çatala Sorunların Bir Göstergesi. Seta Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı, Ankara. Financial Affairs, Economic Papers: 528 September 2014, ISSN 1725-3187 (online), 2014.
16. WTO. (2020). World trade organization, documents and resources. Retrieved in March, 01, 2022 from www.wto.org. ,2020.