Sert Mukavva Kapaklı Kitap Ciltleme Terimleri ve Tanımlamaları

Öz

Kitapların bobin ya da tabaka kağıda basıldıktan sonra son haline getirilmesi için yapılan işlemlerin toplamına “Kitap Ciltleme” denir. Geçmişte tamamı elle yapılan ciltleme işlemleri günümüzde tam otomasyonla yapılmaktadır. Baskısı yapılan büyük boyuttaki tabakaya önce kırma, katlama yapılarak forma haline getirilir. Sonra 4-32 sayfadan oluşan bu formalar ardışık olarak harmanlanır. Akabinde dikilerek veya tutkallanarak yekpare hale getirilir. Yekpare haldeki kitabın iç bloğu ayrı hazırlanan mukavva kapak içerisine tutkalla sabitlenerek kitabın ciltlemesi tamamlanır. Teknolojisi çok hızlı ilerleyen ciltleme işlemlerine ait terimlerin anlaşılır şekilde açıklandığı Türkçe bir kaynak maalesef bulunmamaktadır. İnternet tarayıcılarına bakılarak bu görülebilir. Ülkemiz basım sanayii büyük oranda ihracat yapmaktadır. Özel siparişler alarak özgün defter, ajanda gibi çok sayfalı mukavva kapaklı ürünler ihraç etmektedir. Ciltleme işlemlerine ait bir sözlük olmaması yurtiçi ve yurtdışı ticari iletişimde yaşanan sorunlara bağlı maddi kayıplara neden olmaktadır. Özellikle ciltleme işlemlerine ait terminolojinin akademik dille hazırlanmış, tüm paydaşların anlayacağı şekilde bir kaynağının olmaması mesleki iletişimdeki yetersizliğin ana nedenidir. Çalışmada mukavva kapaklı, iplik dikişli bir kitabın teknik yapısı özgün bir çizim üzerinde isimlendirilmiştir. Çizim üzerindeki 16 adet temel teknik terim sade bir dille açıklanmıştır. Sonraki çalışmalarda ciltleme işlemlerine ait diğer terimlerin açıklanması ve nihai olarak kapsamlı bir Matbaa Teknik Terimler Sözlüğü’nün hazırlanması sektörde yaşanan iletişim problemlerini önlemeye yardımcı olacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Kitap Ciltleme
• Kitap Baskısı
• Ciltleme Terminolojisi
• Kitabın Yapısı

Terms and Definitions of The Hardcover Book Binding

Öz

The sum of the processes performed to finish books after they are printed on roll or sheet paper is called "bookbinding." The binding processes, which in the past were all done manually, are now completely automated. The large-format sheet that is printed is first formed into a signature by breaking and folding. Then these signatures, consisting of 4-32 pages, are collated sequentially. Then it is made in one piece by sewing or gluing. The inner block of the monolithic book is fixed inside the separately prepared cardboard cover, and the binding of the book is completed. Unfortunately, there is no Turkish source that clearly explains the terms of binding processes, whose technology is rapidly developing. A look at the web browsers shows this. The printing industry of our country exports on a large scale. It exports multi-page paperback products such as original notebooks and agendas by taking special orders. The lack of a dictionary for binding methods causes financial losses due to problems in domestic and international commercial communication. The main reason for the inadequacy in professional communication is the lack of a source that is in academic language and prepared so that all stakeholders can understand it, especially for the terminology of binding procedures. In the study, the technical construction of a thread-stitched book with cardboard binding is named on an original drawing. The 16 basic technical terms on the drawing are explained in simple language. In future studies, the explanation of other terms related to binding processes and eventually the compilation of a comprehensive Printing Technical Terms Dictionary will help to avoid communication problems in the industry.

Anahtar Kelimeler

• Book Binding
• Book Printing
• Book Binding Terminology
• Book Structure

Kaynakça

1. Acar Büyükpehlivan, G., Oktav, M., 2021. Ofset baskı sistemine ait temel terimler ve değerlendirilmesi. Avrasya Terim Dergisi, 9 (2): 63-68.
2. Bologna, G., 1982. Gold in book binding. Gold Bulletin, 15 (1): 25-30.
3. Boyles, E. V., 2017. Hand bookbinding: materials, methods, and techniques as they relate to preservation and conservation. The iJournal, 2 (2): 1-16.
4. Coutts, H. T., Stephen G. A., 2016. Manual of library book binding practical and historical. https://www.forgottenbooks.com/en/download/Manual_of_Library_Bookbinding_Practical_and_Historical_1000816764.pdf (Ziyaret tarihi: 26/04/2022).
5. Embree, A., Thompson, A., 2007. Physical properties of decorative japanese book cloths. Journal of the American Institute for Conservation, 46 (1): 53-65.
6. Güleç, E., 2011. Endüstriyel ciltleme sistemlerindeki teknolojik gelişmelerin incelenmesi. Marmara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Matbaa Eğitimi Anabilim Dalı yayınlanmış Yüksek Lisans tezi, 136 sayfa.
7. Ignou The People’s University. Materials for binding. https://egyankosh.ac.in/bitstream/123456789/39371/1/Unit-11.pdf (Ziyaret tarihi:26/04/2022).
8. Johansen M, 2010. Bookbinding by Hand. Lesson Note of Drexel University, http://www.pages. drexel.edu/~mj382/eport/eportdocs/thesaurus.pdf (Ziyaret tarihi:26/04/2022).

9. Kipphan, H., 2001. Handbook of Print Media Technologies and Production Methods. Springer Press, Germany.
10. Oktav, M., Acar Büyükpehlivan, G., Kandan, N. A., 2021. Ofset Baskıda Temel Teknik Problemler ve Çözümleri. Basev Yayınları, İstanbul.
11. Pearson, D., 2020. Bookbinding history and sacred cows. The Library: The Transactions of the Bibliographical Society, 21 (4): 498-517.
12. Pearson, D., Mumford, J. and Walker, A., 2010. Bookbindings. The British Library Publishing, London.
13. Sağlam, Ş., 2009. Çeşitli ciltleme teknikleriyle ilgili uluslararası kalite standartları ve bu standartların kullanılabilirliğinin incelenmesi. Marmara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Matbaa Eğitimi Anabilim Dalı yayınlanmış Yüksek Lisans tezi, 90 sayfa.
14. Sappi guide to designing for print: tips, techniques and methods for achieving optimum printing results, https://cdn-s3.sappi.com/s3fs-public/sappietc /sappi_standard06.pdf (Ziyaret tarihi: 26/04/ 2022).
15. The Public, An introduction to: bookbinding. https://thepublicstudio.ca/files/DIY-No3-Book-binding-Spreads.pdf (Ziyaret tarihi: 26/04/2022).
16. Thomson Reuters, Book Manufacturing Terminology. https://cdn2.hubspot.net/hub/213379/file-200057605-pdf/Thomson_Reuters_Core_ Publishing_Solutions_Book_Printing_Dictionary.pdf (Ziyaret tarihi:26/04/2022).
17. Ülgen, M., Oktav M., Gençoğlu E.N., 2008. Matbaacının Kağıt Hakkında Bilmesi Gerekenler. Basev Yayınları, İstanbul.
18. Ülgen, M., Oktav, M., Çakır, N. 2019. Grafik Sanatları İçin Kimya. Basev Yayınları, İstanbul.