Sosyal Medya Terimlerinin TDK Güncel Türkçe Sözlük’te Görünümü

Öz

Sosyal medya kullanımının ülkemizde hızla artmasıyla birlikte görüntü, video, ses ve metin ortamında Türkçe içerik paylaşımı da giderek çoğalmaktadır. Bu durum sosyal medya içeriklerinin popülerlik, yayılım ve paylaşımını ifade eden sosyal medya terimlerinin kullanımının da yaygınlaşması sürecini başlatmıştır. Bu süreçte Türkçeye sosyal medya terimleri ile ilgili sürekli yeni sözcükler girmekte veya Türkçede kullanılan sözcükler yeni sosyal medya terimi anlamı kazanmaktadır. Dilin doğal gelişiminin bir parçası olan bu yeni sözcük ve anlamlar belirli aralıklarla sözlüklerin güncellenmesini gerektirir. Bu gereklilikle 2023’te güncellenen TDK Güncel Türkçe Sözlük doğal olarak Türkçe Sözlük’ün önceki baskı ve sürümlerine göre daha fazla sosyal medya terimi içermektedir. Sosyal medya terimleri üzerinde durulan bu çalışmada, Güncel Türkçe Sözlük’teki sosyal medya terimleri tespit edilerek Türkçe sözlük ile ilgili güncel çalışmalara ve terim çalışmalarına katkı sağlanması amaçlanmıştır. Bu çalışmanın verilerini oluşturan Türkçede kullanılan sosyal medya terimleri; tarama, gözlem ve katılımlı gözlem yöntemiyle tespit edilmiştir. Araştırmanın verilerine öncelikle 10-15 Haziran 2024 tarihleri arasında internet arama motoru aracılığı ile ulaşılmış, daha sonra araştırmacının gözlem ve katılımcı gözlem yoluyla kaydettiği sosyal medya terimleri de çalışmaya dâhil edilerek Türkçede kullanılan 174 sosyal medya terimi tespit edilmiştir. Tespit edilen sosyal medya terimleri https://sozluk.gov.tr/ genel ağ sayfasından Güncel Türkçe Sözlük seçilerek anlamlarına göre Güncel Türkçe Sözlük’te bulunan sosyal medya terimleri; Güncel Türkçe Sözlük’te bulunmayan sosyal medya terimleri ve Güncel Türkçe Sözlük’te anlam(lar)ı farklı olan sosyal medya terimleri olmak üzere sınıflandırılmıştır. Bu sınıflandırma ve incelemeler sonucunda Güncel Türkçe Sözlük’te günlük dilde kullanımı yaygın olan birçok sosyal medya terimine ve madde başı söz /söz öbeklerinin yeni kazandığı sosyal medya terimi anlamına yeterli düzeyde yer verilmediği ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Türkçe
• Güncel Türkçe Sözlük
• Sosyal Medya
• Sosyal Medya Terimi
• Terim

The Representation of Social Media Terms In TLA Current Turkish Dictionary

Öz

With the rapid increase in social media usage in our country, there has been a corresponding rise in the sharing of Turkish content in images, videos, audio, and text formats. This trend has initiated the widespread adoption of social media terminology, which expresses the popularity, dissemination, and sharing of content. As part of this process, new words related to social media terms are continually being introduced into Turkish, or existing Turkish words are acquiring new meanings related to social media. These new words and meanings, which are a natural part of language evolution, necessitate periodic updates to dictionaries. Accordingly, the 2023 update of the TLA Current Turkish Dictionary naturally includes more social media terms than previous editions. In this study, which focuses on social media terms, it is aimed to contribute to current studies and terminology studies related to the Turkish dictionary by determining the social media terms in the Current Turkish Dictionary. The social media terms used in Turkish that constitute the data of this study were identified through scanning, observation and participant observation methods. The data of the study was first accessed through an Internet search engine between June 10-15, 2024, and then the social media terms recorded by the researcher through observation and participant observation were included in the study and 174 social media terms used in Turkish were identified. These identified social media terms have been classified according to their meanings from the Current Turkish Dictionary on the https://sozluk.gov.tr/ general web page, as social media terms found in the Current Turkish Dictionary, social media terms not found in the Current Turkish Dictionary, and social media terms with different meanings in the Current Turkish Dictionary. The classification and analysis revealed that many social media terms, commonly used in everyday language, and the new social media meanings of existing entries, are not adequately represented in the Current Turkish Dictionary.

Anahtar Kelimeler

• Turkish
• Current Turkish Dictionary
• Social Media
• Social Media Terms
• Term

Kaynakça

1. Aksan, D., 2006. Türkçenin Sözvarlığı. Engin Yayınevi, Ankara.
2. Avcı, N., Topçu, D., 2021. Sosyal medya, dil ve edebiyat. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 11 (1): 5-26.
3. Boz, E., 2009. Çağdaş Türkçe sözlüklerde çokanlamlı madde başlarındaki anlamların sıralanma sorunu: klasik örneği. Turkish Studies International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish Turkic, 4(8): 146-158.
4. Cahan, N., 2018. Sosyal medyanın orta öğrenim öğrencilerinin söz dağarcığına etkileri. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Dil Bilimleri ve Kültür Araştırmaları Ana Bilim Dalı, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Danışman: Prof.Dr. Nurten Sarıca, 64 sayfa, Denizli.
5. Çolak, G., 2009. Mecaz anlamı temel anlama dönüşen kelimeler. Turkish Studies International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish Turkic, 17 (4): 148-171.
6. Çolak, G., 2015. Türkçe sözlük birimlerinin kazandığı yeni yan anlamlar. Dil Araştırmaları, 16: 133-161.
7. Çolak, G., 2021. Türkçede yan anlamı temel anlam durumuna geçen sözlükbirimler. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi, 5(1): 1-21.
8. Kalafat, Ş., 2014. Alan Dili söz varlığının genel dildeki ilişkileri üzerine: spor terimleri örneği. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15(27): 317-329.

9. Kaplan, A. M., Haenlien, M., 2010. Users of the world, unite the challenges and opportunities of social media. Business Horizons, 53: 59-68.
10. Karademir, F., 2016. Türkçe sözlüklerde meyve adlarının anlamlandırılışı. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (DÜSBED), 8 (16): 289-305.
11. Kilyeni, A, 2015. Likes, Tweets and other “friends”: social media buzzwords from a terminology perspective. Procedia- Social and Behavioral Sciences, (192): 430–437.
12. Kipfer, A. B., 1984. Methods of Ordering Senses within Entries. Pages: 101-108, Editörs; Hartmann Reinhard R. K., LEXeter’83 Proceedings: Papers from the International Conference on Lexicography at Exeter, Lexicographica Series Maior 1. Tübingen: Max Niemeyer Verlag.
13. Şahin, H., 2006. Terimlerin genel dile yansımasına dair bazı gözlemler. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(20): 123-129.
14. Usta, H. İ., 2006. Türkçe sözlük hazırlamada yöntem sorunları. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, 46(1): 223-242.
15. URL-1 https://sozluk.gov.tr/ Erişim Tarihi: 11.08.2024.
16. URL-2 https://sozluk.gov.tr/dosyalar/SozlugunKullanimiIleIlgiliAciklamalar.pdf Erişim Tarihi: 10.06.2024. URL-3 https://sozluk.gov.tr/ Erişim Tarihi: 10.07.2024.
17. URL-4 https://sozluk.gov.tr/ Erişim Tarihi: 20.07.2024.
18. URL-5 https://www.guvenliweb.org.tr/dosya/HQT LP.pdf /Erişim Tarihi: 25.07.2024.