Artvin Yöresinde Geleneksel Ormancılık Terimleri

Öz

Zengin orman kaynaklarına sahip olan Artvin ili bu kaynaklarla uzun yıllardır iç içe yaşayan yöre halkının geleneksel bilgisi sayesinde yöresel ormancılık terimleri açısından önemli bir potansiyele sahiptir. Bu araştırmanın amacı, Artvin ilinde halk tarafından kullanılan yöresel ormancılık terimlerini belirlemek ve bu terimleri Derleme Sözlüğü’nde yer alma durumları, eş anlamlıları, yöresel kullanım biçimleri, kullanım amaçları vb. özellikleri açısından inceleyerek kayıt altına almaktır. Bu amaçla Artvin Merkez ve Yusufeli ilçelerinde ormanlar ve ormancılık faaliyetlerine ilişkin bilgi ve deneyime sahip yöre halkı ile yüz yüze görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda her iki ilçe halkı tarafından kullanılan toplam 137 yöresel ormancılık terimi tespit edilmiştir. Bulgular, bahse konu terimlerin 72’sinin (%52.6) Derleme Sözlüğü’nde hiç yer almadığını; 53’ünün (%38.7) ise sözlükte bulunmasına rağmen Artvin Merkez ve/veya Yusufeli için kayıt içermediğini göstermektedir. Bu durum, terimlerin önemli bir kısmının Artvin yöresine özgü kullanımlara sahip olduğunu göstermektedir. Araştırma sonucunda yöresel ormancılık terimlerinin kayıt altına alınarak yazılı kaynaklara kazandırılması, ormancılık eğitimi ve uygulamalarında bu terimlerinin dikkate alınması ve eksikliği tespit edilen terimlerle ilgili Derleme Sözlüğü’nde güncellemeler yapılmasına yönelik çeşitli öneriler geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Ormancılık Terimleri
• Geleneksel Bilgi
• Yöre Halkı
• Derleme Sözlüğü

Traditional Forestry Terms in Artvin Region

Öz

Artvin, with its rich forest resources, has significant potential in terms of regional forestry terminology thanks to the traditional knowledge of the local people who have lived in close contact with these resources for many years. The aim of this research is to identify the regional forestry terms used by the local population in Artvin province and to record these terms by examining their inclusion in the Compilation Dictionary, synonyms, regional usage patterns, purposes of use, and other characteristics. To this end, face-to-face interviews were conducted with local people in Artvin Central and Yusufeli districts who have knowledge and experience of forests and forestry activities. The findings indicate that 72 of the terms in question (52.6%) do not appear in the Compilation Dictionary at all, while 53 (38.7%) are included in the dictionary but do not contain entries for Artvin Central and/or Yusufeli. This suggests that a significant portion of the terms represent usages specific to the Artvin region. As a result of the research, various recommendations were developed regarding the recording of local forestry terms and their inclusion in written sources, the consideration of these terms in forestry education and practice, and updates to the Compilation Dictionary regarding the terms identified as missing.

Anahtar Kelimeler

• Forestry Terms
• Traditional Knowledge
• Local People
• Compilation Dictionary

Kaynakça

1. Acar, E., 2017. Sinop ve Yöresi ağızlarında hayvan adları. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1(1):29-43.
2. Akkavak Zurnacı, Y., 2019. Denizli İlinin Bazı İlçelerinin Etnobotanik Özellikleri Üzerine Bir Araştırma. Pamukkale Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji Ana Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Danışman;Olcay Düşen, 234 sayfa, Denizli.
3. Akkoyun, T., 2009. Artvin İli Şavşat İlçesi Yavuzköy Köyü Özelinde Ahıska Türkleri Üzerine Sosyal Antropolojik Bir Araştırma, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Antropoloji Ana Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Danışman; Zafer İlbars, 378 sayfa, Ankara.
4. Aksoy, N., 2012. Kızılağaç. http://www.bizimbitkiler.org.tr (Ziyaret tarihi: 30/09/2025).
5. Alagöz, Ş., 2023. Oruçlu, Sarıbudak ve Ballıüzüm (Artvin /Merkez) Köylerinde Etnobotanik Bir Çalışma, Artvin Çoruh Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Danışman; Özgür Eminağaoğlu, 144 sayfa, Artvin.
6. Alkayış, F., 2007. Türkiye Türkçesinde Bitki Adları, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Danışman; Mustafa Argunşah, 644 Sayfa, Kayseri.
7. Almak, D., 2006. Azerbaycan Türkçesindeki Arapça, Farsça Kelimelerin Fonetik Değişiklikleri (Türkiye Türkçesi İle Karşılaştırılması), Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Danışman; Ümit Tokatlı, 399 sayfa, Kayseri.
8. Altuntaş, A. F., 2019. Artvin ilinin Şavşat ilçesinde kullanılan hayvan adları üzerine bir deneme. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, Ö6(Kasım):37-52.

9. Ambarlı, H., Bilgin, C. C., 2008. Human–brown bear conflicts in Artvin, northeastern Turkey: Encounters, damage, and attitudes. Ursus, 19(2):146-153.
10. Arslangündoğdu, Z., 2013. Karatavuk'un yöresel isimleri. Avrasya Terim Dergisi, 1(1):30-39.
11. Arslangündoğdu, Z., 2021. Türkiye’de ağaçkakanların geleneksel isimleri. Avrasya Terim Dergisi, 9(3):59-70.
12. Arslangündoğdu, Z., Bacak, E., 2015. Türkçe kuş isimlendirilmesinde yabancı dil etkilerinin değerlendirilmesi. Avrasya Terim Dergisi, 3(2):15-22.
13. Artvinli, T., 2013. Yusufeli külliyâtı-2. Yusufeli Belediyesi Yayınları, ISBN:978-605-86248-2-5, 1149 sayfa, İstanbul.
14. Ateş, M., 2015. Ordu Ağzı Sözlüğü, Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimleri Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı Yeni Türk Dili Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Danışman; Salim Küçük, 581 sayfa, Ordu.
15. Avcı, Ö. F., Canbolat, D., Kılıç, B., Demiralay, M., 2024. Artvin ili sınırlarında doğal olarak yetişen Osmanthus decorus (Oleaceae) Kasaplıgil türünün antioksidan özelliklerinin değerlendirilmesi. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 25(1):199-207.
16. Avşar, M. D., Ok, T., 2019a. Growth kelimesinin türkçe karşılığı için bir öneri ve bu karşılığın ormancılıkta kullanılması. Turkish Journal of Forest Science, 3(2):182-187.
17. Avşar, M. D., Ok, T., 2019b. Ormancılıktaki sprout teriminin türkçe karşılığı için bir öneri. Turkish Journal of Forest Science, 3(1):93-99.
18. Bakhutashvili, A., 2016. Gürcüceye Geçen Türkçe Kelimeler Üzerine Gürcistan’da Yapılan Çalışmalar. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Danışman; Hülya Pilancı, 165 sayfa, Eskişehir.
19. Baytop, T., 2007. Türkçe Bitki Adları Sözlüğü, Türk Dil Kurumu Yayınları, 512 s., Ankara.
20. Baytop, T., 2021. Türkiye'de Bitkiler ile Tedavi: Geçmişte ve Bugün, Ankara Nobel Tıp Kitabevleri, ISBN: 978-625-7146-86-9, 444 sayfa, Ankara:
21. Biray, N., 2014. Söz varlığımızda yılan. Avrasya Terim Dergisi, 2(1):25-49.
22. Bostan, B. P., 2024. Türk Dillerinde Sürüngen Adları. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları (HÜTAD), Güz(41):215-240.
23. Bozkurt, A. E., Özkan, C. Z., Saraç, U. D., 2019. The floristic structure of the Artvin-Soğanlı Village (Turkey) and the traditional usage of these plant taxa in this region. Biological Diversity and Conservation, 12(2):109-118.
24. Bozkurt, Y., Yaltırık, F., Özdönmez, M., 1982. Türkiye’de Orman Yan Ürünleri. İÜ Orman Fakültesi Yayınları, İÜ Yayın No:2845, OF Yayın No:302, İstanbul.
25. Bulut, G.E., 2008. Bayramiç (Çanakkale) Yöresinde Etnobotanik Araştırmalar. Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Farmasötik Botanik Ana Bilim Dalı, Doktora Tezi, Danışman;Ertan Tuzlacı, 463 sayfa, İstanbul.
26. Bulut, S., 2017. Ahıska Bölgesi Türkleri Ağzından derleme sözlüğüne katkılar-I. Asya Studies, 2(2):9-16.
27. Bulut, S., 2022. Karabağ Ağzı’nda yer alan bitki adlandırmaları. Türk & İslam Dünyası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(35):107-128.
28. Çakmak, C., 2024. Demirci Ağzından Derleme Sözlüğü’ne katkılar-2 (Hayvanlar). Uluslararası Türk Lehçe Araştırmaları Dergisi / International Journal of Turkic Dialects (TÜRKLAD), 8(2):167-197.
29. Çınar, Ü., 2019. Türkçe Böcek Adları Turkish Entomonyms, Турецкие Энтомонимы. https://www.academia.edu/40885342/Turkish_insect_names_2019?utm_source=chatgpt.com (Ziyaret tarihi: 24/0/2025).
30. Çizgen Tan, S., Tuttu, G., Ursavaş, S., 2020. Ardıç kozalağının Türkiye’deki hasat miktarları ve etnobotanik kullanımı. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi, 6(2), 91-98.
31. Davulcu, M., 2020. Halk mimarisi terimleri sözlüğü. Pegem Akademi Yaınları, 363 sayfa, Ankara:
32. Demiray, E., 2011. Ahıska Türkleri Ağzı. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı Türk Dili Bilim Dalı, Doktora Tezi, Danışman;Nevzat Özkan, 603 sayfa, Kayseri.
33. Doğan, A., Bulut, G., Tuzlacı, E. and Şenkardeş, İ., 2014. A review of edible plants on the Turkish Apiaceae species. Journal of Faculty of Pharmacy of Istanbul University, 44(2), 251-262.
34. Doğan, A., Tuzlacı, E., 2015. Tunceli’nin bazı yöresel bitki adları. Avrasya Terim Dergisi, 3(2):23-33.
35. Duran, A. 2012. devesil. http://www.bizimbitkiler.org.tr (Ziyaret tarihi: 29/09/2025).
36. Efe, K., 2012. Türkiye Türkçesi Ağızlarında Bitki ve Hayvan İsimleri. Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı Türk Dili Bilim Dalı, Doktara Tezi, Danışman; Ahmet Bican Ercilasun, 1154 sayfa, Ankara.
37. Efe, K., 2017. Türkiye Türkçesi Ağızlarında renklerine göre hayvan isimleri. Diyalektolog-Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, (15):65-81.
38. Efe, K., 2018a. Naming of Animal Types in the Old Turkish Period. International Journal of Languages' Education and Teaching, 6(4):329-352.
39. Efe, K., 2018b. Bitki ve hayvan isimleri sözlüklerinin hazırlanmasında çok şekillilik ve eş seslilik. Türük Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi, 1(14):167-183.
40. Eker, İ., Vural, M., Aslan, S., 2015. Ankara İli’nin damarlı bitki çeşitliliği ve korumada öncelikli taksonları, Bağbahçe Bilim Dergisi, 2(3):57-114.
41. Ekim, T., 2012. sumak. http://www.bizimbitkiler.org.tr (Ziyaret tarihi: 29/09/2025).
42. Ekşi, M., Akdağ, S., 2017. Antalya Kumluca’nın geleneksel yaşam terimleri ve kültürel peyzaj açısından değerlendirilmesi. Avrasya Terim Dergisi, 5(2):40-51.
43. Erdoğan, S., 2022a. Türkiye’de “derleme sözlüğü” ile ilgili yapılan çalışmalar üzerine bir bibliyografya denemesi (1990-2021). RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (27), 212-227.
44. Erdoğan, S., 2022b. Derleme sözlüğü’ne katkılar başlıklı çalışmalar üzerine bir değerlendirme. Türk & İslam Dünyası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(33):72-83.
45. Ermeydan, M., Ermeydan, N. ve Bekaroğlu, G., 2011. Bitki bilgisi. https://yesil.istanbul/Content/publications/09.pdf (Ziyaret tarihi: 03/02/20226)
46. Eroğlu, M., 2002. Türkiye’de Su Samuru Yaşam Alanlarının Durumu ve Koruma Gereksinimleri. Su Samurunun Türkiye’deki Durumu II. Sempozyumu, 21 - 22 Eylül 2002, Cilt.1, sayfa 21-29, Antalya, Türkiye,
47. Erşen Bak, F., Çifci, K., 2022. Artvin’in merkez köylerindeki bazı bitkilerin etnobotanik özellikleri. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 23(2): 50-62.
48. Erşen Bak, F., Çifci, K. 2020. Artvin'in merkez köylerinde bazı tıbbi bitkilerin yöresel kullanımları. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 21(2):318-329.
49. Ertürk, H., 2015. Artvin İli Yusufeli İlçesi Demirkent (Erkinis) Köyü Ağzı, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı Türk Dili Bilim Dalı, Yükse Lisans Tezi, Danışman; Fatma Şahan Güney, 313 sayfa, Muğla.
50. Göçmen, D., Mazlum, D., 2011. Artvin-Şavşat kırsal mimarisinin özgün bir örneği: Zurabet evi. Tüba-Ked Türkiye Bilimler Akademisi Kültür Envanteri Dergisi, (9):49-76.
51. Göde H.A., Çelik Kan, A., 2024. Geleneksel Artvin yemeklerinin işlevsel kuram kapsamında incelenmesi. Sayfalar:11-17, M. Erol (Ed.), Halk gastronomisi-2 içinde. PA Paradigma Akademi Yayınları.
52. Göktürk, T., Artvinli, T. ve Bucak, F., 2008. Artvin kuş faunası, Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 9 (1-2):33-43.
53. Görgün, H. V., Ünsal, Ö., 2016. Prof. Dr. Adnan Berkel’in Kereste Endüstrisi Ders Notunda Terim Kullanımının İncelenmesi. Avrasya Terim Dergisi, 4(1), 15-28.
54. Güllüdağ, N. 2009. Artvin Ağzındaki Gürcüce Kelimeler, 1. Uluslar Arası Türkiye Türkçesi Ağız Araştırmaları Çalıştayı Bildiriler Kitabı, s. 247-259, Ankara.
55. Güner, A., 2012. Osmanthus. http://www.bizimbitkiler.org.tr (Ziyaret tarihi: 26/09/2025).
56. Güner, A., Aslan, S., Babaç, M. T., Vural, M., Ekim, T., 2012. Türkiye bitkileri listesi (damarlı bitkiler). Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi. İstanbul, Turkey, 1-1290.
57. Güneş, B., 2018. Derleme Sözlüğü'ne Göre Trabzon, Rize ve Artvin İllerine Ait Bitki Adlarının Kavram Düzeyi. Journal of International Social Research, 11(56):39-49.
58. Güzel, F., Kara K., 2019. Artvin ili, Şavşat ilçesi, Yukarı Koyunlu (Süles) köyünden Derleme Sözlüğü’ne katkılar. Artvin Çoruh Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 5(1):37-52.
59. Haşimi, A., Demir, M., 2022. Hatay Sofular Köyü Ağzından Derleme Sözlüğüne Katkılar I. Asya StudiesAcademic Social Studies / Akademik Sosyal Araştırmalar, 6(21):147-162.
60. Karacaoğlan, Ç., 2018. Evliya Çelebi’nin Seyahatname’sinde Yer Alan Bitki Adları. Hacettep Üniversitesi Türkiyat Ataştırmaları Enstitüsü, Türkiyat Araştırmaları Ana Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Tufan Gündüz, 186 sayfa, Ankara.
61. Kavgacı, A., Tolunay, D., Sevgi, O., Tutmaz, V., 2023. Orman Yangınları Terminolojisi. Sayfalar:2-20, Şu eserde: Kavgacı, A., Başaran, M. (Editörler) Orman Yangınları. Türkiye Ormancılar Derneği Yayını, Ankara
62. Kemaloğlu, M., 2013. Cebrayil-Büyük Mercanlı Sosyal Hayatından Örnekler: Azerbaycan-Karabağ Bölgesi. Journal of History, Culture & Art Research/Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi, 2(3):39-89.
63. Kendir, G., Güvenç, A., 2010. Etnobotanik ve Türkiye’de yapılmış etnobotanik çalışmalara genel bir bakış. Hacettepe University Journal of the Faculty of Pharmacy, (1):49-80.
64. Kılıç, E., Yılmaz, M., 2019. Osmanlı Döneminde yayınlanan ormancılıkla ilgili ilk eserlerde geçen bazı terimler ve önemi, Avrasya Terim Dergisi, 7(1):10-17.
65. Koraş, H., 2002. Derleme Sözlüğü’ne ilaveler. Türklük Bilimi Araştırmaları, (12):171.
66. Korkut, G., 2020. Türkçe Sözlük’teki Türkçe kökenli kuş adlarının ad bilimi açısından incelenmesi. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, (50):205-227.
67. Koruk, Ö., 2019. Yusufeli Ağzı. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Danışman; Ümit Hunutlu, 324 sayfa, Rize.
68. Köysal, A., Altundağ Çakır, E., 2020. Gölyaka İlçesinde (Düzce) yerel halk tarafından kullanılan bitkilerin yöresel isimleri, Avrasya Terim Dergisi, 8(2),:70-78.
69. Küçükay Aktaş, T., 2019. Artvin Merkez Köylerinde Halk Hekimliği Uygulamaları (Derleme, İnceleme, Tasnif), Artvin Çoruh Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Ana Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Danışman; Sedat Bahadır, 156 sayfa, Artvin.
70. Kültür, Ş., 2007. Medicinal plants used in Kırklareli province (Turkey). Journal of ethnopharmacology, 111(2):341-364.
71. Macit, M.G., Köse, Y.B., 2015. Medicinal plants used for folk medicine in Oltu (Erzurum/Turkey). Biological Diversity and Conservation, 8(2), 74-80.
72. Neu, W., Arslangündoğdu, Z., 2024. Türkçe hayvan isimleri [Kuşlar, sürüngenler, deniz balıkları](Türkische Tiernamen). Avrasya Terim Dergisi, 12(1):23-31.
73. Oğan, Y., Özkaya, F. D., 2021. Gastro Artvin. Nobel Bilimsel Eserler, ISBN: 978-625-7492-68-3, 136 sayfa. .
74. Oğurlu, İ., 1997. Dağ Horozu (Lyrurus mlokosiewiczi (Tackanowski)) nun Türkiye'deki yayılışı ve Sivrikaya'da (Rize-İkizdere) bir Gözlem. Tr. J. of Zoology, 21(1):79-83.
75. Okan, T., Köse, C., 2022. Türkiye’de bölgesel farklılıklar kapsamında kestaneye dayalı faydalanmanın sosyoekonomik boyutu. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 24(3):591-608.
76. Okan, T., Köse, C., Aksoy, E. B., Köse, N., Wall, J., 2017. Türkiye’de kestane (Castanea sativa Mill.) ve kullanımı üzerine geleneksel terimler. Avrasya Terim Dergisi, 5(1):19-27.
77. Orhan, F., 2015. Şavşat'ın Beşerî ve Ekonomik Coğrafyası. Şavşat Belediyesi Yayını, ISBN:978-605-84244-0-1, 371 sayfa, Şavşat.
78. Orhan, F., Zaman, S., Çavuş, A., 2019. Artvin ilindeki geleneksel kırsal mesken mimarisine bir örnek: ahşap yığma evler. In: 1st İstanbul International Geography Congress Proceedings. University Press. https://doi. org/10.26650/PB/PS12 (Vol. 42). İstanbul.
79. Öymen, T., 2010. Yaban Hayatı Bilgisi, İÜ OF Yayın No:494, ISBN:978-975-404-859-9, 391 sayfa, İstanbul.
80. Özdemir, M., Ş. F. Arslanoğlu and Ö. S. Sert., 2019. Anadolu coğrafyasında yayılış gösteren Sambucus nigra ve Sambucus ebulus’un tıbbi bitki olarak önemi. Agromedya, Haziran-Temmuz (2019): 58-62.
81. Özden, M., 2019. Dîvânü Lügâti’t-Türk’te bulunan hayvan adlarının derleme sözlüğündeki izleri. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(2):1479-1502.
82. Özden, M., 2020. Eski Oğuz Türkçesinde kullanılan hayvan adlarının Türkiye Türkçesi ağızlarındaki durumları. Türük: International Language Literature & Folklore Researches Journal/Uluslararası Dil Edebiyat Halkbilimi Araştırmaları Dergisi, 8(20):44-74.
83. Özezen, M. Y., 2021. Türkçede Hayvan Adları 1: Türkçe Sözlük’teki temel sözlükbirimler bağlamında Türkçenin hayvan evreni. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature, 7(4):1439-1475.
84. Özhatay, N., Akalın, E., Genç, G. E., Kültür, Ş., 2009. Ethnomedicinal uses of the wild vascular plants from European Turkey (Turkish Thrace). In: IV Balkan Botanical Congress, pp. 613-623, Sofia.
85. Özkan, Ç., 2024. Kaz dağları bölgesinde yetişen yenilebilir mantar çeşitleri ve gastronomi turizmi açısından önemi. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi, 7(1):43-54.
86. Özkan, İ.E., 2007. Ardanuç Ağzı ile Divanu Lügat-it-Türk ve Derleme Sözlüğü arasında bir karşılaştıma denemesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23(2007/2):211-220.
87. Özkan, N., Akıl, U., 2024. 18. Yüzyıl Türkiye Türkçesi hayvan adları üzerine inceleme. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, (14):584-642.
88. Özmen, M., 2025. Zeytinlik Orman İşletme Şefliğine (Artvin) Bağlı Köylerdeki Bazı Bitkilerin Yöresel Kullanımları, AÇÜ Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Danışman; Funda Erşen Bak, 114 sayfa, Artvin.
89. Öztürk, A. Sağlam, B., 2007. Artvin Orman Bölge Müdürlüğü Orman Koruma Faaliyetlerinde Etkinliğin Artırılması Amacıyla Orman Köylülerinin Görüşlerini Dikkate Alan Katılımcı Bir Yaklaşım, Artvin Orman Bölge Müdürlüğü Yayınları, Yayın No:8, 25 s., Artvin.
90. Öztürk, E., Kaya, F., 2015. Anadolu ağızlarında tarımla ilgili kelimeler üzerine. Tarih Okulu Dergisi, 8(XXIV):575-606.
91. Pekşen, A., Kaplan, M., 2017. Ordu ilinin ekonomik öneme sahip yenilebilen doğa mantarları. Akademik Ziraat Dergisi, 6(Özel sayı):335-342.
92. Pilav, S., 2008. Terim sorunu ve eğitim öğretimde terimlerin yeri ve önemi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 16(1), 267-276.
93. Polat, B., Sevgi, O., 2019. Bazı ekoloji terimlerinin kamuoyu tarafından bilinme düzeylerinin analizi. Avrasya Terim Dergisi, 7(2):35-36.
94. Polat, F., 2000. Şavşat ve Yöresi Ağızları, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Danışman; Metin Karaörs, 198 sayfa, Kayseri.
95. Sağlam, B., Aybar, M., Yılmaz, F. N., 2021. Orman yangınlarının kuzugöbeği mantarının (morchella spp.) çoğalması üzerine etkilerinin araştırılması: Giresun, Alucra örneği. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 7(2): 204-212.
96. Sağlam, B., Mıhlı, A., Bucak, F., 2010. Artvin’de Ayı Zararları ve Sebepleri Üzerine Bir Araştırma. III. Ulusal Karadeniz Ormancılık Kongresi, 20-22 Mayıs 2010, Cilt: III, Sayfalar:1233-1241, Artvin.
97. Sarı, A. O., Oğuz, B., Bilgiç, A., Tort, N., Güvensen, A. ve Şenol, S. G., 2010. Ege ve Güney Marmara bölgelerinde halk ilacı olarak kullanılan bitkiler. Anadolu Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi, 20(2):1-21.
98. Sarıbaş, M., 2016. Ormancılık terimleri sözlüğü. Türk Dil Kurumu Yayınları, ISBN:978-975-15-3199-2, 676 sayfa, Ankara.
99. Sevgi, E., Kızılarslan Hançer, Ç., Akkaya, M., Altundağ Çakır, E., 2018. Biga’da (Çanakkale) geleneksel kullanımı olan bitkilerin yöresel adları ve adlandırma yaklaşımları. Avrasya Terim Dergisi, 6(1):35–47.
100. Sevgi, E., Akkemik, Ü., 2022. Ege Bölgesinde geleneksel kullanımı olan ağaç türlerinin yöresel adları. Avrasya Terim Dergisi, 10(3):93-105.
101. Sevgi, O., 2015a. Terim kaynakçasına katkılar: Ormancılık bilimleri terim sözlük ve makaleleri. Avrasya Terim Dergisi, 3(1):47-50.
102. Sevgi, O., 2015b. Yerli ormancılık terimleri çalışması. Avrasya Terim Dergisi, 3(2):34-57.
103. Sevgi, O., 2016. Ormancılık’ta terim çalışmalarının şeceresi, Avrasya Terim Dergisi, 4(1):46-56.
104. Sevgi, O., 2023. Ormancılık Terimbilimi. İÜC Yayınevi, E-ISBN: 978-605-7880-27-7, 148 sayfa, İstanbul.
105. Sevgi, O., Akkemik, Ü., 2014. Türkiye bitkileri listesi (Damarlı bitkiler) adlı eserin bilgi kaynağı ve terim yaklaşımı üzerine bir değerlendirme. Avrasya Terim Dergisi, 2 (1):50-67.
106. Sevgi, O., Tecimen, H.B., 2008. Ormancılık Bilimleri’nde terim çalışmaları. İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, Seri B, 58 (1):1-8.
107. Sır Dündar, A. N., 2021. Kütahya ve Yöresi Ağızları söz varlığında hayvan adları üzerine bir inceleme. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi- Journal of Turkish Researches Institute, 71:15-47.
108. Surat, H., 2016. Artvin ilinin ekoturizm potansiyelinin değerlendirilmesi. Karadeniz Araştırmaları, 13(52):139-158.
109. Surat, H., 2020. Artvin'de doğal olarak yetişen bazı tıbbi-aromatik ve ekonomik değere sahip odunsu bitkilerin peyzaj mimarlığında kullanım alanlarının değerlendirilmesi. Journal of International Social Research, 13(74):240-248.
110. Surat, H., Yılmaz, H., Surat, B., 2015. Yusufeli ve yakın çevresinin ekoturizm kullanım potansiyeli üzerine bir araştırma. Doğu Coğrafya Dergisi, 20(34):61-88.
111. Şahin, İ., 2016. Filoloji ve botanik alanlarının kavşağında yerel fitonimler (bitkiadları) meselesi. Journal of Turkish Research Institute, (56):775-791.
112. Taşkın, H., Büyükalaca, S., 2012b. Kuzu Göbeği (Morchella) Mantarı. Bahçe, 41(1), 25-36.
113. Taşkın, H., Büyüklaca, S., 2012a. Kuzugöbeği mantarı (Morchella spp.)’nın Türkiye’deki bölgesel yayılımı. alatarım, 11 (1):19-24.
114. TDK, 2025. Türk Dil Kurumu Sözlükleri, https://sozluk.gov.tr (Ziyaret tarihi:20/10/2025).
115. Tekin, F., Cantürk, S., 2019. Giresun ve Yöresi Söz Varlığında hayvan ve hayvancılık kavram alanı. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 9(3):451-467.
116. Terzioğlu, S., Coşkunçelebi, K., 2021. Medicinal plants of northeast Anatolia. Pages 275-337, Editörler: Münir Öztürk, Volkan Altay, Recep Efe, ISBN: 978-3-030-59927-0, Biodiversity, Conservation and Sustainability in Asia: Volume 1: Prospects and Challenges in West Asia and Caucasus. Cham: Springer International Publishing.
117. Torun, H., 2021. Artvin Şavşat Ağzından Derlemeler, Editör: Armağan Aydın, Artvin Kültür Sanat Ustaları Şiir ve Deyişmeler Antolojisi 2 içinde, Koru Yayınları.
118. Tosun, T., 2025. Derleme Sözlüğü Veri Tabanında Meslek ve Ünvan Adları, Uşak Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı, Yüsek Lisans Tezi, Danışman; Özgür Ay, 199 sayfa, Uşak.
119. Tufanoğlu, G. Ç., Filiz, Z., 2020. Maviyemiş Bahçe Tesisi Projesi Fizibilite Raporu ve Yatırımcı Rehberi. Tarım ve Orman Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü, Ankara.
120. Tuğluk, M. E., 2022. Doğu Anadolu Bölgesi İlleri Ağızlarında yer alan tarım ve hayvancılıkla ilgili araç gereç adları üzerine tematik bir sınıflandırma. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (24):65-95.
121. TÜİK, 2023. Ormancılık İstatistikleri 2023, ogm.gov.tr/tr/e-kutuphane/resmi-istatistikler (Ziyaret tarihi: 25/06/2025).
122. Türkiye Kültür Portalı, 2025. Artvin, https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/artvin/genelbilgiler (Ziyaret tarihi: 31/10/2025)
123. URL-1. https://en.wikipedia.org/wiki/Artvin_District?ysclid=ml68lg94de883436325 (Ziyaret Tarihi: 13/06/2025).
124. URL-2. https://www.ogm.gov.tr/artvinobm/ormanlarimiz/orman-varligi (Ziyaret Tarihi: 25/06/2025).
125. URL-3. https://sozluk.gov.tr/?/nemf (Ziyaret Tarihi: 06/10/2025).
126. URL-4. https://kabsis.sdu.edu.tr/belgeler/agaclar/Pyrus_elaeagrifolia_Pall.pdf (Ziyaret Tarihi: 23/09/2025).
127. URL-5. https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:164505-1/general-information (Ziyaret Tarihi: 23/09/2025). URL-6. https://tvk.csb.gov.tr/su-samuru-tur-izleme-projesi-i-84114 (Ziyaret Tarihi: 20/10/2025).
128. Uysal, G., 2008. Köyceğiz (Muğla) ilçesinin etnobotaniği. Muğla Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji Ana Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Danışman; Çiğdem Görk, 244 sayfa, Muğla.
129. Uysal, İ. N., 2019. Hayvan Adları Örneğinde Karaman ili Ağız Sözlüğü Üzerine Bir Deneme. Safyalar:207-214, Editörler: Hüseyin Muşmal, Erol Yüksel, Mehmet Ali Kapar, Karaman Araştırmaları II, ISBN: 978-605-7600-88-2 , 707 sayfa, Konya.
130. Vardar, B., 1998. Açıklamalı Dilbilim Terimleri Sözlüğü, ABC Kitabevi.
131. Varol, Ö, Ulema, Ş., 2025. Türk Mutfağının geleneksel çorbaları: Yusufeli örneği. Anadolu Üniversitesi Mesleki Eğitim ve Uygulama Dergisi, 4(1), 24-43.
132. Yavaş, G., 2016. İç Anadolu Bölgesi Ağızlarında Ev, Mutfak, Tarım ve Hayvancılık Terimleri Sözlüğü. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Danışman;Cemil Gülseren, 313 sayfa, İstanbul.
133. Yayın, N., 2016. Köknar terimi üzerine. Artuklu İnsan ve Toplum Bilim Dergisi, 1(1): 72-75.
134. Yıldırımlı, S., 2004. Etnobotanik ve Türk Etnobotaniği. Kebikeç Dergisi, 17, ss: 175-193.
135. Yıldız, N., 2009. Güney Kafkasya Türkçesi Sözlüğü, https://verhunal.blogspot.com/2015/07/guney-kafkasya-turkcesi-sozlugu.html?utm_source=chatgpt.com (Ziyaret tarihi: 27/10/2025).
136. Yıldız, Y., 2021a. Bitki adlarında eş anlamlılık ve ters anlamlılık. Turkuaz Uluslararası Türk Dünyası Bilimsel Araştırmalar Dergisi, 2(1): 78-99.
137. Yıldız, Y., 2021b. Bitki adlarında çok anlamlılık. The Journal of Turkic Language and Literature Surveys (TULLIS), 6(1):66-92.