Ruslar'ın Tebriz'i İşgali ve İran Millet Murahhasları'nın Kurulması (1906-1911)

Öz

The Russian Occupation of Tabriz and the Establishment of the Iran National Deputy (1906-1911)

Öz

Bu makale, 5 Ağustos 1906 tarihinde ilan edilen meşrutiyetle birlikte İran coğrafyasında yaşanan sömürge yarışını ve bu sömürge yarışında Ruslar'ın izlediği politikaya karşı, İranlı, meşrutiyet yanlısı, milliyetçilerin oluşturdukları İran Millet Murahhasları grubunun tepkisini değerlendirmek amacıyla kaleme alınmıştır. 1906 yılında İran'da meşrutiyet ilan edildikten sonra, oluşan yeni siyasal sistem, kendisiyle birlikte yeni bir toplumsal hareket meydana getirmiştir. Ruslar, meşrutiyetin ilanından sonra İran'da oluşan meşrutiyet yanlısı ve meşrutiyet karşıtı gruplar arasından istibdat yanlılarının tarafını tutmuş, böylece, sömürge sahasını genişletmeye çalışmıştır. Söz konusu iki grup arasında yaşanan mücadele giderek büyümüş ve Rusya, bu mücadeleyi kendisine bahane ederek Tebriz'e asker çıkarmıştır. Bu durum karşısında; İran Millet Murahhasları kurulmuş ve Ruslara karşı bir bildiri yayınlayarak işgali protesto etmiştir. İlerleyen süreçte murahhaslar, halk üzerinde etkili olarak Ruslara ve desteklediği istibdat yanlılarına karşı zafer kazanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• iran
• rusya
• emperyalizm
• 1906 iran meşrutiyet devrimi,
• iran millet murahhasları

Kaynakça

1. KAYNAKÇA 1. ARŞİVLER BAŞKANLIK OSMANLI ARŞİVİ(BOA.) BOA. Y.A.HUS.( Başkanlık Osmanlı Arşivi, Sadaret-i Hususi Maruzat Evrakı )00513.00097.002.