Adil Geçişi Planlamak: Yeşil Dönüşümü Adil Kılmak İçin Bir Çerçeve Önerisi
Öz
“Adil Geçiş”, küresel iklim felaketine karşı yeşil ve sürdürülebilir bir ekonomik dönüşümü sağlama planlaması içerisinde toplumların refahını, hakkaniyetli ve kapsayıcı bir şekilde sağlamayı amaçlayan kamucu bir politika çerçevesi olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışma, Adil Geçiş politika çerçevesinin detaylı bir dökümünü içerirken aynı zamanda başta Avrupa Birliği’nin Adil Geçiş Mekanizması olmak üzere hayata geçirilmeye başlanmış Adil Geçiş süreçlerine ışık tutmaktadır. Deneyimlenen süreçlerden de anlaşıldığı üzere adil bir geçiş sürecinin yeşil dönüşüm kapsamında gerçekleştirilebilmesi ve kamusal yararı gözeterek eyleme geçilmesi için toplumun, sivil toplum örgütlerinin, sendikaların ve devletin işbirliği, planlama, finansman yeterliliği gibi pek çok faktörün hassas ve dengeli bir uyumla bir araya gelmesi gerekmektedir. Adil Geçiş sürecinin başarılı olabilmesi için her bölgeye uygun tek bir yol ya da formül bulunmamaktadır. Ülkeler, kendi politika araçlarını ve düzenlemelerini yine kendi iktisadi ve sosyo-kültürel koşullarına dayanarak üretmeli ve hayata geçirmelidir.
Anahtar Kelimeler
Adil Geçiş, Adil Geçiş Fonu, Adil Geçiş Mekanizması, Avrupa Yeşil Mutabakatı, İklim Krizi, Yeşil Dönüşüm
Destekleyen Kurum
TÜBİTAK
Proje Numarası
123K509 No'lu TÜBİTAK 1001 Projesi
Etik Beyan
Makalede açıklanan araştırmada insan denekleri kullanılmadığı için etik kurul onayı alınmamıştır.
Teşekkür
Bu araştırma 123K509 No'lu TÜBİTAK 1001 Projesi tarafından desteklenmiştir. Desteği için TÜBİTAK'a teşekkür ederiz.
Kaynakça
- Avcı, D., Acar, S., Adaman, F., Uncu, B.A. (2022). Net Sıfıra Giden Yolda Adil Dönüşüm İçin Yol Haritası [A Roadmap for Just Transition on the Road to Net Zero Emissions]. WWF-Türkiye Raporu. https://www.wwf.org.tr/?13101/Net-Sifira-Giden-Yolda-Adil-Donusum Erişim: 27 Temmuz 2023.
- Avrupa Komisyonu. (2018a). EU coal regions: opportunities and challenges ahead. JRC Science for Policy Report. https://publications.jrc.ec.europa.eu/repository/bitstream/JRC112593/kjna29292enn.pdf Erişim: 27 Temmuz 2023.
- Avrupa Komisyonu. (2018b). Report on the results of the Public Consultation: Vision for a long-term EU strategy for reducing greenhouse gas emissions. chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://climate.ec.europa.eu/system/files/2019-02/report_en.pdf
- Avrupa Komisyonu. (2020a). Allocation method for the Just Transition Fund. Retrieved from https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/QANDA_20_66
- Avrupa Komisyonu. (2020b). Overview of Investment Guidance on the Just Transition Fund 2021-2027 per Member State (Annex D) .
- Avrupa Komisyonu. (2021). The Recovery and Resilience Facility. https://commission.europa.eu/business-economy-euro/economic-recovery/recovery-and-resilience-facility_en Erişim: 27 Temmuz 2023.
- Blazejczak, J., Braun, F.G., Edler, D., Schill, W-P. (2014). Economic effects of renewable energy expansion: A model-based analysis for Germany. Renewable and Sustainable Energy Reviews, Volume 40, Pages 1070-1080, ISSN 1364-0321.
- Borbonus, S. (2017). Generating socio-economic values from renewable energies: An overview of questions and assessment methods. IASS Working Paper, (July 2017).
- Carbon Tracker Initiative (CTI) (2022). Unburnable Carbon: Ten Years On. Erişim: https://carbontracker.org/reports/unburnable-carbon-ten-years-on/
- Garcia-Casals, X., Ferroukhi, R. & Parajuli, B. (2019). Measuring the socio-economic footprint of the energy transition. Energy Transitions, 3(1–2), 105–118. https://doi.org/10.1007/s41825-019-00018-6