Yaşam Doyumu ve Psikolojik İyi Oluşun Yordayıcısı Olarak Sosyal Kaygı

Öz

Psikolojik danışma alanında, bireylere yardım amaçlarından arasında, kişinin psikolojik olarak sağlıklı olmasına, hayattan daha fazla doyum almasına ve kaygı ile başa çıkma becerileri kazanmasına yardımcı olmak yer almaktadır. Bu çalışmada ergenlerin psikolojik iyi oluşlarının ve yaşam doyumlarının sosyal kaygı tarafından etkilenip etkilenmediğini ortaya koymak amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda elde edilecek bulguların ergenlere yardımcı olma noktasında psikolojik danışmanlara kolaylık sağlayacağı düşünülmektedir. Literatür incelendiğinde sınırlı sayıda araştırmanın sosyal kaygı ile olumlu psikolojik kavramlar konusunda olduğu görülmektedir. Türkiye’de ise sosyal kaygının yaşam doyumu ve psikolojik iyi oluş konularını ele alan çalışmaya rastlanmamıştır. Bu nedenle araştırmanın amacı lise öğrencilerinde sosyal kaygı, yaşam doyumu ve psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkileri ortaya koymak ve bu kavramları cinsiyet değişkenine göre karşılaştırmaktır. Araştırmaya Muğla ilinde çeşitli liselerde öğrenim gören 150 kız 150 erkek öğrenci katılmıştır. Çalışmada Sosyal Kaygı Ölçeği, Psikolojik İyi Oluş Ölçeği ve Yaşam Doyumu Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde Yapısal Eşitlik Modeli ve t-testi kullanılmıştır. Sonuçlara göre sosyal kaygı, yaşam doyumu ve psikolojik iyi oluşu negatif olarak yordamaktadır. Yaşam doyumu ve psikolojik iyi oluşta cinsiyete göre farklılaşma bulunmamaktadır. Sosyal kaygı düzeyinde ise kız öğrencilerin sosyal kaygı düzeyleri erkek öğrencilerden daha yüksek bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Sosyal Kaygı, Yaşam Doyumu, Psikolojik İyi-Oluş Lise Öğrencileri

Social Phobia As Predictor of Life Satisfaction and Psychological Well-Being

Öz

In psychological counseling, among aims at helping people, assisting people for better psychological health, helping to get more satisfaction from life and helping them to learn coping skills are intended. In this study, it is aimed to unveil that whether social phobia influence adolescents life satisfaction and psychological well-being or not. At the point of helping adolescents, it is thought that findings obtained from study will help pyschological counselors. Considering literature, it can be seen that social phobia was researched at limited number with positive psychological concepts. In addition, in Turkey there is no study which social phobia is studied together life satisfaction or psychological well-being. For this reason, aims of this study are to investigate relationships between social phobia, life satisfation and psychological well-being and to compare levels of social phobia, life satisfaction and psychological well-being according to gender. 150 girl and 150 boy adolescents who continue their education at several high schools in Muğla,Turkey attended study. To collect datas Scial Phobia Scale, Life Satisfaction Scale and Psychological Well-being Scale were used. In analysing datas, Stractural Equaling Model and t-test were used. According to results, social phobia predicts both life satisfaction and psychological well-being negatively. There is no difference at levels of life satisfaction and psychological well-being in terms of gender, whereas social phobia levels of girl adolescents are significantly higher than social phobia levels of boy adolescents.

Anahtar Kelimeler

• Social Anxiety, Life Satisfaction, Psychological Well-Being High School Students

Kaynakça

1. Amerikan Psikiyatri Birliği (2013) Mental bozuklukların tanısal ve sayımsal el kitabı, 5. Baskı (DSM 5), Çev. Ed., Ertuğrul Köroğlu. Ankara: Hekimler Yayın Birliği.
2. Amr, M., El-Wasify, M., El-Gilany, A. & Rees, S. (2013). Gender differences among patients with social phobia in Egypt. The Arab Journal of Psychiatry, 24, 52 - 59.
3. Andromahi, N. & Dimitar, B.(2014). Gender differences in young adults with social phobia. International Neuropsychiatric Disease Journal, 2(2),78-84.
4. Biggs, B.K., Vernberg, E.M., & Wu, Y.P. (2012). Social anxiety and adolescents’ friendships: The role of social withdrawal. The Journal of Early Adolescent, 32(6), 802–823.
5. Blöte, A.W., Kint, M.J.W., & Westenberg, P.M. (2007). Peer behavior toward socially anxious adolescents: Classroom observations. Behaviour Research and Therapy, 45(11), 2773–2779.
6. Büyülöztürk, Ş., Çakmak, E.K, Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş. ve Demirel F. (2010). Bilimsel araştırma yöntemleri (6. baskı). Ankara: Pegem Akademi.
7. Castella, K., Goldin, P., Jazaieri, H., Ziv, M., Heimberg, R. G., & Gross, J. J. (2014). Emotion beliefs in social anxiety disorder: Associations with stress, anxiety, and well‐being. Australian Journal of Psychology, 66(2), 139-148.
8. Crozier, W.R. & Alden, L.E.(2009). Coping with shyness and social phobia a guide to understanding and overcoming social anxiety. London: Oneworld Publications.

9. Cruice, M., Worrall, L., Hickson, L., & Murison, R. (2003). Finding a focus for quality of life with aphasia: Social and emotional health, and psychological well-being. Aphasiology, 17(4), 333-353.
10. Çam, Z. ve Artar, M.(2014). Ergenlikte yaşam doyumu: Okul türleri bağlamında bir inceleme. Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(1). 23-46.
11. Damasio, F.B., Melo, R.L. & Silva, J.P.(2013). Meaning in life, psychological well-being and quality of life in teachers. Paidéia (Ribeirão Preto), 23(54), 73-82.
12. Deniz, M.E., Dilmaç, B., ve Arıcak, O.T. (2009). Engelli çocuğa sahip olan ebeveynlerin durumluk-sürekli kaygı ve yaşam doyumlarının incelenmesi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 6(1), 953-968.
13. Diener, E. & Lucas, R. E. (1999). Subjective well-being: Three decades of progress.Psychlgical Bulletin, 125(22), 276-303.
14. Diener, E., & Chan, M. (2011). Happy people live longer: Subjective well-being contributes to health and longevity. Applied Psychology: Health and well-being, 3(1), 1-43.
15. Diener, E., Eid, M., & Larsen, R. J. (2008). The science of subjective well-bing. The Guilford Press: New York London.
16. Diener, E., Emmons, R. A., Larsen, R. J. & Griffin, S. (1985). The satisfaction with life scale. Journal of Personality Assessment, 49 (1), 71-75.
17. Diener, E., Wirtz, D., Tov, W., Kim-Prieto, C., Choi, D. W., Oishi, S., & Biswas-Diener, R. (2010). New well- being measures: Short scales to assess flourishing and positive and negative feelings. Social Indicators Research, 97(2), 143-156.
18. Dilbaz, N. ve Gül, H. (2002). Sosyal kaygı bozukluğunda cinsiyet farklılıkları. Nöropsikiyatri Arşivi, 39(3.4), 79- 86.
19. Edelman, R.J.(1985). Dealing with embarrassing events: Socially anxious and non-socially anxious groups compared. British Journal of Clinical Psychology, 24(4), 281-295.
20. Eng, W., Coles, M. E., Heimberg, R. G., & Safren, S. A. (2005). Domains of life satisfaction in social anxiety disorder: Relation to symptoms and responseto cognitive behavioral therapy. Journal of Anxiety Disorder. 19(2), 143-156.
21. Erturan, İ., Aktepe, E., Kocaman, O., Sönmez, Y., Başak, P. Y., Ceyhan, A. M., ve Akkaya, V. B. (2014). Akneli ergenlerin yaşam kalitesi, yalnızlık ve yaşam doyumu düzeylerinin değerlendirilmesi. Türkderm Deri Hastalıkları ve Frengi Arşivi Dergisi, 48(4), 172-176.
22. Fitria,G,. Khan, R.& Almigo, N.(2013). Life satisfaciton and social anxiety among inter natonal university students. Proceeding of the International Conference on Social Science Research Kongresinde sunulan bildiri (4-5 Haziran, Penang, Malezya, ss.1606-1616).
23. Fuller, T.D., Edwards, N.,Vorakitphokatorn, S. & Sermsri, S. (2004). Gender differences in the psychological well-being of married men and women: An Asian case. The Socological Quarterly, 45(2), 355-378.
24. Goldbeck, L., Schmitz, T.G., Besier, T., Herschbach, P., & Henrich, G. (2007). Life satisfaction decreases during adolescence. Quality of Life Research, 16(6), 969-979.
25. Gültekin, K., ve Dereboy, İ. (2011). Üniversite öğrencilerinde sosyal fobinin yaygınlığı ve sosyal fobinin yaşam kalitesi, akademik başarı ve kimlik oluşumu üzerine etkileri. Türk Psikiyatri Dergisi, 22(3), 150-58.
26. Hori, M. (2010). Gender differences and cultural contexts: psychological well-being in crossnational perspective. (Unpublished doctoral thesis). Louisiana State University, Louisiana, USA.
27. Huang, H., & Humphreys, B. R. (2012). Sports participation and happiness: Evidence from US microdata. Journal of Economic Psychology, 33(4), 776-793.
28. Iwasa. H., , Kawaai. C., , Gondo. Y., Inagaki. H., & Suzuki. T. (2006). Subjective well being as a predictor of all-cause mortality among middle-aged and elderly people living in an urban Japanese community: A seven- year prospective cohort study. Geriatrics & Gerontology International, 6(4), 216-222.
29. Kashdan, T., Julian, T., Merritt, K. & Uswatte, G. (2006). Social anxiety and posttraumatic stress in combat veterans: Relations to well-being and character strengths. Behaviour Research and Therapy, 44(4), 561–583
30. Kaya, N., Çilli, A. S., Aşkın, R., Herken, H., Özkan, İ., ve Kucur, R. (1997). Orta ve yükseköğrenim öğrencilerinde sosyal fobik belirti yaygınlığı. Genel Tıp Dergisi, 7(3), 133-137.
31. Keller, M. B. (2003). The life long course of social anxiety disorder: A clinical perspective. Acta Psychiatrica Scandinavica, 108(417), 85–94.
32. Kessler, R.C. & McLeod J.D. (1984). Sex differences in vulnerability to undesirable life events. American Sociological Review, 49(5), 620-631.
33. Keyes, C., Shmotkin, D., & Ryff, C.D. (2002). Optimizing well-being: The empirical encounter of two traditions. Journal of Personality and Social Psychology, 82(6), 1007–1022.
34. Kılıç, C. (1998). Türkiye ruh sağlığı profili: Erişkin nüfusta hastalıkların yaygınlığı, ilişkili faktörler, yeti yitimi ve ruh sağlığı hizmeti kullanımı sonuçları, Türkiye ruh sağlığı profili raporu. Ankara: TC Sağlık Bakanlığı.
35. King, L. A., & Napa, C. K. (1998). What makes a life good? Journal of Personality and Social Psychology, 75(1), 156-165.
36. Köker, S. (1991). Normal ve sorunlu ergenlerin yaşam doyumu düzeylerinin karşılaştırılması. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi) Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
37. Kuyumcu, B. (2012). Türk ve İngiliz üniversite öğrencilerinin psikolojik iyi oluş duygusal farkındalık ve duygularını ifade etmelerinin ülke ve cinsiyet değişkenlerine göre incelenmesi. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(2), 1-24.
38. Lampe, L., Slade, T., Issakidis, C. & Andrews, G. (2003). Social phobia in the australian national survey of mental health and well-being. Psychological Medicine, 33(4), 637–646.
39. Landell, M. G., Tillfors, M., Furmark, T., Bohlin, G., Andersson, G., & Svedin, C. G. (2009). Social phobia in Swedish adolescents: Prevalence and gender differences. Social Psychiatry Epidemiology, 44,1-7.
40. Ledley, D. R., & Heimberg, R. G. (2006). Cognitive vulnerability to social anxiety. Journal of Social and Clinical Psychology, 25(7), 755-778
41. Lyubomirsky, S., King, L. A., & Diener, E. (2005). The benefits of frequent positive affect: Does happiness lead to success? Psychological Bulletin, 131(6), 803-855.
42. Mosknes, U.K. & Espnes, G.A. (2014). Self-esteem and life satisfaction in adolescents gender and age as potential moderators. Quality Of Life Research, 22(10), 2921-2928.
43. Özen, Y. ve Gülaçtı, F. (2012). Öğretmen adaylarının sosyal beceri ve psikolojik iyi oluş düzeylerinin incelenmesi. Uluslararası Hakemli Beşeri ve Akademik Bilimler Dergisi, 1(1), 83-101.
44. Pelled, L. H., Eisenhardt, K. M., & Xin, K. R. (1999). Exploring the black box: An analysis of work group diversity, conflict, and performance. Administrative Science Quarterly, 44(1), 1- 28.
45. Peterson, S. J., Luthans, F., Avolio, B. J., Walumbwa, F. O., & Zhang, Z.(2011).Psychological capital and employee performance: A latent growth modeling approach. Personnel Psychology, 64(2), 427-450.
46. Proctor, C. L., Linley, P. A., & Maltby, J. (2009). Youth life satisfaction: A review of the literature. Journal of Happiness Studies, 10(5), 583–630.
47. Ranta, K., Kaltiala-Heino, R., Koivisto, A. M., Tuomisto, M. T., Pelkonen, M., & Marttunen, M. (2007). Age and gender differences in social anxiety symptoms during adolescence: The Social Phobia Inventory (SPIN) as a measure. Psychiatry Research, 153(3), 261-270.
48. Richman, L. S., Kubzansky, L., Maselko, J., Kawachi, I., Choo, P., & Bauer, M. (2005). Positive emotion and health: Going beyond the negative. Health Psychology, 24(4),422-429.
49. Ryff, C. D. (1995). Psychological well-being in adult life. Current Directions in Psychological Science, 4(4), 99- 104.
50. Ryff, C.D. (1989). Beyond Ponce de Leon and life s atisfaction: New directions in quest of successful aging. International Journal of Behavioral Development, 12(1), 35-55.
51. Ryff, C.D. (1991). Possible selves in adulthood and old age: A tale of shifting horizons. Psychology and Aging, 6(2), 286-295.
52. Stein, M.B., Walker, J.R. & Forde, D.R.(1994). Setting diagnostic thresholds for social phobia: Considerations from a community survey of social anxiety. American Journal of Psychiatry, 151(3), 408-412.
53. Telef, B. B. (2013). Psikolojik iyi oluş ölçeği: Türkçeye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(3), 374-384.
54. Turk, C. L., Heimberg, R. G., Orsillo, S. M., Holt, C. S., Gitow, A., Street, L. L.,Schneier, F.R., & Liebowitz, M. R..(1998). An investigation of gender differences in social phobia. Journal of Anxiety Disorder, 12(3), 209- 230.
55. Tuzgöl-Dost, M. (2007). Üniversite öğrencilerinin yaşam doyumunun bazı değişkenlere göre incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(2), 132-143.
56. Tümkaya, S., Çelik, M. ve Aybek, B. (2011). Lise öğrencilerinde boyun eğici davranışlar, otomatik düşünceler, umutsuzluk ve yaşam doyumunun incelenmesi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20(2), 77-94.
57. Yılmaz. E. ve Aslan, H. (2013). Öğretmenlerin iş yerindeki yalnızlıkları ve yaşam doyumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 3(3), 59-69.