MÜKELLEF HAKLARININ TÜRKİYE’DE VE SEÇİLMİŞ BAZI ÜLKELERDE KARŞILAŞTIRMALI BİR DEĞERLENDİRMESİ
Öz
Mükellef hakları, son 30-40 yılda birden fazla nedene dayalı olarak gelişmiş ve ülkeler, mükelleflerinin vergiye uyumunu artırmak için mükellef odaklı yenilikler ortaya koymuşlardır. Bunların en önemlilerinden birisi de, mükellef hakları bildirgesidir. Ülkeler mükellef hakları bildirgelerini yayımlayarak; mükelleflerin haklarının bilincinde olmasını isterken aynı zamanda bu bildirgelerle mükelleflerin vergi daireleri ile ilişkisini geliştirmeyi amaçlamışlardır.
Bu çalışmanın amacı; ülke örneklerini inceleyerek, Türkiye’ye ilişkin önerilerde bulunmaktır. Yapılan çalışma sonucunda diğer ülkelerde tanınan hakların bazılarına Türkiye’de yer verilmediği ve kanunlarla verilen bazı hakların ise bildirgede yer almadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu nedenle ilgili bildirgenin demokratik ülkelerdeki haklar dikkate alınarak, güncellenmesi ve kanunlarda mükelleflere verilen hakların bildirgede yer alması gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Anayasa Mahkemesi Kararı. 2013/6842 Başvuru Numaralı Kararı.
- Aykın, H. (2015). “Mükellef Haklarında Yeni Ve İleri Bir Aşama: Vergi Mükellefi Ombudsmanlığı”. Vergi Sorunları Dergisi, 316: 146-151.
- Bakar, F. (2011). Mükellef Hakları ve Türkiye’de Mükellef Haklarının Korunmasına Yönelik Öneriler. Bursa Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Bursa.
- Bentley, D. (2007). Taxpayer’s rigts theory, origin and implementation. Kluwer Law International.
- Buyrukoğlu, S. & Erasa, İ. (2012). “Vergi Bilincinin Oluşmasında Mükellef Haklarının Yeri ve Önemi”. Vergi Dünyası Dergisi, 375: 116-127.
- CRA. Taxpayer Bill of Rights. Erişim: 12.03.2021, https://www.canada.ca/en/revenueagency/services/forms- publications/publications/rc17/taxpayer-bill-rights guide-understanding-your-rights-a- taxpayer.html#toc2.
- CFR. French Taxpayers’ Charter. Erişim: 17.03.2021, https://cfr.gov.mt/en/inlandrevenue/Documents/taxpayers_charter.pdf.
- Çetin, G. & Gökbunar, R. (2010). “Mükellef Haklarına Vergi Dairesi Çalışanlarının Bakışı”. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 17(1): 23-46.
- Çimen, G. (2017). “E-Maliye Uygulamalarının Vergilemede İktisadilik İlkesi ve Vergi Uyumuna Etkisi: Tokat İli Muhasebe Meslek Mensupları Üzerine Bir Araştırma”. Internaitonal Journal of Public Finance, 2(1): 93-108.
- Declaration of Independence, Erişim: 17.03.2021, https://bri-docs.s3.amazonaws.com/Branded- Declaration.pdf.