TÜRKİYE’NİN BAŞLICA TİCARET PARTNERLERİNE İHRACATINDA COVID-19 SALGINININ ETKİSİ: ÇEKİM MODELİ YAKLAŞIMI
Öz
Bu çalışmada, tüm dünyayı etkisi altına alan Covid-19 salgınının Türkiye’nin ihracatına etkilerinin çekim modeli ile incelenmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda, Türkiye ile başlıca 10 ihracat partneri arasındaki ihracat düzeyi 2020:03-2021:12 dönemi için aylık veriler ile incelenmiştir. Çekim modeli analizinde, ihracatçı ve partner ülkelerin Covid-19 vaka sayıları ve vaka sayılarına bağlı ölen kişi sayıları analize dahil edilerek Covid-19’un ihracat düzeyine etkisi Yüksek Boyutlu Sabit Etkili PPML (PPMLHDFE) tahmincisi ile araştırılmıştır. Çalışmada elde edilen ampirik bulgular, ihracatçı ülke Covid-19 vaka sayılarında meydana gelen artışların ihracatı negatif, partner ülke vaka sayılarında ve Covid-19’a bağlı ölen kişi sayılarında meydana gelen artışın ise pozitif yönde etkilediğini göstermektedir. Buna göre ihracat düzeyinde, ihracatçı ülke artan Covid-19 vakaları negatif etkiye, partner ülkede artan Covid-19 vakaları ise pozitif etkiye neden olmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Covid-19, İhracat, Çekim Modeli, PPMLHDFE, Panel Veri Analizi
Kaynakça
- Alhassan, A. & Payaslioğlu, C. (2023). “Trade Diversion and Creation Effect of Free Trade Agreements in ASEAN: Do Institutions Matter?”. Journal of the Knowledge Economy, 1-19.
- Alleyne, A. & Troy, L. (2014), “A Gravity Model Approach to Analyzing the Trade Performance of CARICOM Member States”, Applied Econometrics and International Development, 14(2): 145-160.
- Anderson, J. E. & Van Wincoop, E. (2003). “Gravity with Gravitas: A Solution to the Border Puzzle”. American Economic Review, 93 (1): 170-192.
- Annas, A. & Izaati, I. N. (2022). “Pandemic Covid-19 Impact on Indonesian Palm Oil Trade”. International Journal of Progressive Sciences and Technologies (IJPSAT), 35(1): 81-86.
- Arita, S., Grant, J., Sydow, S. & Beckman, J. (2022). “Has Global Agricultural Trade been Resilient under Coronavirus (COVID-19)? Findings from an Econometric Assessment of 2020”. Food Policy, 107, 102204:1-23.
- Asare, P., & Barfi, R. (2021). “The Impact of Covid-19 Pandemic on the Global Economy: Emphasis on Poverty Alleviation and Economic Growth”. Economics, 8(1): 32-43.
- Ashraf, B. N. & Goodell, J. W. (2022). “COVID-19 Social Distancing Measures and Economic Growth: Distinguishing Short-and Long-Term Effects”. Finance Research Letters, 47: 102639.
- Atalan, A. (2020). “Is the Lockdown Important to Prevent the COVID-19 Pandemic? Effects on Psychology, Environment and Economy-Perspective”. Annals of Medicine and Surgery, 56: 38-42.
- Ayhan, F. (2019). “Türkiye Ekonomisinde Döviz Kuru Oynaklığının Dış Ticaret Üzerindeki Etkisinin Analizi”. Business and Economics Research Journal, 10(3): 629-647.
- Bahtiyar, B. & Güdenoğlu, E. (2023). “Türkiye’de Döviz Kuru ve Dış Ticaret İlişkisi: Zamana Göre Değişen Nedensellik Testlerinden Bulgular”. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(2): 454-481.