TÜRKİYE EKONOMİSİNDE ENFLASYONUN TURİZM GELİRLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 2, 125 - 137, 31.12.2025

Mine Genç

https://doi.org/10.46737/emid.1586371

Öz

Turizm sektörü ekonomik ve sosyal hayatta GSYH, ihracat, ithalat ve döviz kuru gibi ekonomik faktörler ile etkileşim halinde olan önemli sektörlerden biridir. Enflasyon, mal ve hizmetlerdeki sürekli fiyat artışı olması sebebi ile sektörlerin finansal yönetiminin sürdürülebilirliğini etkileyen en önemli iktisadi faktördür. Araştırmanın amacı enflasyonun volatilitesinin arttığı konjonktürde enflasyonun turizm gelirleri üzerindeki etkisini incelemektir. Her iki seri düzeyde durağan çıktığı için Vektör Otoregresif Model (VAR) yöntemi kullanılmıştır. Etki-tepki fonksiyonu şokları ilk ay kendisini veya diğer değişkeni etkilemekte ve diğer aylarda etki yok olmaktadır. Varyans ayrıştırması turizm gelirlerindeki ilk 10 aydaki toplam değişimin kendisi tarafından açıklandığını ve ayrıca enflasyondaki değişimin %73’ünün enflasyon tarafından açıklandığını ve %27’sinin turizm gelirleri tarafından açıklandığını göstermektedir. VAR kısa dönem analizine göre enflasyondan turizm gelirlerine doğru tek yönlü nedensellik bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Turizm gelirleri , Enflasyon , Türkiye

THE IMPACT OF INFLATION ON TOURISM REVENUES IN THE TURKISH ECONOMY

Öz

Tourism sector is one of the sectors that interacts with economic factors like GDP, export, import, exchange rate in economic and social life. Inflation is the most significant economic factor because of the fact that which affects sustainability of financial management of most of the sectors in terms of increase the prices of goods and services. The aim of the research is to examine the effect of inflation on tourism revenues in the conjuncture where inflation volatility increases. Vector Autoregressive Model (VAR) method has been used because both series are stationary at level. Impulse-response function shocks for series affect positively both first month and fade in effects in the remaining months. Variance decomposition shows that total change in tourism revenue is explained in the first 10 months by itself and also %73 change in inflation in the first 10 month is explained by itself and 27% is explained by tourism revenues. Also, there is one-way causality from inflation to tourism revenues according to the VAR short term analysis.

Anahtar Kelimeler

Tourism revenue , Inflation , Türkiye

Kaynakça

• Altındağ, İ. & Akay, Ö. (2021). “Türkiye’de Turizm Gelirini Etkileyen Faktörlerin Önem Düzeylerinin Belirlenmesi” [Elektronik Sürüm]. Adıyaman University Journal of Social Science Institute, 14(37): 397-426 (Access Date: 24.09.2024).
• Atay Kayış, A. & Aygün, Ş. (2016). “A Model Offer for Explaining the Effect of Tourism Sector on Inflation in Turkey” [Elektronik Sürüm]. International Journal of Business, Economics and Management Perspectives, 1: 37-57 (Access Date: 18.05.2025).
• Dickey, D. A. & Fuller, W. A. (1979). “Distribution of the Estimators for Autoregressive Time Series With a Unit Root” [Electronic Version]. Journal of the American Statistical Association, 74(366): 427-431 (Access Date: 20.05.2025).
• Dinçer, F. İ., Dinçer, M. Z. & Yılmaz, S. (2015). “The Economic Contribution of Turkish Tourism Entrepreneurship on the Development of Tourism Movements In Islamic Countries” [Elektronik Sürüm]. Procedia Social and Behavioral Science, 195: 413-422 (Access Date: 07.10.2024).
• Elliot, G., Rothenberg, T. J. & Stock, J. H. (1992). “Efficient Tests for An Autoregressive Unit Root” [Electronic Version]. NBER Technical Working Papers Series, 130: 1-36 (Access Date: 20.05.2025).
• Elliot, G., Rothenberg, T. J. & Stock, J. H. (1996). “Efficient Tests for An Autoregressive Unit Root” [Electronic Version]. Econometrica, 64(4): 813-836 (Access Date: 21.05.2025).
• Karadağ, H. (2021). “Türkiye Ekonomisinde Turizm Gelirlerinin TÜFE’ye Etkisinin İncelenmesi: MWALD Temelli Nedensellik Analizi” [Elektronik Sürüm]. Journal of Tourism Intelligence and Smartness, 4(1), 31–42 (Access Date: 18.05.2025).
• Kırca, M. ve Özer, M. (2020). “The impact of tourism demand on regional inflation in Turkey” [Elektronik Sürüm]. Journal of the Geographical Institute ‘Jovan Cvijic’ SASA. 70 (3): 241-254 (Access Date: 18.05.2025).
• Kurt, Ü. & Kılıç, C. (2018). “Türkiye’deki Ekonomik ve Politik İstikrarın Turizm Talebi Üzerindeki Etkisi: ARDL Sınır Testi Yaklaşımı” [Elektronik Sürüm]. İstanbul Journal of Economics, 68(2): 243-264 (Access Date: 04.10.2024).
• Kwiatkowski et.al. (1992). “Testing the null hypothesis of stationarity against the alternative of a unit root: How sure are we that economic time series have a unit root?” [Electronic Version]. Journal of Econometrics, 54(1-3): 159-178 (Access Date: 21.05.2025).
• Mehter Aykın, S. (December 2018). “Avrupa Birliği’nde Sürdürülebilir ve Sorumlu Turizm Uygulamaları ve Türkiye” [Elektronik Sürüm]. Uluslararası Türk Dünyası Turizm Araştırmaları Dergisi, 3(2): 153-170 (Access Date: 10.10.2024).
• Mert, M. & Çağlar, A. E. (2023). Eviews ve Gauss Uygulamalı Zaman Serileri Analizi. Ankara: Detay Yayıncılık. Nguyen, C. P., Bınh, P. T. & Su, T. D. (2023). “Capital Investment in Tourism: A Global Investigation” [Elektronik Sürüm]. Tourism Planning & Development, 20(5): 805-831 (Access Date: 17.10.2024).
• Nguyen, L. P. & Nguyen, H. T. (2021). “Factors Impacting Tourism Demand: An Analysis of 10 ASEAN Countries” [Elektronik Sürüm]. Journal of Asian Finance, Economics and Business, 8(1): 385–393 (Access Date: 14.10.2024).
• Okumuş, F. & Koçak, E. (2023), “Tourism and economic output: Do asymmetries matter?” [Elektronik Sürüm]. Annals of Tourism Research, 100: 1-6 (Access Date: 18.10.2024).
• Phillips, P. C. P. & Perron, P. (1988). “Testing for a unit root in time series regression” [Electronic Version]. Biometrika, 75(2): 335-346 (Access Date: 20.05.2025).
• Republic of Türkiye Ministry of Culture and Tourism, (August 2024), “Most Visiting 10 Countries of Türkiye”, https://basin.ktb.gov.tr/TR-373983/turkiye-202439un-ilk-bes-ayinda-yaklasik-18-milyon-ziyaretci-agirladi.html (Access Date: 19.10.2024).
• Shaari, M. S., Ahmad, T. S. T. ve Razali, R. (2018). “Tourism Led-Inflation: A case of Malaysia”. MATEC Web of Conferences, 150: 1-6. https://www.matec-conferences.org/articles/matecconf/abs/2018/09/matecconf_mucet2018_06026/matecconf_mucet2018_06026.html (Access Date: 18.05.2025).
• Sinan, O. B. (2022). “Türkiye’de Turizm Gelirleri, Döviz Kuru ve Enflasyon Arasındaki Nedensellik İlişkisi (2023.1-2021.6)” [Elektronik Sürüm]. Sakarya İktisat Dergisi, 11 (4): 544-560 (Access Date: 13.10.2024).
• Şit, M., & ŞEN, A. (2022). “Türkiye Ekonomisinde Turizm Gelirleri ve Enflasyon İlişkisinin Ampirik Analizi”. Tourism Academic Journal, 9(1), 209–218 (Access Date: 18.05.2025).
• Tarı, R., Koç, S. & Abasız, T. (2019). Ekonometri. İzmit-Kocaeli: Umuttepe Yayınları.