Araştırma Makalesi

KAMU VE ÖZEL SEKTÖRÜN ÇEVRE KALİTESİNE ETKİSİ: OECD ÖRNEĞİ

Cilt: 8 Sayı: 2 31 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

KAMU VE ÖZEL SEKTÖRÜN ÇEVRE KALİTESİNE ETKİSİ: OECD ÖRNEĞİ

Öz

Bu çalışmanın amacı, kamu ve özel sektörün çevre kalitesi üzerindeki etkilerini 1997-2021 dönemi itibarıyla OECD örnekleminde araştırmaktır. Çalışmada çevre kalitesinin göstergesi olarak yük kapasite faktörü, kamu sektörünü temsilen merkezi yönetim kamu harcamaları, özel sektörü temsilen ise endüstrileşme oranı kullanılmıştır. Ayrıca model, kişi başına düşen gayri safi yurtiçi hasıla, yenilenebilir enerji ve fosil yakıt tüketimi değişkenleriyle desteklenmiştir. Çalışmanın özgün değeri, kamu ve özel sektörün çevre kalitesi üzerindeki etkisini tek modelde ve OECD örnekleminde analiz etmesidir. PMG-ARDL yöntemi aracılığıyla yapılan uzun dönem katsayı tahminlerine göre, fosil yakıt tüketimi, gayri safi yurtiçi hasıla ve endüstrileşme oranındaki artışlar çevre kalitesini bozmaktadır. Yenilenebilir enerji tüketimi ve kamu harcamalarındaki artışlar ise çevre kalitesini olumlu etkilemektedir. Çalışmanın bulgularından hareketle özel sektörün yenilenebilir enerji yatırımları, vergi teşvikleri ya da sübvansiyonlarla teşvik edilmelidir. Firmaların fosil yakıt tüketimini azaltmak için yasal sınırlar belirlenebilir ya da fosil yakıt tüketimi yüksek olan firmalara verilen devlet destekleri azaltılabilir. Piyasa ekonomisinin çevre kalitesini bozucu etkilerini azaltmak için enerji verimliliğini artıran teknolojilerin kullanımı ya da bu alandaki Ar-Ge yatırımları teşvik edilmelidir. Ayrıca, çevreyi korumaya yönelik yapılan kamu harcamalarına devam edilmesi, çevresel alt yapıyı güçlendirecek kamu projelerinin hayata geçirilmesi yerinde olacaktır.

Anahtar Kelimeler

Yük kapasite faktörü, kamu sektörü, özel sektör, enerji tüketimi

Destekleyen Kurum

yok

Proje Numarası

yok

Etik Beyan

Etik kurul iznine gerek yoktur.

Teşekkür

yok

Kaynakça

  1. Afshan, S. & Yaqoob, T. (2023). “Unravelling the Efficacy of Green Innovation and Taxation in Promoting Environmental Quality: A Dual-Model Assessment of Testing the LCC Theory in Emerging Economies”. Journal of Cleaner Production, 416: 1-14.
  2. Akçay, S. & Yıldız, D. A. (2021). “Özel Tasarrufların Makroekonomik Belirleyicileri: Seçilmiş MENA Ülkeleri Üzerine Bir Çalışma”. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 39(2): 179-190.
  3. Alola, A.A., Özkan, O. & Usman, O. (2023). “Role of Non-Renewable Energy Efficiency and Renewable Energy in Driving Environmental Sustainability in India: Evidence From the Load Capacity Factor Hypothesis”. Energies, 16(6): 1-16.
  4. Ang, J. B. (2007). “CO2 Emissions, Energy Consumption, and Output in France”. Energy Policy, 35: 4772-4778.
  5. Aysu., A., İlgün, M. F. & Çobanoğulları, G. (2020). “Hizmet Türleri İtibarıyla Kamu Harcamalarının Hava Kalitesi Üzerindeki Etkisi: AB Ülkelerine Yönelik Panel Veri Analizi”. Maliye Dergisi, 179(Temmuz-Aralık):118-139.
  6. Chen, P. Y., Chen, S. T., Hsu, C. S. & Chen, C. C. (2016). “Modeling the Global Relationships among Economic Growth, Energy Consumption and CO2 Emissions”. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 65: 420-431.
  7. Caglar, A. E., Destek, M. A. & Manga, M. (2024). “Analyzing the Load Capacity Curve Hypothesis for the Turkiye: A Perspective for the Sustainable Environment”. Journal of Cleaner Production, 444: 1-12.
  8. Çoban, O. & Kılınç, N. Ş. (2016). “Enerji Kullanımının Çevresel Etkilerinin İncelenmesi”. Marmara Coğrafya Dergisi, 33: 589-606.
  9. Dai, J., Ahmed, Z., Alvarado, R. & Ahmad, M. (2024). “Assessing the Nexus between Human Capital, Green Energy, and Load Capacity Factor: Policymaking for Achieving Sustainable Development Goals”. Gondwana Research, 129: 452-464.
  10. Demirtaş, G. & Çakırca, Ş. Y. (2022). “Yenilik ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: Panel Eşbütünleşme ve Panel Nedensellik Analizi”. Sosyoekonomi, 30(54): 313-334.

Kaynak Göster

APA
Ari, B., & Balkı, A. (2025). KAMU VE ÖZEL SEKTÖRÜN ÇEVRE KALİTESİNE ETKİSİ: OECD ÖRNEĞİ. Ekonomi Maliye İşletme Dergisi, 8(2), 152-166. https://doi.org/10.46737/emid.1826502
AMA
1.Ari B, Balkı A. KAMU VE ÖZEL SEKTÖRÜN ÇEVRE KALİTESİNE ETKİSİ: OECD ÖRNEĞİ. Ekonomi Maliye İşletme Dergisi. 2025;8(2):152-166. doi:10.46737/emid.1826502
Chicago
Ari, Beynaz, ve Ali Balkı. 2025. “KAMU VE ÖZEL SEKTÖRÜN ÇEVRE KALİTESİNE ETKİSİ: OECD ÖRNEĞİ”. Ekonomi Maliye İşletme Dergisi 8 (2): 152-66. https://doi.org/10.46737/emid.1826502.
EndNote
Ari B, Balkı A (01 Aralık 2025) KAMU VE ÖZEL SEKTÖRÜN ÇEVRE KALİTESİNE ETKİSİ: OECD ÖRNEĞİ. Ekonomi Maliye İşletme Dergisi 8 2 152–166.
IEEE
[1]B. Ari ve A. Balkı, “KAMU VE ÖZEL SEKTÖRÜN ÇEVRE KALİTESİNE ETKİSİ: OECD ÖRNEĞİ”, Ekonomi Maliye İşletme Dergisi, c. 8, sy 2, ss. 152–166, Ara. 2025, doi: 10.46737/emid.1826502.
ISNAD
Ari, Beynaz - Balkı, Ali. “KAMU VE ÖZEL SEKTÖRÜN ÇEVRE KALİTESİNE ETKİSİ: OECD ÖRNEĞİ”. Ekonomi Maliye İşletme Dergisi 8/2 (01 Aralık 2025): 152-166. https://doi.org/10.46737/emid.1826502.
JAMA
1.Ari B, Balkı A. KAMU VE ÖZEL SEKTÖRÜN ÇEVRE KALİTESİNE ETKİSİ: OECD ÖRNEĞİ. Ekonomi Maliye İşletme Dergisi. 2025;8:152–166.
MLA
Ari, Beynaz, ve Ali Balkı. “KAMU VE ÖZEL SEKTÖRÜN ÇEVRE KALİTESİNE ETKİSİ: OECD ÖRNEĞİ”. Ekonomi Maliye İşletme Dergisi, c. 8, sy 2, Aralık 2025, ss. 152-66, doi:10.46737/emid.1826502.
Vancouver
1.Beynaz Ari, Ali Balkı. KAMU VE ÖZEL SEKTÖRÜN ÇEVRE KALİTESİNE ETKİSİ: OECD ÖRNEĞİ. Ekonomi Maliye İşletme Dergisi. 01 Aralık 2025;8(2):152-66. doi:10.46737/emid.1826502