KURU SOĞAN ÜRETİMİ VE FİYAT İLİŞKİSİNİN ARDL SINIR TESTİ VE ALMON MODELİ İLE TESPİT EDİLMESİ: ÖRÜMCEK AĞI TEOREMİ
Öz
Bu çalışmada Türkiye için 1980-2017 yılları arası yıllık veriler kullanarak kuru soğanın örümcek ağı kuramına uygunluğu araştırılmıştır. Bu amaç doğrultusunda ARDL sınır testi yaklaşımı uygulanarak kuru soğan üretimi ile fiyatı arasında uzun dönemli ilişki saptanmıştır. Uzun dönemli ilişkinin saptanmasının ardından kısa ve uzun dönemli katsayılar elde edilmiştir. Ayrıca kuru soğan fiyatındaki dalgalanmaların piyasa denge düzeyine yaklaşma eğilimi içerisinde olduğu tespit edilmiştir. ARDL sınır testi yaklaşımı doğrultusunda uygun bulunan 3 gecikme uzunluğu için de Almon modeli uygulanarak her bir gecikme döneminde fiyatlardaki bir birimlik değişim karşısında üretimde ne kadar değişimin olabileceği saptanmıştır. Almon modeli ile elde edilen sonuçlara göre; fiyatlardaki %1’lik artışın t, t-1 ve t-2 döneminde üretimde pozitif artışa yol açmasına karşılık; t-3 dönemdeki fiyat artışı üretimi negatif yönde etkilemektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ceylan, S. ve Şahin, B. (2010). İşsizlik ve Ekonomik Büyüme İlişkisinde Asimetri. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 11(12): 157-165.
- Çelik, Ş. (2015). Koyck ve Almon gecikme Modeli İle Koyun Sütü Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Analizi: Türkiye Örneği. Akademik Bakış Dergisi, 50: 137-149.
- Dikmen, N. (2006). Koyck – Almon Yaklaşımı İle Tütün Üretimi ve Fiyat İlişkisi. Çankırı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15(2): 153-168.
- Doğan, H. G. ve Onurlubaş, E. (2016). The Examination with the Aid of Almon Approach of Cobweb Theorem to Tomato Production in Turkey. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1): 259-272.
- Doğan, H. G. ve Gürlek, Z. (2013). Gecikmesi Dağıtılmış Ekonometrik Modelin Seçilmiş Bir Tarım Ürünü Üzerine Uygulanması (Kuru Soğanda Almon Modeli Örneği). Akademik Bakış Dergisi, 39: 1-12.
- Erdal, G. ve Erdal, H. (2008). Kuru Soğan Üretim ve Fiyat Etkileşimi. Ziraat Fakültesi Dergisi, 25(1): 33-39.
- Erdal, G. (2006). Tarımsal Ürünlerde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi (Domates Örneği). Gaziosmanpaşa Üniversitesi Dergisi, 21-24.
- Erol, S. ve Dursun, A. (2016). Düzensiz Hat Denizyolu Taşımacılığının Piyasa Yapısı ve Değerlendirilmesi. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 16: 153-170.
- Gujarati, D. & Porter, D. (2012). Temel Ekonometri. Çev: Ümit Şenesen, Gülay Günlük Şenesen, İstanbul: Literatür Yayıncılık.
- Güriş, S., Çağlayan, E. A. ve Güriş, B. (2017). Eviews ile Temel Ekonometri. İstanbul: Der Yayıncılık.