COVID-19 PANDEMİSİNİN ULUSLARARASI SERMAYE HAREKETLİLİĞİ ÜZERİNE ETKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ
Öz
Ekonomik büyüme ve kalkınmada geri kalmış ve gelişmekte olan ülkelerin temel sorunlarının bilgi eksikliği, teknoloji yetersizliği ve sermaye eksikliği olduğu ve bu sorunların ülkeleri dış finansmana yönlendirdiği bilinmektedir. Reel sektörü hammadde, enerji ve sermaye mallarında dışa bağımlı ülkelerde faaliyet gösteren yabancı şirketler yatırım yaptıkları ülkelerde istihdam artışına ve ekonominin büyümesine katkı sağlamaktadırlar. Yabancı sermaye ülkeye Doğrudan Yabancı Yatırımlar ve Portföy Yatırımları olarak giriş yapabilmektedir. Yüksek faiz oranlarına sahip ülkeler arasında ilk sıralarda yer alan Türkiye’nin özellikle kısa vadeli portföy yatırımları tarafından tercih edilmesi risk oluşturmaktadır. Sıcak para olarak nitelenen portföy yatırımlarının ani çıkış ve girişleri krize neden olabilmektedir. COVID-19, Dünya Sağlık Örgütü tarafından 11 Mart 2020 ‘de pandemi olarak ilan edilmiş olup, insan yaşamının tüm boyutları üzerinde etkili olmaktadır. Pandeminin tüm dünya ülkelerinde kısa sürede yayılması hem sağlıkta hem ekonomide küresel ölçekte önlemler alınmasını gerektirmiştir. Bu çalışmada uluslararası sermaye giriş-çıkışlarının pandemi sürecinde Türkiye’de yarattığı olumlu ve olumsuz etkiler analiz edilerek, Türkiye ekonomisini genel olarak nasıl etkilediği araştırılmış ve COVID-19’un ortaya çıkardığı koşulların bir ani duruş krizine yol açıp açmadığı teorik olarak tartışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
COVID-19, Pandemi, Küreselleşme, Uluslararası Sermaye Akımları, Sudden Stop
Kaynakça
- Akgiray, V. (2020). “Küresel Piyasaların COVID-19 Sınavı”, https://haberler.boun.edu.tr/tr/haber/kuresel-piyasalarin-COVID-19 -sinavi-i. Erişim: 11 Aralık 2020.
- Akhtaruzzaman, M., Boubaker, S. and Sensoy, A. (2021).Financial contagion during COVID–19 crisis, Finance Research Letters, Volume 38, 2021, 101604, https://doi.org/10.1016/j.frl.2020.101604.
- Annamalah, S. ve Paraman, P. (2020). The Ramification of COVID-19 on the Malaysian Economy (December 6, 2020). Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=3743493. Erişim: 27 Aralık 2020.
- Ayaydın, H. ve Baltacı, N . (2012). Finansal Açıklık, Sermaye Hareketliliği, Tasarruf ve Yatırım İlişkisi: BRICS Ülkeleri Örneği. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14 (2), 51-74 .
- Aydoğuş O. (2020). Salgın ve Ekonomik Kriz, İktisat ve Toplum Dergisi, 10(114),11-16.
- Bal, H., Algan, N., Akça, E. ve Fi̇dangül, D. (2016). Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları ve İktisadi Gelişme: Türkiye Örneği . Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25 (1) , 1-16.
- Claessens, S. ve Köse, M.A. (2013). Financial Crises: Review and Evidence, Central Bank Review, 13 (September 2013), 1-23.
- Çelik, İ.E., Uslu, K. ve Hodzhaniyazov, M. (2015). Uluslararası Sermaye Hareketlerinin Finansal Krizlere ve Bankalara Etkileri, International Conference on Eurasian Economies, 2015. 558-566.
- Eryüzlü, H. (2020). COVID-19 Ekonomik Etkileri ve Tedbirler: Türkiye’de “Helikopter Para” Uygulaması . Ekonomi Maliye İşletme Dergisi , 3 (1) , 10-19 . DOI: 10.46737/emid.745621
- Farzanegan, M.R., Feizi, M. ve Gholipour, H.F. (2020). Globalization and Outbreak of COVID-19 : An Empirical Analysis, MAGKS Joint Discussion Paper Series in Economics, No. 18-2020.