Araştırma Makalesi

Muharip İHA’ların İnsanlı Savaş Uçaklarından Yönetilmesi İçin Gerekli Otonomi Seviyelerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma

Cilt: 14 Sayı: 1 30 Ocak 2024
PDF İndir
EN TR

Muharip İHA’ların İnsanlı Savaş Uçaklarından Yönetilmesi İçin Gerekli Otonomi Seviyelerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma

Öz

Savunma sanayiinde öncü ülkeler tarafından geliştirilen ve otonom şekilde tek ya da sürü halinde görev yapabilen İHA’ların, havadaki başka bir muharip uçak tarafından yönlendirilmesi konseptinin uygulamaya geçmesi askeri havacılık alanında yeni bir çağın başlangıcı olmuştur. Silahlı bir güç olarak otonom İHA’ların daha fazla yetkiye sahip olması ve pilotun artan otonomi seviyelerinde döngünün dışına doğru çekilmesi nihai beklentidir. Ancak mevcut otonomi yaklaşımlarının henüz söz konusu konseptte kullanılacak seviyede olmadığı değerlendirilmektedir. Bu çalışmada, insanlı-insansız iş birliği konsepti (Manned UnManned – MUM-T) içinde tek başına insan veya yapay zekâ tarafından yapılması zor görevleri iş birliği içerisinde gerçekleştirirken, farklı görevler için ihtiyaç duyulan fonksiyonların hangi yetki seviyelerinde kimler tarafından yapılacağının tespit edilmesi ve bu yetkilendirmelerin standart hale getirilmesi için manuel kullanımdan tam otonomiye kadar gerekli otonomi seviyelerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu maksatla, operatif seviyede yapılacağı öngörülen 11 adet fonksiyon uzman görüşüyle incelenerek her biri için altışar seviyeli otonomi çizelgeleri özgün olarak oluşturulmuş ve literatüre sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. [1] Ollero, A. (2018). “Introduction: Advances in Industrial Control” (Matgo Orsag vd.), Aerial Manipulation, ss.1-18, Springer Cham, New York City.
  2. [2] Boeing (2021). U.S. Navy, Boeing Conduct First MQ-25 Refueling Mission with F-35C. https://www.boeing.com /defense/mq25/
  3. [3] Wikipedia. (2021). Loyal wingman. https://en.wikipedia. org/wiki/Loyal_wingman
  4. [4] Kalınbacak, İ. (2023). “Sürü Otonom İHA Sistemlerinin Muharebe Sahasında Uygulama Taktikleri ve Geliştirilen Yeni Teknolojiler”, Savunma Bilimleri Dergisi, 43(1):191- 209 (2023)
  5. [5] Wu, X.; Wang, C., Niu, Y., Hu, X. & Fan, C. (2018). Adaptive Human-in-the-loop Multi-target Recognition Improved by Learning, International Journal of Advanced Robotic Systems, 2018(May-June): 1-13.
  6. [6] Ruan, D.; Zhang, W. & Qian, D. (2021). Feature-based autonomous target recognition and grasping of industrial robots. Personal and Ubiquitous Computing, 2023 (27): 1355-1367.
  7. [7] Zhang, M.; Zhao, D., Sheng, C., Liu, Z. & Cai, W. (2023). Long-Strip Target Detection and Tracking with Autonomous Surface Vehicle. J. Mar. Sci. Eng. Switzerland.
  8. [8] Duan, H.; Li, P. (2019). Bio-inspired Computation in Unmanned Aerial Vehicles. Springer, London.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Devreler ve Sistemler

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Ocak 2024

Gönderilme Tarihi

27 Ekim 2023

Kabul Tarihi

7 Aralık 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 14 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Kasapoğlu, G., Demir, Ö., Sert, H., Türkmen, T., Gözde, H., & Kurt, S. (2024). Muharip İHA’ların İnsanlı Savaş Uçaklarından Yönetilmesi İçin Gerekli Otonomi Seviyelerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma. EMO Bilimsel Dergi, 14(1), 61-72. https://izlik.org/JA33TE47AN
AMA
1.Kasapoğlu G, Demir Ö, Sert H, Türkmen T, Gözde H, Kurt S. Muharip İHA’ların İnsanlı Savaş Uçaklarından Yönetilmesi İçin Gerekli Otonomi Seviyelerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma. EMO Bilimsel Dergi. 2024;14(1):61-72. https://izlik.org/JA33TE47AN
Chicago
Kasapoğlu, Güray, Özer Demir, Halil Sert, Tolga Türkmen, Haluk Gözde, ve Serkan Kurt. 2024. “Muharip İHA’ların İnsanlı Savaş Uçaklarından Yönetilmesi İçin Gerekli Otonomi Seviyelerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma”. EMO Bilimsel Dergi 14 (1): 61-72. https://izlik.org/JA33TE47AN.
EndNote
Kasapoğlu G, Demir Ö, Sert H, Türkmen T, Gözde H, Kurt S (01 Ocak 2024) Muharip İHA’ların İnsanlı Savaş Uçaklarından Yönetilmesi İçin Gerekli Otonomi Seviyelerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma. EMO Bilimsel Dergi 14 1 61–72.
IEEE
[1]G. Kasapoğlu, Ö. Demir, H. Sert, T. Türkmen, H. Gözde, ve S. Kurt, “Muharip İHA’ların İnsanlı Savaş Uçaklarından Yönetilmesi İçin Gerekli Otonomi Seviyelerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma”, EMO Bilimsel Dergi, c. 14, sy 1, ss. 61–72, Oca. 2024, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA33TE47AN
ISNAD
Kasapoğlu, Güray - Demir, Özer - Sert, Halil - Türkmen, Tolga - Gözde, Haluk - Kurt, Serkan. “Muharip İHA’ların İnsanlı Savaş Uçaklarından Yönetilmesi İçin Gerekli Otonomi Seviyelerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma”. EMO Bilimsel Dergi 14/1 (01 Ocak 2024): 61-72. https://izlik.org/JA33TE47AN.
JAMA
1.Kasapoğlu G, Demir Ö, Sert H, Türkmen T, Gözde H, Kurt S. Muharip İHA’ların İnsanlı Savaş Uçaklarından Yönetilmesi İçin Gerekli Otonomi Seviyelerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma. EMO Bilimsel Dergi. 2024;14:61–72.
MLA
Kasapoğlu, Güray, vd. “Muharip İHA’ların İnsanlı Savaş Uçaklarından Yönetilmesi İçin Gerekli Otonomi Seviyelerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma”. EMO Bilimsel Dergi, c. 14, sy 1, Ocak 2024, ss. 61-72, https://izlik.org/JA33TE47AN.
Vancouver
1.Güray Kasapoğlu, Özer Demir, Halil Sert, Tolga Türkmen, Haluk Gözde, Serkan Kurt. Muharip İHA’ların İnsanlı Savaş Uçaklarından Yönetilmesi İçin Gerekli Otonomi Seviyelerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma. EMO Bilimsel Dergi [Internet]. 01 Ocak 2024;14(1):61-72. Erişim adresi: https://izlik.org/JA33TE47AN

EMO BİLİMSEL DERGİ
Elektrik, Elektronik, Bilgisayar, Biyomedikal, Kontrol Mühendisliği Bilimsel Hakemli Dergisi
TMMOB ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI 
IHLAMUR SOKAK NO:10 KIZILAY/ANKARA
TEL: +90 (312) 425 32 72 (PBX) - FAKS: +90 (312) 417 38 18
bilimseldergi@emo.org.tr