Araştırma Makalesi

Maymun Çiçeği Hastalığının Cilt Lezyon Görüntüleri Üzerinden Yapay Zekâ Algoritmaları İle Sınıflandırılması

Cilt: 16 Sayı: 1 31 Ocak 2026
PDF İndir
EN TR

Maymun Çiçeği Hastalığının Cilt Lezyon Görüntüleri Üzerinden Yapay Zekâ Algoritmaları İle Sınıflandırılması

Öz

Maymun çiçeği hastalığı, 2022 yılında küresel ölçekte ciddi bir salgın riski oluşturarak Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve ulusal otoritelerin hızlı önlem süreçleri geliştirmesine neden olmuştur. Teşhis aşamasında genellikle laboratuvar testleri kullanılmasına rağmen, hastalığın yüksek bulaşıcılığı nedeniyle destekleyici tanı yöntemlerine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmada, açık kaynaklardan elde edilen 510 maymun çiçeği ve 749 maymun çiçeği olmayan cilt görüntüsünden oluşan toplam 1259 görsel, veri artırma yöntemleriyle zenginleştirilerek 8.533 görüntüden oluşan bir veri setine dönüştürülmüştür. Maymun çiçeği enfeksiyonu taşıyan ve taşımayan cilt görsellerinin sınıflandırılmasında sekiz farklı önceden eğitilmiş derin öğrenme mimarisi eğitilmiş ve test edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, yüksek doğruluk oranlarına sahip DenseNet169, DenseNet201 ve Xception modellerinden çıkarılan özellik vektörleri birleştirilerek, yığınlama temelli topluluk öğrenmesi yaklaşımıyla yeni bir model tasarlanmış ve test veri seti üzerinde %99.30 doğruluğa ulaşmıştır. Modelin detaylı performans analizleri sunulmuş ve sınıflandırma yaparken odaklandığı bölgeleri tespit etmek için de Gradyan Ağırlıklı Sınıf Aktivasyon Haritalandırma (Grad-CAM) kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Çalışmamızda yazarlar arasında ya da diğer kişilerle veya kurumlarla herhangi bir çıkar çatışması , etik ihlali olabilecek bir durum - süreç bulunmadığını beyan ederiz.

Kaynakça

  1. [1] Guarner, J., Del Rio, C. and Malani, P. N., “Monkeypox in 2022-What Clinicians Need to Know”. JAMA, 328(2), 139–140. https://doi.org/10.1001/jama.2022.10802 (2022).
  2. [2] Kantele, A., Chickering, K., Vapalahti, O. and Rimoin, A.W., “Emerging diseases—the monkeypox epidemic in the Democratic Republic of the Congo” Clinical Microbiology and Infection, Volume 22, Issue 8, 658 – 659, 2016.
  3. [3] Vaughan, A. M., Cenciarelli, O., Colombe, S., Alves de Sousa, L., Fischer, N., Gossner, C. M., Pires, J., Scardina, G., Aspelund, G., Avercenko, M., Bengtsson, S., Blomquist, P., Caraglia, A., Chazelle, E., Cohen, O., Díaz, A., Dillon, C., Dontsenko, I., Kotkavaara, K., Fafangel, M. and Haussig, J. M., “A large multi-country outbreak of monkeypox across 41 countries in the WHO European Region, 7 March to 23 August 2022” , Eurosurveillance, 27(36). https://doi.org/10.2807/1560-7917.ES.2022.27.36.2200920, 2022.
  4. [4] Nakhaie, M., Arefinia, N., Charostad, J., Bashash, D., Abdolvahab, M.H. and Zarei, M., “Monkeypox virus diagnosis and laboratory testing,” Rev Med Virol, vol. 33, no. 1, Jan. 2023. https://doi.org/10.1002/rmv.2404
  5. [5] Qu, J., Zhang, X., Liu, K., Li, Y., Wang, T., Fang, Z., Chen, C., Tan, X., Lin, Y., Xu, Q., Yang, Y., Wang, W., Huang, M., Guo, S., Chen, Z., Rao, W., Shi, X. and Peng, B., “A Comparative Evaluation of Three Diagnostic Assays for the Detection of Human Monkeypox”, Viruses, 16(8), 1286. https://doi.org/10.3390/v16081286
  6. [6] Oladipo, E.K., Ajayi, A.F., Odeyemi, A.N., Akindiya, O.E., Adebayo, E.T., Oguntomi, A.S., Oyewole, M.P., Jimah, E.M., Oladipo, A.A., Ariyo, O.E., Oladipo, B.B. and Oloke, J.K., “Laboratory diagnosis of COVID-19 in Africa: availability, challenges and implications”. Drug Discoveries Therapeutics, vol. 14, no. 4, pp. 153–160 https://doi.org/10.5582/DDT.2020.03067
  7. [7] Zhao, W., Jiang, W. and Qiu, X., “Deep learning for COVID-19 detection based on CT images”, Sci Rep 11, 14353 (2021). https://doi.org/10.1038/s41598-021-93832-2
  8. [8] Jaradat, A. S., Al Mamlook, R. E., Almakayeel, N., Alharbe, N., Almuflih, A. S., Nasayreh, A., Gharaibeh, H., Gharaibeh, M., Gharaibeh, A. and Bzizi, H., “Automated Monkeypox Skin Lesion Detection Using Deep Learning and Transfer Learning Techniques” , International journal of environmental research and public health, 20(5), 4422, 2023. https://doi.org/10.3390/ijerph20054422

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Elektrik Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

8 Kasım 2025

Kabul Tarihi

24 Ocak 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 16 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Koçak, O., & Bulak, F. (2026). Maymun Çiçeği Hastalığının Cilt Lezyon Görüntüleri Üzerinden Yapay Zekâ Algoritmaları İle Sınıflandırılması. EMO Bilimsel Dergi, 16(1), 93-103. https://izlik.org/JA56NP72WL
AMA
1.Koçak O, Bulak F. Maymun Çiçeği Hastalığının Cilt Lezyon Görüntüleri Üzerinden Yapay Zekâ Algoritmaları İle Sınıflandırılması. EMO Bilimsel Dergi. 2026;16(1):93-103. https://izlik.org/JA56NP72WL
Chicago
Koçak, Onur, ve Fırat Bulak. 2026. “Maymun Çiçeği Hastalığının Cilt Lezyon Görüntüleri Üzerinden Yapay Zekâ Algoritmaları İle Sınıflandırılması”. EMO Bilimsel Dergi 16 (1): 93-103. https://izlik.org/JA56NP72WL.
EndNote
Koçak O, Bulak F (01 Ocak 2026) Maymun Çiçeği Hastalığının Cilt Lezyon Görüntüleri Üzerinden Yapay Zekâ Algoritmaları İle Sınıflandırılması. EMO Bilimsel Dergi 16 1 93–103.
IEEE
[1]O. Koçak ve F. Bulak, “Maymun Çiçeği Hastalığının Cilt Lezyon Görüntüleri Üzerinden Yapay Zekâ Algoritmaları İle Sınıflandırılması”, EMO Bilimsel Dergi, c. 16, sy 1, ss. 93–103, Oca. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA56NP72WL
ISNAD
Koçak, Onur - Bulak, Fırat. “Maymun Çiçeği Hastalığının Cilt Lezyon Görüntüleri Üzerinden Yapay Zekâ Algoritmaları İle Sınıflandırılması”. EMO Bilimsel Dergi 16/1 (01 Ocak 2026): 93-103. https://izlik.org/JA56NP72WL.
JAMA
1.Koçak O, Bulak F. Maymun Çiçeği Hastalığının Cilt Lezyon Görüntüleri Üzerinden Yapay Zekâ Algoritmaları İle Sınıflandırılması. EMO Bilimsel Dergi. 2026;16:93–103.
MLA
Koçak, Onur, ve Fırat Bulak. “Maymun Çiçeği Hastalığının Cilt Lezyon Görüntüleri Üzerinden Yapay Zekâ Algoritmaları İle Sınıflandırılması”. EMO Bilimsel Dergi, c. 16, sy 1, Ocak 2026, ss. 93-103, https://izlik.org/JA56NP72WL.
Vancouver
1.Onur Koçak, Fırat Bulak. Maymun Çiçeği Hastalığının Cilt Lezyon Görüntüleri Üzerinden Yapay Zekâ Algoritmaları İle Sınıflandırılması. EMO Bilimsel Dergi [Internet]. 01 Ocak 2026;16(1):93-103. Erişim adresi: https://izlik.org/JA56NP72WL

EMO BİLİMSEL DERGİ
Elektrik, Elektronik, Bilgisayar, Biyomedikal, Kontrol Mühendisliği Bilimsel Hakemli Dergisi
TMMOB ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI 
IHLAMUR SOKAK NO:10 KIZILAY/ANKARA
TEL: +90 (312) 425 32 72 (PBX) - FAKS: +90 (312) 417 38 18
bilimseldergi@emo.org.tr