ELAZIĞ YEREL SİYASETİNDE SİYASİ TEMSİL VE MİLLETVEKİLİ PROFİLLERİ (2002-2026)

Yıl 2026, Cilt: 10 Sayı: 1, 116 - 145, 26.03.2026

Göktuğ Şeker

https://doi.org/10.59274/enderun.1878744

https://izlik.org/JA59AK67KD

Öz

Siyasi elitler demokratik sistemlerde karar alma süreçlerinin şekillenmesinde merkezi öneme sahiptir. Milletvekilleri de bu grubun önemli aktörleri arasında yer almaktadır. Ulusal ve yerel düzeyde siyasi temsilin ana aktörleri arasında bulunmaktadır. Çalışma 2002 ile 2026 seneleri arasında Elazığ ilini TBMM’de temsil eden milletvekillerinin demografik profillerini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın hedefi Elazığ siyasetinde temsilin hangi toplumsal ve demografik özellikler üzerinden şekillendiğini ortaya koymaktır. Çalışma evrenini 22 ile 28. Yasama Dönemleri arasında Elazığ’dan milletvekili seçilerek TBMM’ye giden milletvekilleri oluşturmaktadır. Bu çerçevede örneklem seçimine gidilmemiştir. İncelenen dönemde Elazığ’ı temsil eden 33 milletvekili incelenmiştir. Çalışma, betimleyici sosyolojik yaklaşımla ele alınmıştır ve yapısal-işlevselci perspektif esas alınmıştır. Analizde milletvekillerinin cinsiyet, yaş, seçilme yaşı, doğum yeri, eğitim düzeyi, mesleki geçmiş ve siyasal deneyimleri temel değişkenler olarak değerlendirilmiştir. Çalışmanın ana veri kaynağını TBMM’nin arşiv kayıtları oluşturmaktadır. Bununla birlikte konuya ilişkin kitaplar, akademik makaleler ve internet kaynaklarından da faydalanılmıştır. Verilerin analizinde istatistik tekniklerinden aritmetik ortalamadan da faydalanılmıştır. Çalışma, kamuya açık ikincil veriler üzerinden yürütüldüğünden etik kurul izni gerektirmemektedir. Araştırma kapsamında öncelikle siyasi temsil kavramı ele alınmış ardından Elazığ’ın tarihsel ve idari yapısına ilişkin genel çerçeve sunulmuştur. Devamında Elazığ milletvekillerinin sosyo-demografik özellikleri analiz edilmesi sonucunda yerel siyasetin oluşum faktörleri değerlendirilmiştir. Elazığ ile sınırlı olan çalışma da, elde edilen verilerin Türkiye genellemesi yapılmamıştır. Çalışma bu yönüyle Elazığ yerel siyasetinin dönüşüm dinamiklerini ve seçmen tercihlerinin topluma yansımalarını somut verilerle ortaya koyması açısından önem arz etmektedir. Elde edilen veriler Elazığ’da siyasi temsilin, eğitim düzeyi yüksek, mesleki olarak iş dünyası ve bürokrasiden gelen, cinsiyet dağılımı açısından ise erkek egemen elit profili üzerinden şekillendiğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Elazığ , Milletvekili , Siyasi Temsil , Yerel Siyaset

POLITICAL REPRESENTATION AND MEMBER OF PARLIAMENT PROFILES IN ELAZIĞ LOCAL POLITICS (2002-2026)

https://izlik.org/JA59AK67KD

Öz

Political elites play a central role in shaping decision-making processes in democratic systems. Members of parliament, one of the key actors in this group, are among the fundamental bearers of political representation at both the national and local levels. This study aims to examine the demographic profiles of the members of parliament who represented Elazığ in the Grand National Assembly of Turkey between 2002 and 2026. The main objective of the study is to reveal the social and demographic characteristics that shape political representation in local politics in Elazığ. The universe of the research consists of the deputies elected from Elazığ to the Grand National Assembly of Turkey between the 22nd and 28th Legislative Periods. In this context, no sample selection was made, and all 33 deputies who represented Elazığ during the period in question were examined. The study was approached with a descriptive sociological approach, based on a structural-functionalist perspective. In the analysis, the gender, age, age at election, place of birth, level of education, professional background, and political experience of the deputies were evaluated as key variables. The main data source for the study is the archive records of the Grand National Assembly of Turkey. However, books, academic articles, and internet sources related to the subject were also used. Statistical techniques, including arithmetic means, were used in the analysis of the data. Since the study was conducted using publicly available secondary data, it did not require ethical committee approval. The study first examines the concept of political representation, followed by a general overview of Elazığ's historical and administrative structure. Subsequently, the demographic profiles of Elazığ's members of parliament are analyzed to assess the factors shaping local politics. The study is limited to Elazığ, and the data obtained are not intended to be generalized to Turkey. In this respect, the study is significant in that it reveals the dynamics of transformation in local politics in Elazığ and the reflection of voter preferences on the social structure with concrete data. The data obtained show that political representation in Elazığ is shaped by an elite profile that is male-dominated in terms of gender distribution, with a high level of education and professional backgrounds in business and bureaucracy.

Anahtar Kelimeler

Elazığ , Member of Parliament , Political Representation , Local Politics

Kaynakça

• Almond, G., & Verba, S. (1989). The civic culture: Political attitudes and democracy in five. California: SAGE Publications.
• Çakır, S. (2010). Türkiye'nin bölgesel yerleşim ve iklim özellikleri. İstanbul: Atlas Yayınları.
• Çelik, O. (2026). Türkiye’de Kadınların Siyasal Sistemde Temsili: Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi Öncesi ve Sonrası. Türkiye Araştırmaları Dergisi, 2(4), 129–148
• Dahl, R. (1993). Demokrasi ve eleştirileri (L. Köker, Çev.). Ankara: Yetkin Basımevi.
• Gökulu, G. (2024). Türkiye’de Kadınların Siyasal Temsili ve Kota Uygulamaları. The Journal of Academic Social Science Studies, 6(6 Issue 5), 347-370.
• Halaçoğlu, A. (1994). Elazığ. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi içinde (Cilt 10, ss. 551-552). İstanbul: TDV Yayınları.
• Heywood, A. (2007). Siyaset (B. B. Özipek, B. Şahin & Z. Kopuzlu, Çev.). Ankara: Adres Yayınları. Hobbes, T. (2012). Leviathan (S. Lim, Çev.). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
• Judge, D. (1999). Representation: Theory and practice in Britain. London: Routledge.
• Kaymaz Mert, M. (2020). Geleneksel ve post-modern siyasi temsil yöntemleri: Bir karşılaştırma. ARHUSS, 3(1), 59-71.
• Miller, D. (1995). Blackwell’in siyasal düşünce ansiklopedisi II (K-Z) (B. Peker & N. Kıraç, Çev.). Ankara: Ümit Yayıncılık.
• Örs, B. (2006). Siyasal temsil. İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 35, 1-22.
• Özkan, M. (2020). Siyasal Temsil: Bir Kavramın Dönüşümü. Felsefe Dünyası, 71, 232-262. https://izlik.org/JA35AH83CW
• Pitkin, H. F. (1967). The concept of representation. Berkeley: University of California Press. Popper, K. (2005). Daha iyi bir dünya arayışı: Son otuz yılın makaleleri ve bildirileri (İ. Aka, Çev.). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
• Rousseau, J. J. (1958). The social contract discourses (G. D. H. Cole, Çev.). London: J. M. Dent and Sons.
• Ryden, D. (1996). Representation in crisis: The constitution, interest groups, and political parties. New York: State University of New York Press.
• Sahin, M., Özalp, S., & Boduroğlu, G. (2024). Kadınların Siyasal Temsilde Yaşadıkları Sorunlar ve Engeller Üzerine Nitel Bir Araştırma. Politik Ekonomik Kuram, 8(2), 402-424. https://doi.org/10.30586/pek.1471262
• Şeker, G. (2021). Seçim Sonuçları Temelinde Elazığ Siyasetinin Karşılaştırmalı Analizi. R&S - Research Studies Anatolia Journal, 4(2), 143-157. https://doi.org/10.33723/rs.906842
• TBMM. (2026). Milletvekili arama. 26 Ocak 2026 tarihinde https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili-arama/liste adresinden erişildi.
• Yükselmiş, M. (2015a). Türkiye’de bitki örtüsü ve bölgesel özellikleri. İstanbul: Coğrafya Yayınları.
• Yükselmiş, M. (2015b). Türkiye’nin hidrografik yapısı ve bölgesel farklılıkları. İstanbul: Coğrafya Yayınları.