A new pest in rice growing fields in Southeastern Anatolia: Tipula orientalis Laskschewitz (Diptera: Tipulidae)

Abstract

This study was carried out in rice growing fields of Karacadağ rice variety, which has specific smell and aroma in Southeast Anatolia Region and preferred by residents of that area, within borders of Şanlıurfa province (Siverek Üzümlük) and Diyarbakır province (Ergani Demirli, Çınar Kuyuluhöyük, Hazro Düzevler) during the years 2010 and 2011. The study was conducted in order to determine distribution and population change of Tipula orientalis Laskschewitz (Diptera: Tipulidae) have been conducted in Ergani and Demirli village. Sampling of T. orientalis have been performed by using hand-picking, D-vac and sweeping net. The results indicated that the first adults of the pest have been seen at the end of May and they have been seen during period of May to October in both years. However, the pest reached its highest level at June-July and created two peak points. The adults of T. orientalis continued until mid of the October which was harvesting time for rice. The highest adults (55 adults) were caught by way of D-vac on 29 June 2010 in Siverek-Üzümlük, while 37 adults/ sweeping net were recorded in Ergani- Demirli on 9 July 2011. According to the results of this study it was determined that the larvae of T. orientalis were active and cause damage from the end of May, which was planting time for rice, during months of June and July, however, the adults of this fly were active until harvesting time. In addition, the infestation ratio, males, females and larvae of the pest have been determined in the research area.

Keywords

• Karacadağ rice, population development, Tipula orientalis

Güneydoğu Anadolu Bölgesi çeltik alanlarında yeni bir zararlı: Tipula orientalis Laskschewitz,1930 (Diptera: Tipulidae)

Öz

Bu çalışma Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde kendine has kokusu ve aroması bulunan ve yöre insanı tarafından tercih edilen Karacadağ çeltik alanlarında 2010-2011 yıllarında Şanlıurfa (Siverek-Üzümlük), Diyarbakır (Ergani-Demirli, Çınar-Kuyuluhöyük ve Hazro-Düzevler) köylerinde bostan sineği Tipula orientalis Laskschewitz (Diptera: Tipulidae)’in bulaşıklık durumunu ve popülasyon değişimini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Örneklemelerde atrap, D-vac ve elle toplama yöntemleri kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen sonuçlara göre; T. orientalis’in ilk ergin çıkışı çeltik ekiminin yapıldığı mayıs ayının sonunda başlamış ve çalışmanın her iki yılında da mayıs-eylül ayları boyunca görülmüş ancak zararlı Haziran-Temmuz aylarında en yüksek seviyeye ulaşarak iki tepe noktası oluşturmuştur. Bostan sineğine ait ergin uçuşları hasadın yapılacağı tarih olan ekim ayının ortalarına kadar sürmüştür. Atrap ve D-vac yardımı ile 2010 yılında yakalanan ergin sayısı en fazla 55 ergin/D-vac Siverek Üzümlük köyünde (29.VI.2010) bulunurken, 2011 yılında ise 37 ergin/atrap (09.VII.2011) ile Ergani Demirli köyünde gerçekleşmiştir. Bu çalışma ile T.orientalis’in çeltiğin ekildiği Mayıs ayının sonundan Haziran ve Temmuz aylarına kadar larvalarının aktif olduğu ve zarar verdiği ancak erginlerinin ise hasada kadar doğada aktif olarak bulunduğu tespit edilmiştir. Ayrıca çalışmanın yürütüldüğü her iki alanın da zararlı ile bulaşıklık olduğu tespit edilmiş, zararlının erkek, dişi ve larvalarının tanımı yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Karacadağ çeltiği; popülasyon gelişimi; bulaşıklık durumu; Tipula orientalis; elle toplama; D-vac; atrap