İnmeli Bireylerde Serbest Zaman Aktivitelerine Yönelik Ergoterapi Yaklaşımlarının Aktivite Performansına Etkisi

Orkun Tahir Aran; Hülya Kayıhan

doi:10.30720/ered.466696

İnmeli Bireylerde Serbest Zaman Aktivitelerine Yönelik Ergoterapi Yaklaşımlarının Aktivite Performansına Etkisi

Öz

Amaç: Bu çalışma kronik inmesi olan bireylere uygulanan kişi merkezli serbest zaman aktiviteleri temelli ergoterapi müdahalesinin, bireylerin toplumsal katılımları ve yaşam kaliteleri üzerine etkisini araştırmak üzere planlandı.

Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, en az 1 yıl önce inme geçirmiş 16 birey dahil edildi. Bireylerin tercih ettikleri serbest yaşam aktivitelerinin belirlenmesi için Kanada Aktivite Performans Ölçeği (KAPÖ) kullanıldı. Ayrıca aktivite tercihlerine destek olan ve engel olan etmenlerin belirlenmesi için yüz yüze görüşme yöntemi kullanıldı. Tercih edilen aktiviteler belirlendikten sonra bireylerin kısıtlılık kaynaklarının tespit edilmesi için Dinamik Performans Analizi (DPA) kullanıldı. Problemli alanların belirlenmesi ile her birey için kişiye özel ergoterapi müdahalesi planlandı ve 8 hafta boyunca haftada 2 seans uygulandı.

Sonuçlar: Müdahale sonrasında bireylerin KAPÖ, ölçümleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (p<0,05) ve algılanan destek ve bariyerlerin olumlu yönde değiştiği bulundu.

Tartışma: Serbest zaman aktiviteleri temelli ergoterapi müdahalesi aracılığı ile inmeli bireylerin aktivite performanslarında iyileşmeye neden olmuştur. Aktivite performansına etki eden faktörlerin belirlenmesi ile inmeli bireyler için planlanan kişi merkezli ve bütüncül serbest zaman aktiviteleri temelli ergoterapi müdahalelerinin, inmeli bireylerin aktivite performansını artıracağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

inme,iş ve uğraşı terapisi,serbest zaman aktiviteleri

Kaynakça

Aho, K., Harmsen, P., Hatano, S., Marquardsen, J., Smirnov, V. E., & Strasser, T. (1980). Cerebrovascular disease in the community: results of a WHO collaborative study. Bulletin of the World Health Organization, 58(1), 113.
Baxter, P., & Jack, S. (2008). Qualitative case study methodology: Study design and implementation for novice researchers. The Qualitative Report, 13(4), 544-559.
Bernspång, B., Viitanen, M., & Eriksson, S. (1989). Impairments of perceptual and motor functions: Their influence on self-care ability 4 to 6 years after a stroke. The Occupational Therapy Journal of Research, 9(1), 27-37.
Bhogal, S. K., Teasell, R. W., Foley, N. C., & Speechley, M. R. (2003). Community reintegration after stroke. Topics in Stroke Rehabilitation, 10(2), 107-129.
Bonita, R. (1992). Epidemiology of stroke. The Lancet, 339(8789), 342-344.
Chau, J. P., Thompson, D. R., Twinn, S., Chang, A. M., & Woo, J. (2009). Determinants of participation restriction among community dwelling stroke survivors: a path analysis. BMC neurology, 9(1), 49.
Christiansen, C. H., Backman, C., Little, B. R., & Nguyen, A. (1999). Occupations and well-being: A study of personal projects. American Journal of Occupational Therapy, 53(1), 91-100.
Craik, J., Davis, J., & Polatajko, H. (2007). Enabling occupation II: Advancing an occupational therapy vision for health, well-being & justice through occupation. Ottawa, ON: CAOT Publications ACE.«Enabling Occupation II présente une vue en coupe tranversale du MCRO-P pour définir et délimiter le domaine de préoccupation des ergothérapeutes, c’est-àdire l’occupation humaine.

Dorstyn, D., Roberts, R., Kneebone, I., Kennedy, P., & Lieu, C. (2014). Systematic review of leisure therapy and its effectiveness in managing functional outcomes in stroke rehabilitation. Topics in Stroke Rehabilitation, 21(1), 40-51.
Drummond, A., & Walker, M. (1995). A randomized controlled trial of leisure rehabilitation after stroke. Clinical Rehabilitation, 9(4), 283-290.
Duncan, E. A. (2011). Foundations for Practice in Occupational Therapy-E-BOOK: Elsevier Health Sciences.
Fearing, V. G., Law, M., & Clark, J. (1997). An occupational performance process model: Fostering client and therapist alliances. Canadian Journal of Occupational Therapy, 64(1), 7-15.
Gibson, J. W., & Schkade, J. K. (1997). Occupational adaptation intervention with patients with cerebrovascular accident: A clinical study. American Journal of Occupational Therapy, 51(7), 523-529.
Grundy, S. M., Cleeman, J. I., Daniels, S. R., Donato, K. A., Eckel, R. H., Franklin, B. A., et al. (2005). Diagnosis and management of the metabolic syndrome: an American Heart Association/National Heart, Lung, and Blood Institute scientific statement. Circulation, 112(17), 2735-2752.
Harris, J. E., & Eng, J. J. (2004). Goal priorities identified through client-centred measurement in individuals with chronic stroke. Physiotherapy Canada. Physiotherapie Canada, 56(3), 171.
Hartman-Maeir, A., Soroker, N., Ring, H., Avni, N., & Katz, N. (2007). Activities, participation and satisfaction one-year post stroke. Disability and rehabilitation, 29(7), 559-566.
Jongbloed, L., & Morgan, D. (1991). An investigation of involvement in leisure activities after a stroke. American Journal of Occupational Therapy, 45(5), 420-427.
Kapoor, A., Lanctôt, K. L., Bayley, M., Kiss, A., Herrmann, N., Murray, B. J., et al. (2017). “Good Outcome” Isn’t Good Enough: Cognitive Impairment, Depressive Symptoms, and Social Restrictions in Physically Recovered Stroke Patients. Stroke, 48(6), 1688-1690.
Kielhofner, G. (2009). Conceptual foundations of occupational therapy practice: FA Davis.
Law, M., Baptiste, S., McColl, M., Opzoomer, A., Polatajko, H., & Pollock, N. (1990). The Canadian occupational performance measure: an outcome measure for occupational therapy. Canadian Journal of Occupational Therapy, 57(2), 82-87.
Law, M., Baum, C. M., & Dunn, W. (2005). Measuring occupational performance: Supporting best practice in occupational therapy: Slack Incorporated.
Law, M., Polatajko, H., Pollock, N., Mccoll, M. A., Carswell, A., & Baptiste, S. (1994). Pilot Testing of the Canadian Occupational Performance Measure: Clinical and Measurement Issues. Canadian Journal of Occupational Therapy, 61(4), 191-197.
Law, M. C., Baptiste, S., Carswell, A., McColl, M. A., Polatajko, H. J., & Pollock, N. (1998). Canadian occupational performance measure: Canadian Association of Occupational Therapists Toronto.
Lincoln, N., Drummond, A., Berman, P., & Group, S. S. (1997). Perceptual impairment and its impact on rehabilitation outcome. Disability and rehabilitation, 19(6), 231-234.
Löfgren, B., Nyberg, L., Mattsson, M., & Gustafson, Y. (1999). Three years after in-patient stroke rehabilitation: a follow-up study. Cerebrovascular Diseases, 9(3), 163-170.
Miller, E. L., Murray, L., Richards, L., Zorowitz, R. D., Bakas, T., Clark, P., et al. (2010). Comprehensive overview of nursing and interdisciplinary rehabilitation care of the stroke patient: a scientific statement from the American Heart Association. Stroke, 41(10), 2402-2448.
Mitcham, M. (1982). Brief: Visual perception and its relationship to an activity of daily living. OTJR, 2(4), 245.
Nour, K., Desrosiers, J., Gauthier, P., & Carbonneau, H. (2002). Impact of a home leisure educational program for older adults who have had a stroke (Home Leisure Educational Program). Therapeutic Recreation Journal, 36(1), 48.
O’Sullivan, C., & Chard, G. (2010). An exploration of participation in leisure activities post‐stroke. Australian Occupational Therapy Journal, 57(3), 159-166.
Öksüz, Ç., Akel, B. S., Aran, O. T., Sığırtmaç, İ. C., & Leblebicioğlu, A. G. (2017). Do hand outcome measures reflect cultural influences? Acta Orthopaedica et Traumatologica Turcica, 51(4), 325-330.
Phipps, S., & Richardson, P. (2007). Occupational therapy outcomes for clients with traumatic brain injury and stroke using the Canadian Occupational Performance Measure. American Journal of Occupational Therapy, 61(3), 328-334.
Polatajko, H. J., Mandich, A., & Martini, R. (2000). Dynamic performance analysis: A framework for understanding occupational performance. American Journal of Occupational Therapy, 54(1), 65-72.
Pollock, N. (1993). Client-centered assessment. American Journal of Occupational Therapy, 47(4), 298-301.
Radomski, M. V., & Latham, C. A. T. (2008). Occupational therapy for physical dysfunction: Lippincott Williams & Wilkins.
Roley, S. S., Barrows, C. J., Brownrigg, S., Sava, D. I., Talley, V., Voelkerding, K., et al. (2008). Occupational therapy practice framework: domain & process 2nd edition. American Journal of Occupational Therapy, 62(6), 625.
Rubio, K. B., & Van Deusen, J. (1995). Relation of perceptual and body image dysfunction to activities of daily living of persons after stroke. American Journal of Occupational Therapy, 49(6), 551-559.
Sanford, J., Law, M., Swanson, L., & Guyatt, G. (1994). Assessing clinically important change as an outcome of rehabilitation in older adults. Paper presented at the American Society on Aging Conference, San Francisco, CA.
Steultjens, E. M., Dekker, J., Bouter, L. M., van de Nes, J. C., Cup, E. H., & van den Ende, C. H. (2003). Occupational therapy for stroke patients: a systematic review. Stroke, 34(3), 676-687.
Teasdale, T. W., & Engberg, A. W. (2005). Psychosocial consequences of stroke: A long-term population-based follow-up. Brain Injury, 19(12), 1049-1058.
Titus, M. N. D., Gall, N. G., Yerxa, E. J., Roberson, T. A., & Mack, W. (1991). Correlation of perceptual performance and activities of daily living in stroke patients. American Journal of Occupational Therapy, 45(5), 410-418.
Torpil, B. (2017). Multipl Skleroz’lu Bireylerde Kanada Aktivite Performans Ölçümü’nün Türkçe Kültürel Adaptasyonu, Geçerlilik ve Güvenilirliği.
Whiteneck, G. G. (1994). Measuring what matters: key rehabilitation outcomes. Archives of Physical Medicine and Rehabilitation, 75(10), 1073-1076.Wilcoxon, F. (1945). Individual comparisons by ranking methods. Biometrics bulletin, 1(6), 80-83.
World Health Organization, & International Society of Hypertension Writing Group. (2003). 2003 World Health Organization (WHO)/International Society of Hypertension (ISH) statement on management of hypertension. Journal of hypertension, 21(11), 1983-1992.
Wressle, E., Eeg-Olofsson, A.-M., Marcusson, J., & Henriksson, C. (2002). Improved client participation in the rehabilitation process using a client-centred goal formulation structure. Journal of rehabilitation medicine, 34(1), 5-11.
Yi, T. I., Han, J. S., Lee, K. E., & Ha, S. A. (2015). Participation in leisure activity and exercise of chronic stroke survivors using community-based rehabilitation services in seongnam city. Annals of Rehabilitation Medicine, 39(2), 234-242.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Orkun Tahir Aran ^*
0000-0002-5468-1302
Türkiye

Hülya Kayıhan Bu kişi benim
0000-0003-2166-3674
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

16 Ekim 2018

Gönderilme Tarihi

2 Ekim 2018

Kabul Tarihi

30 Ekim 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 7 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.30720/ered.466696

IZ

https://izlik.org/JA68SF26HT

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Aran, O. T., & Kayıhan, H. (2018). İnmeli Bireylerde Serbest Zaman Aktivitelerine Yönelik Ergoterapi Yaklaşımlarının Aktivite Performansına Etkisi. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi, 7(1), 1-10. https://doi.org/10.30720/ered.466696

AMA

1.Aran OT, Kayıhan H. İnmeli Bireylerde Serbest Zaman Aktivitelerine Yönelik Ergoterapi Yaklaşımlarının Aktivite Performansına Etkisi. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi. 2018;7(1):1-10. doi:10.30720/ered.466696

Chicago

Aran, Orkun Tahir, ve Hülya Kayıhan. 2018. “İnmeli Bireylerde Serbest Zaman Aktivitelerine Yönelik Ergoterapi Yaklaşımlarının Aktivite Performansına Etkisi”. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi 7 (1): 1-10. https://doi.org/10.30720/ered.466696.

EndNote

Aran OT, Kayıhan H (01 Ekim 2018) İnmeli Bireylerde Serbest Zaman Aktivitelerine Yönelik Ergoterapi Yaklaşımlarının Aktivite Performansına Etkisi. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi 7 1 1–10.

IEEE

[1]O. T. Aran ve H. Kayıhan, “İnmeli Bireylerde Serbest Zaman Aktivitelerine Yönelik Ergoterapi Yaklaşımlarının Aktivite Performansına Etkisi”, Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi, c. 7, sy 1, ss. 1–10, Eki. 2018, doi: 10.30720/ered.466696.

ISNAD

Aran, Orkun Tahir - Kayıhan, Hülya. “İnmeli Bireylerde Serbest Zaman Aktivitelerine Yönelik Ergoterapi Yaklaşımlarının Aktivite Performansına Etkisi”. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi 7/1 (01 Ekim 2018): 1-10. https://doi.org/10.30720/ered.466696.

JAMA

1.Aran OT, Kayıhan H. İnmeli Bireylerde Serbest Zaman Aktivitelerine Yönelik Ergoterapi Yaklaşımlarının Aktivite Performansına Etkisi. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi. 2018;7:1–10.

MLA

Aran, Orkun Tahir, ve Hülya Kayıhan. “İnmeli Bireylerde Serbest Zaman Aktivitelerine Yönelik Ergoterapi Yaklaşımlarının Aktivite Performansına Etkisi”. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi, c. 7, sy 1, Ekim 2018, ss. 1-10, doi:10.30720/ered.466696.

Vancouver

1.Orkun Tahir Aran, Hülya Kayıhan. İnmeli Bireylerde Serbest Zaman Aktivitelerine Yönelik Ergoterapi Yaklaşımlarının Aktivite Performansına Etkisi. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi. 01 Ekim 2018;7(1):1-10. doi:10.30720/ered.466696

Cited By

Hemiplejili Bir Bireyde Paralimpik Boccia Sporunun Etkilerinin İncelenmesi: Olgu Sunumu

Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi

https://doi.org/10.30720/ered.985230