Araştırma Makalesi

Özel Gereksinimli Çocuğu Olan Ailelerin Covid-19 Nedeniyle Karantina Sürecindeki Stresle Başa Çıkma Stratejileri ile Aktivite-Rol Dengeleri Arasındaki İlişki

Cilt: 10 Sayı: 2 17 Mayıs 2022
PDF İndir
TR EN

Özel Gereksinimli Çocuğu Olan Ailelerin Covid-19 Nedeniyle Karantina Sürecindeki Stresle Başa Çıkma Stratejileri ile Aktivite-Rol Dengeleri Arasındaki İlişki

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı karantina sürecinde özel gereksinimli çocuk ebeveynlerinin ortaya çıkan stresle baş etme stratejileri ile aktivite-rol dengeleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Gereç ve Yöntem: Çalışmanın örneklemini 15 Mart-15 Haziran 2020 tarihlerinde karantina dönemi nedeniyle özel eğitim ve tedavilerine ara vermek durumunda olan özel gereksinimli çocuğa sahip 54 ebeveyn oluşturdu. Veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından oluşturulan bilgi formu, Stresle Başa Çıkma Tutumları Ölçeği (Coping Strategies with Stress Inventory-COPE), Zarit Bakım Veren Yükü Ölçeği (Zarit BVYÖ) ve Aktivite-Rol Denge Anketi kullanıldı. Sonuçlar: Stresle başa çıkma tutumları ile bakım yükü arasında pozitif yönde orta düzeyde (r= 0,536; p=0,000) anlamlı ilişki olduğu bulundu. Stresle başa çıkma tutumları ile aktivite-rol dengesi arasında (r= -0,167; p=0,274) ve bakım yükü ile aktivite-rol dengesi arasında (r= 0,180; p=0,238) anlamlı ilişki bulunmadı (p>0,05). Çalışmaya katılan ebeveynlerin karantina döneminde bakım verme yükleri nedeni ile en fazla rekreasyonel aktivitelerine katılım zorluğu yaşadıkları bulundu (20 kişi, %37,2). Tartışma: Özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerde stresle başa çıkma stratejileri ve aktivite-rol dengelerini etkileyebilecek başka parametrelerin incelendiği çalışmalara ihtiyaç vardır. Ayrıca ebeveynlerin algılanan bakım veren yükü arttıkça serbest zaman aktivitelerine katılımda zorluk yaşadıkları sonucu dikkate alınarak yaşam dengesinin düzenlenmesi hedefli ergoterapi programlarının oluşturulması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adams, E. L., Smith, D., Caccavale, L. J., & Bean, M. K. (2021). Parents are stressed! Patterns of parent stress across COVID-19. Front Psychiatry, 12, 300-309. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2021.626456
  2. Ağargün, M. Y., Beşiroğlu, L., Kıran, Ü., Özer, Ö. A., & Kara, H. (2005). COPE (Başa çıkma tutumlarını değerlendirme ölçeği): psikometrik özelliklere ilişkin bir ön çalışma. Anadolu Psikiyatri Derg, 6(4), 221-226.
  3. American Psychological Association (APA). (2020). Stress in the time of COVID-19. Retrieved from the Web August 25, 2020. https://www.apa.org/news/press/releases/stress/2020/report
  4. Anaby, D. R., Backman, C. L., & Jarus, T. (2010). Measuring occupational balance: a theoretical exploration of two approaches. Can J Occup Ther, 77(5), 280-288. https://doi.org/10.2182/cjot.2010.77.5.4
  5. Atagün, M. İ., Balaban, Ö. D., Atagün, Z., Elagöz, M., & Özpolat, A. Y. (2011). Kronik hastalıklarda bakım veren yükü. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 3(3), 513-552.
  6. Balki, S., & Canbay, Ö. (2012). Serebral palsili çocukların anne-babalarında depresyon seviyesini belirleyen değişkenler. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, (4), 242-249.
  7. Bao, Y., Sun, Y., Meng, S., Shi, J., & Lu, L. (2020). 2019-nCoV epidemic: address mental health care to empower society. Lancet, 395(10224), e37-e38. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(20)30309-3
  8. Bozkurt, G., Uysal, G., & Düzkaya, D. S. (2019). Examination of care burden and stress coping styles of parents of children with autism spectrum disorder. J Pediatr Nurs, 47, 142-147. https://doi.org/10.1016/j.pedn.2019.05.005

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Rehabilitasyon

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

17 Mayıs 2022

Gönderilme Tarihi

20 Nisan 2021

Kabul Tarihi

20 Nisan 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 10 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Yıldız, E., Yücel, H., & Yağcı, F. (2022). Özel Gereksinimli Çocuğu Olan Ailelerin Covid-19 Nedeniyle Karantina Sürecindeki Stresle Başa Çıkma Stratejileri ile Aktivite-Rol Dengeleri Arasındaki İlişki. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi, 10(2), 63-72. https://doi.org/10.30720/ered.922953
AMA
1.Yıldız E, Yücel H, Yağcı F. Özel Gereksinimli Çocuğu Olan Ailelerin Covid-19 Nedeniyle Karantina Sürecindeki Stresle Başa Çıkma Stratejileri ile Aktivite-Rol Dengeleri Arasındaki İlişki. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi. 2022;10(2):63-72. doi:10.30720/ered.922953
Chicago
Yıldız, Ebru, Hülya Yücel, ve Filiz Yağcı. 2022. “Özel Gereksinimli Çocuğu Olan Ailelerin Covid-19 Nedeniyle Karantina Sürecindeki Stresle Başa Çıkma Stratejileri ile Aktivite-Rol Dengeleri Arasındaki İlişki”. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi 10 (2): 63-72. https://doi.org/10.30720/ered.922953.
EndNote
Yıldız E, Yücel H, Yağcı F (01 Mayıs 2022) Özel Gereksinimli Çocuğu Olan Ailelerin Covid-19 Nedeniyle Karantina Sürecindeki Stresle Başa Çıkma Stratejileri ile Aktivite-Rol Dengeleri Arasındaki İlişki. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi 10 2 63–72.
IEEE
[1]E. Yıldız, H. Yücel, ve F. Yağcı, “Özel Gereksinimli Çocuğu Olan Ailelerin Covid-19 Nedeniyle Karantina Sürecindeki Stresle Başa Çıkma Stratejileri ile Aktivite-Rol Dengeleri Arasındaki İlişki”, Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi, c. 10, sy 2, ss. 63–72, May. 2022, doi: 10.30720/ered.922953.
ISNAD
Yıldız, Ebru - Yücel, Hülya - Yağcı, Filiz. “Özel Gereksinimli Çocuğu Olan Ailelerin Covid-19 Nedeniyle Karantina Sürecindeki Stresle Başa Çıkma Stratejileri ile Aktivite-Rol Dengeleri Arasındaki İlişki”. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi 10/2 (01 Mayıs 2022): 63-72. https://doi.org/10.30720/ered.922953.
JAMA
1.Yıldız E, Yücel H, Yağcı F. Özel Gereksinimli Çocuğu Olan Ailelerin Covid-19 Nedeniyle Karantina Sürecindeki Stresle Başa Çıkma Stratejileri ile Aktivite-Rol Dengeleri Arasındaki İlişki. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi. 2022;10:63–72.
MLA
Yıldız, Ebru, vd. “Özel Gereksinimli Çocuğu Olan Ailelerin Covid-19 Nedeniyle Karantina Sürecindeki Stresle Başa Çıkma Stratejileri ile Aktivite-Rol Dengeleri Arasındaki İlişki”. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi, c. 10, sy 2, Mayıs 2022, ss. 63-72, doi:10.30720/ered.922953.
Vancouver
1.Ebru Yıldız, Hülya Yücel, Filiz Yağcı. Özel Gereksinimli Çocuğu Olan Ailelerin Covid-19 Nedeniyle Karantina Sürecindeki Stresle Başa Çıkma Stratejileri ile Aktivite-Rol Dengeleri Arasındaki İlişki. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi. 01 Mayıs 2022;10(2):63-72. doi:10.30720/ered.922953

Cited By

Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi by Hacettepe University, Faculty of Health Sciences is licensed under Attribution-NonCommercial 4.0 Internationalcc.svg?ref=chooser-v1by.svg?ref=chooser-v1nc.svg?ref=chooser-v1