Yeni Medyanın Kültürel Bellek Aktarım Aracı Olarak Kullanımı: Kültür Portalı Örneği

Bellek, uzun yıllardır çeşitli bilim dallarının inceleme konusu olmuştur. Bellek aktarım araçları da tarihsel gelişim içerisinde sürekli şekil değiştirmiş, dönüşmüştür. İletişim teknolojileri bu noktada en önemli bellek aktarım araçlarını oluşturmaktadır. Bu süreçte daha önce geleneksel iletişim araçlarıyla kayıt altına alınan birçok şey bugün artık yeni medyada saklanmaktadır. Bu süreçte toplumların belleğini oluşturan en önemli unsurlardan kültürel bellek de artık yeni medyada geniş yer bulmaktadır. Toplumların hayatında yer etmiş, iz bırakmış kişiler yeni medyada anılmakta, önemli kültürel mekânlar, el sanatları, gelenekler, ninniler, türküler yeni medya aracılığıyla kayıt altına alınmakta, hatırlanmakta ve hatırlatılmaktadır. Bu makalede kültürel bellek aktarım aracı olarak yeni medyanın işlevini ele almak amaçlanmıştır. Konuya ilişkin literatür incelenmiş ve analiz edilmiştir. Bellek, kültürel bellek ve yeni medya konuları kavramsal çerçevede ele alındıktan sonra kültürel bellek unsurlarından bellek mekânları konusu “Türkiye Kültür Portalı” örneği üzerinden betimsel analiz yöntemiyle incelenmiştir. Portalın seçilme nedeni Türkiye’nin kültür arşivini büyük ölçüde barındırması ve aktarmasının yanı sıra 81 ilden gelen veriler, görseller ve fotoğraflarla Türkiye’nin kültürel hafızasını temsil etmesidir. İnceleme, 16 Nisan – 29 Eylül 2022 tarihleri arasındaki internet sitesi ve sosyal medya paylaşımlarını kapsamaktadır. Böylelikle yeni medya ile kültürel belleğin günümüz teknolojileri ile etkileşimi ele alınarak bellek çalışmalarına katkı sağlamak hedeflenmiştir. Yapılan inceleme sonucunda bellek mekânlarının tanıtımında yeni medyadan faydalanılabildiği ve yeni medyanın kültürel bellek aracı olarak kullanılabildiği saptanmıştır.

For many years, memory has been the subject of investigation by various branches of science. Memory transfer tools have also changed their shape and transformed during this historical development. In this regard, communication technologies have emerged as the most important memory transfer tools. In this process, many things that were previously recorded with traditional communication tools are now stored in the new media today. In this process, cultural memory, one of the most important elements that make up the memory of societies, is now widely reflected in the new media. People who have left their mark on the life of societies are commemorated in the new media, and important cultural places, handicrafts, traditions, lullabies, and folk songs are recorded, remembered, and reminded of through the new media. This article aims to discuss the function of new media as a cultural memory transfer tool. The literature on the subject has been reviewed and analyzed. After the subjects of memory, cultural memory and new media are discussed in the conceptual framework, the subject of realms of memory, which is one of the elements of cultural memory, has been examined with the descriptive analysis method on the example of "Türkiye Kültür Portalı". The reason for choosing the portal is that it contains and transfers Türkiye's cultural archive to a large extent, as well as representing Türkiye's cultural memory with data, images and photographs from 81 provinces. The review covers the website and social media posts between April 16 and September 29, 2022. Thus, this study aims to contribute to memory studies by evaluating the interaction of new media and cultural memory with today's technologies. As a result of the examination, it has been determined that new media can be used in the promotion of memory spaces and that new media can be used as a cultural memory tool.