Âlî’nin 15.yy.’da Osmanlıca Yazdığı Farklı Türde Bir Eseri: Türetilmiş Sözcükler Kitabı

Zeynep Dinçer Berdibek

Âlî’nin 15.yy.’da Osmanlıca Yazdığı Farklı Türde Bir Eseri: Türetilmiş Sözcükler Kitabı

Öz

Osmanlı Edebiyatında tezkîreler, tarihî ve edebî metinler, mesnevîler, gazel ve kasideler başta olmak üzere mensur ve manzum türde yazılmış pekçok eser vardır. Bu eserleri anlamak, tasnif etmek veya birbiriyle mukayese etmek şüphesiz ki benzer eserlerin yardımıyla daha anlaşılır ve kolaydır. Ancak daha önce örneğine pek rastlanmayan metinlerle bu durum zorlaşabilmekte, metinlerin ne amaçla yazıldığını anlamak daha detaylı bir incelemeyi gerektirmektedir. İşte bunlardan birisi de bu çalışmada ele alınacak olan türetilmiş sözcükler kitabıdır. Osmanlı Türkçesi ile yazılan eser oldukça kapsamlı bir çalışmadır. Burada, metnin yazarına dair yalnızca Âlî ismi kaydedilmiş ve metnin yazıldığı dönem 15.yy. olarak belirtilmiştir. İçerik açısından değerlendirildiğinde kitap, tamamen türetilmiş sözcüklerden oluşmakta ve alfabetik düzene göre sıralanmaktadır. Bu çalışmada metni daha iyi anlamak için eser farklı boyutlarıyla incelenecek, metnin diline ve özgünlüğüne dair değerlendirmelerde bulunulacaktır. Ayrıca eserin yazılma düzeni örnekler aracılığıyla incelenecektir.

Anahtar Kelimeler

Osmanlı Türkçesi, Edebiyat, Dil, Türetilmiş Sözcükler, Yazma Eserler

Destekleyen Kurum

Bulunmamaktadır

Teşekkür

Emeği geçen herkese teşekkür ederim. Sayın Prof. Dr. Nurullah ULUTAŞ'a teşekkür ederim.

Kaynakça

Akçay, Y. (2011). Doğu’da ve Batı’da sözlükçülüğün gelişimi ve Osmanlı dönemi sözlük metinlerine genel bir bakış. Dil ve Edebiyat Araştırmaları, (4), 287-290.
Akçay, A. (2011). Codex Cumanicus: Dilbilimsel ve kültürel inceleme. İstanbul: Türk Dil Kurumu Yayınları.
Akyıldız, A. (1994). Osmanlı Belgelerinin Dili ve Diplomatikası. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları, s. 67-72.
Belviranlı, A. K. (1975). Osmanlıca Rehberi 1. İstanbul: Eğitim Yayınları, s. 23.
Demir, N. (2010). Osmanlı Türkçesi Transkripsiyon Kılavuzu. Ankara: Türk Dil Kurumu, s. 12-15.
Devellioğlu, F. (1998). Osmanlıca Türkçe Ansiklopedik Lugat. Aydın Kitabevi Yayınları, s. 467-468.
Develi, H. (2006). Osmanlı Türkçesi Kılavuzu 1. İstanbul: Kitabevi, s. 45-50.
Gökyay, O. Ş. (1991). Sözlük Bilimi Üzerine Yazılar. İstanbul: Türk Dil Kurumu Yayınları, s. 35-40.
Halıcı, F. (1978). Osmanlıca Öğretimi Üzerine Çalışmalar. Ankara: MEB Yayınları, s. 23-26.
İnal, İ. H. (1995). Osmanlı Şiirinde Vezin ve Aruz. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, s. 88-93.

İnalcık, H. (2003). Osmanlı İmparatorluğu Klasik Çağ (1300-1600). İstanbul: Eren Yayınları, s. 56-58.
İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi. (1978). Aruz ve Ahenk, s. 45.
Köprülü, F. (1984). Türk Edebiyatında İlk Mutasavvıflar. İstanbul: Dergah Yayınları, s. 112-118.
Nahcıvânî, Muhammed. (1942). Sıhâhü’l-Fürs. Hazırlayan: Taitî, A. E. Tahran: Milli İlimler Akademisi Yayınları.
Redhouse, J. (2016). Müntahabat-ı Lügat-ı Osmaniyye. Türk Dil Kurumu Yayınları, s. 312-313.
Sami, Ş. (2012). Kâmûs-i Türkî. Şifa Yayınları, s. 234-236.
TDV İslam Ansiklopedisi. (2002). Arûz-ı Osmânî Risâlesi, c. 8, s. 67.
Tietze, A. (1992). A Practical Dictionary of Ottoman Turkish. Indiana University, s. 45-49.
Usta, E. (2006). Sözlükbilim ve Sözlükçülük. Ankara: Akçağ Yayınları.
Usta, H. İ. (2006). Türkçe sözlük hazırlamada yöntem sorunları. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, 46(1), 223-242.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Türk Dili ve Edebiyatı (Diğer)

Bölüm

İnceleme Makalesi

Yazarlar

Zeynep Dinçer Berdibek ^*
0000-0002-3650-3852
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

27 Haziran 2025

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

31 Ekim 2024

Kabul Tarihi

29 Ocak 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 6

IZ

https://izlik.org/JA24PF27ZD

APA

Dinçer Berdibek, Z. (2025). Âlî’nin 15.yy.’da Osmanlıca Yazdığı Farklı Türde Bir Eseri: Türetilmiş Sözcükler Kitabı. EREN, 6, 1-8. https://izlik.org/JA24PF27ZD

AMA

1.Dinçer Berdibek Z. Âlî’nin 15.yy.’da Osmanlıca Yazdığı Farklı Türde Bir Eseri: Türetilmiş Sözcükler Kitabı. ED. 2025;(6):1-8. https://izlik.org/JA24PF27ZD

Chicago

Dinçer Berdibek, Zeynep. 2025. “Âlî’nin 15.yy.’da Osmanlıca Yazdığı Farklı Türde Bir Eseri: Türetilmiş Sözcükler Kitabı”. EREN, sy 6: 1-8. https://izlik.org/JA24PF27ZD.

EndNote

Dinçer Berdibek Z (01 Haziran 2025) Âlî’nin 15.yy.’da Osmanlıca Yazdığı Farklı Türde Bir Eseri: Türetilmiş Sözcükler Kitabı. EREN 6 1–8.

IEEE

[1]Z. Dinçer Berdibek, “Âlî’nin 15.yy.’da Osmanlıca Yazdığı Farklı Türde Bir Eseri: Türetilmiş Sözcükler Kitabı”, ED, sy 6, ss. 1–8, Haz. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA24PF27ZD

ISNAD

Dinçer Berdibek, Zeynep. “Âlî’nin 15.yy.’da Osmanlıca Yazdığı Farklı Türde Bir Eseri: Türetilmiş Sözcükler Kitabı”. EREN. 6 (01 Haziran 2025): 1-8. https://izlik.org/JA24PF27ZD.

JAMA

1.Dinçer Berdibek Z. Âlî’nin 15.yy.’da Osmanlıca Yazdığı Farklı Türde Bir Eseri: Türetilmiş Sözcükler Kitabı. ED. 2025;:1–8.

MLA

Dinçer Berdibek, Zeynep. “Âlî’nin 15.yy.’da Osmanlıca Yazdığı Farklı Türde Bir Eseri: Türetilmiş Sözcükler Kitabı”. EREN, sy 6, Haziran 2025, ss. 1-8, https://izlik.org/JA24PF27ZD.

Vancouver

1.Zeynep Dinçer Berdibek. Âlî’nin 15.yy.’da Osmanlıca Yazdığı Farklı Türde Bir Eseri: Türetilmiş Sözcükler Kitabı. ED [Internet]. 01 Haziran 2025;(6):1-8. Erişim adresi: https://izlik.org/JA24PF27ZD

Eren Dergisi Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.