Editoryal

OLAYLAR VE YORUMLAR

Sayı: 79 13 Mayıs 2026
PDF İndir
TR

OLAYLAR VE YORUMLAR

Öz

Bu incelemede Kasım 2025-Nisan 2026 tarihleri döneminde Ermenistan’daki iç durum, dış ilişkiler, Azerbaycan ile barış antlaşması imzalanması süreci ve Türkiye-Ermenistan ilişkileri ve normalleşme süreci ele alınmaktadır. Dönemin gelişmeleri esas itibarıyla 7 Haziran’da yapılacağı açıklanan parlamento seçimlerine odaklanmıştır. ABD ve AB’nin geniş boyutlu ve görünür desteği ile Paşinyan yönetimi tarihi emelleri, iddiaları ve söylemleri bir kenara koyarak komşularla iyi ilişkiler öngören, Batı’ya açılan, barış yanlısı bir platform oluşturmuştur. Eski üç cumhurbaşkanının ön çektiği parlamentoda temsil edilen Rusya yanlısı muhalefet etkisiz ve yetersiz kalmış, muhalefet görevini geleneksel emelleri, değerleri ve söylemleri savunan Apostolik Kilise ve onun başı Katolikos üstlenmiştir. Kilisenin gölgesinde yeni bir parti oluşturan Rus ve Ermeni uyruklu oligark milyarder Karapetyan önde gelen muhalefet partisi olarak ortaya çıkmıştır. Böylece, bir yandan Rusya-Batı çekişmesi diğer yandan din dayanışması kapsamında Batının önde gelen dini kurumları ile Rus Kilisesinin Apostolik Kiliseye ortak desteği Ermenistan iç siyaseti bakımından ilginç bir görüntü yaratmıştır. Azerbaycan ile barış süreci 8 Ağustos 2025’te Vaşington’da üçlü zirvede varılan mutabakatın ışığında, olumlu ve yapıcı adımlarla devam etmiş; antlaşmanın imzalanmasının önündeki tek engeli oluşturan anayasada gerekli değişikliğin yapılması keyfiyeti 7 Haziran seçimi ertesine bırakıldığı cihetle, dönem ticari, ekonomik iş birliği, ulaşım bağlantısallığının sağlanması, insandan insana ve toplumlar arası ilişkilerin geliştirilmesi gibi antlaşmanın altyapısını ve ruhunu oluşturan girişimlere odaklanmıştır. Diğer taraftan Paşinyan yönetimi karşıtı çevreler, bunlarla aynı çizgide buluşan Apostolik Kilise ve yandaşı uluslararası din kurumları ve siyasi bağnazlık içindeki ideolojik siyasi oluşumlar aynı zamanda barış sürecini de hedef alabilmişlerdir. Rusya’ya hala çok yönlü bağlı bulunan Ermenistan, Rusya’nın uluslararası alanda güç kaybettiği jeo-politik ortamda, Rusya’nın potansiyel gazabını çekmeden Batı ile ilişkilerini kurumsallaştırma adımlarını atma çabalarını ileri bir aşamaya taşımış, bunu çok vektörlü, dengeli ve dengeleyici dış politika söylemi ve Rusya’ya yakın ülkelerle de geliştirmeye çalıştığı ilişkiler ile nötralize etmeye çalışmıştır. Döneme ABD ile yerleştirdiği bölgesel iş birliği ve AB ile stratejik ortaklık ve üyelik girişimi damgasını vurmuştur. Türkiye ile ilişkiler normalleşme süreci kapsamında yapıcı ve olumlu seyrini sürdürmüştür. Türkiye bakımından olmazsa olmaz önceliğin bölgede kalıcı barışın ve istikrarın tesis edilmesi bunun da her şeyden önce Ermenistan-Azerbaycan barış antlaşmasının imzalanmasından geçmesi, Ermenistan’ın barış antlaşmasının önündeki bu engeli seçim sonuna bırakması Ermenistan’ın Türkiye’den beklentilerini biraz törpülemiştir. Türkiye ile ilişkilerin tam normalleşmesi ve sınırların açılmasının Azerbaycan ile anlaşmayı daha kolaylaştıracağı gibi yanıltıcı görüşler itibar görmemiştir. Ancak altyapı hazırlıkları tamamlanmış ve Ermenistan-Azerbaycan normalleşmesinin hemen akabinde Türkiye’nin bütünüyle hazır olduğu anlaşılmıştır. Türkiye Ermenistan’daki gelişmeleri ve Paşinyan yönetiminin ezber bozan, cesur adımlarını dikkatle izlemiş ve takdirle karşılamış, çağdaş ve uzak görüşlü yaklaşımına tam desteğini ifade etmiştir

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. ““The Path of Peace is the Path God leads us through.” PM Pashinyan Participates in the first Prayer Breakfast of the Republic of Armenia.” The Prime Minister of the Republic of Armenia. 15 Kasım 2025. https://www.primeminister.am/en/press-release/item/2025/11/15/Nikol-Pashinyan-Prayer-Breakfast/.
  2. “10 Ruhani Katolikos Karşıtı Mektubu Vermek İçin Eçmiadzin'e Geldi, Hareketli Saatler Yaşandı.” Agos. 19 Aralık 2025. https://www.agos.com.tr/tr/haber/10-ruhani-katolikos-karsiti-mektubu-vermek-icin-ecmiadzin-e-geldi-hareketli-saatler-yasandi-38904.
  3. “11–12 Nisan Paris Diaspora Seferberlik Konferansı.” Armenian Revolutionary Federation. 13 Nisan 2026. https://www.arfd.am/eng/news/8453/.
  4. Aghazada, Jeyhun. “EU Deploys Rapid Response Team to Armenia Ahead of Parliamentary Elections.” Caliber. 25 Mart 2026. https://caliber.az/en/post/eu-deploys-rapid-response-team-to-armenia-ahead-of-parliamentary-elections.
  5. Aktaş, Alperen. “Pakistan. Azerbaijan Vow to Boost Cooperation in Trade. Energy. Defense.” Anadolu Agency. 7 Kasım 2026. https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/pakistan-azerbaijan-vow-to-boost-cooperation-in-trade-energy-defense/3738013.
  6. “Alen Simonyan, İstanbul’da Türkiye Ermenileri Patriği ile Görüştü.” ArmenPress. 18 Nisan 2026. https://armenpress.am/tr/article/1247783.
  7. “Alimova, Svetlana. “Armenia's Pashinyan: Georgia is Vital Partner in Armenia-EU Relations, and Future Cooperation Holds Great Promise.” Georgian Public Broadcaster. 4 Mart 2026. https://1tv.ge/lang/en/news/armenias-pashinyan-georgia-is-vital-partner-in-armenia-eu-relations-and-future-cooperation-holds-great-promise/.
  8. “Am 14. November 2025 haben die Konrad-Adenauer-Stiftung und die Partei "Zivilvertrag" eine internationale Konferenz unter dem Titel „Crossroads of Peace: Advancing Regional Connectivity and Cooperation“ organisiert. Die Konferenz brachte Vertreter aus Politik. Zivilgesellschaft. Wissenschaft sowie internationalen Organisationen zusammen.” Kas.de . 14 Kasım 2025. https://www.kas.de/de/web/suedkaukasus/veranstaltungen/detail/-/content/crossroads-of-peace-advancing-regional-connectivity-and-cooperation-1.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Uluslararası Siyaset

Bölüm

Editoryal

Yayımlanma Tarihi

13 Mayıs 2026

Gönderilme Tarihi

4 Mayıs 2026

Kabul Tarihi

6 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 79

Kaynak Göster

APA
Kılıç, A. (2026). OLAYLAR VE YORUMLAR. Ermeni Araştırmaları, 79, 15-69. https://izlik.org/JA64DE62FZ
AMA
1.Kılıç A. OLAYLAR VE YORUMLAR. Ermeni Araştırmaları. 2026;(79):15-69. https://izlik.org/JA64DE62FZ
Chicago
Kılıç, Alev. 2026. “OLAYLAR VE YORUMLAR”. Ermeni Araştırmaları, sy 79: 15-69. https://izlik.org/JA64DE62FZ.
EndNote
Kılıç A (01 Mayıs 2026) OLAYLAR VE YORUMLAR. Ermeni Araştırmaları 79 15–69.
IEEE
[1]A. Kılıç, “OLAYLAR VE YORUMLAR”, Ermeni Araştırmaları, sy 79, ss. 15–69, May. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA64DE62FZ
ISNAD
Kılıç, Alev. “OLAYLAR VE YORUMLAR”. Ermeni Araştırmaları. 79 (01 Mayıs 2026): 15-69. https://izlik.org/JA64DE62FZ.
JAMA
1.Kılıç A. OLAYLAR VE YORUMLAR. Ermeni Araştırmaları. 2026;:15–69.
MLA
Kılıç, Alev. “OLAYLAR VE YORUMLAR”. Ermeni Araştırmaları, sy 79, Mayıs 2026, ss. 15-69, https://izlik.org/JA64DE62FZ.
Vancouver
1.Alev Kılıç. OLAYLAR VE YORUMLAR. Ermeni Araştırmaları [Internet]. 01 Mayıs 2026;(79):15-69. Erişim adresi: https://izlik.org/JA64DE62FZ