GEÇİCİ SEVK VE İSKÂN KANUNİ SONRASI OSMANLI HÜKÜMETİNİN OSMANLI ORDUSUNDA GÖREVLİ ERMENİ ASKER VE AİLELERİNE YÖNELİK UYGULADIĞI POLİTİKALAR

Öz

• Öz: Bu makale, Hermeneutik tarih anlayışı kapsamında Geçici Sevk ve İskân Kanunu ile Osmanlı Ordusunda görevli Ermeni kökenli askerlerin katledildikleri yönündeki ithamlar ve Osmanlı Devleti tarafından Ermeni kökenli asker ve onların ailelerinin sevk edilmeyeceği hakkında alınan kararnamenin mevcudiyetinden doğan çelişkili durumu değerlendirmeyi hedeflemektedir.

  1915 Olayları, hem Türklerin hem de Ermenilerin gündeminde olan konular arasındadır. Ermeniler 1915 Olayları ile ilgili Türklere/Türkiye’ye sürekli soykırım suçu isnat etmektedir. Ermenilerin bu sorunu gündemde tutma çabasının arkasında, soykırım suçlamalarının Türkler tarafından kabul görmemesi yatmaktadır. Oysaki bu suçlamalar Ermenilerin iddia ettiği gibi bir inkâr değil, Ermenilerin dönemin olaylarını, dönemin koşullarına göre değerlendirilmesi gerekliliğini görmezden gelmeleridir. Bu minvalde Hermeneutik bir bakış açısıyla tarihi metinlerin dönemin koşullarına göre yorumlanması, tarih yazıcılığının temel ilkelerinden biridir. Tarihi yanılsamaların önüne geçecek olan bu yaklaşım tarih ilminin bir bilim dalı olarak temellenmesinin koşullarından biri sayılmaktadır. 1915 Olayları çerçevesinde Türkiye’ye karşı soykırım suçu isnat eden Ermenistan/Ermeniler Birinci Dünya Savaşı’nda Ermeni kökenli erkeklerin askere alındıktan sonra katledildiklerini iddia etmektedir. Oysaki Osmanlı Devleti, Geçici Sevk ve İskân Kanunu’nun yürürlüğe girmesinden iki ay sonra Ermeni kökenli asker ve onların ailelerinin sevk edilmemesi hakkında karar alabilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Hermeneutik Tarih Anlayışı,1915 Olayları,Geçici Sevk ve İskân Kanunu,Amale Taburları

Kaynakça

1. Kaynaklara.Arşiv BelgeleriATASE, BDH, Kls: 2288, D: 14, F: 1-111
2. ATASE, BDH, Kls: 1806, D: 341, F: 1-9
3. ATASE, BDH, Kls: 2288, D: 14, F: 1-36
4. ATASE, BDH, Kls: 2288, D: 14, F: 1-58
5. ATASE, BDH, Kls: 2288, D: 14, F: 1-66
6. ATASE, BDH, Kls: 2288, D: 14, F: 1-94
7. ATASE, BDH, Kls: 2288, D: 14, F: 1-30
8. ATASE, BDH, Kls: 2288, D: 14, F: 1-35

9. ATASE, BDH, Kls: 2288, D: 14, F: 1-46
10. ATASE, BDH, Kls: 2288, D: 14, F: 4-1
11. ATASE, BDH, Kls.:2825, D:90, F:25-2
12. BOA, DH-EUM-2.ŞB-26-39-12
13. BOA, DH-EUM-2.ŞB-26-39-6
14. BOA, DH-EUM-2.ŞB-26-39-17
15. BOA, DH-EUM-2.ŞB-26-39-3
16. BOA, DH-EUM-2.ŞB-53-52-36
17. BOA, DH-EUM-2.ŞB-53-52-26-27-29(30)
18. BOA, DH-ŞFR-485-36-1-1
19. BOA, DH-EUM-VRK-15-49-1
20. BOA, DH-ŞFR-55-A-160-1-1
21. b. Resmi Yayınlar
22. Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü, Ermeniler Tarafından Yapılan Katliamın Belgeleri 1914-1919, Cilt II, Ankara: Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Yayınları, Nu. 49, 2001
23. Ermeni Komitelerinin Amaçları ve İhtilal Hareketleri, Ankara: ATASE, 2003
24. Genel Kurmay Askeri Tarih Stratejik Etüt Başkanlığı, Arşiv Belgeleriyle Ermeni Faaliyetleri 1914-1918, Cilt I, Ankara: ATASE, 2005
25. Osmanlı Belgelerinde Ermeniler (1915–1920), Ankara: Devlet Arşivleri Yayınları, 1995
26. c. Telif Eserler
27. AKÇAM, Taner, Türk Ulusal Kimliği ve Ermeni Sorunu, İstanbul: Su Yayınları, 2001
28. AKTAR, Ayhan, “I.Dünya Savaşı’nda Osmanlı Ordusunda Ermeni Askerler”, Toplumsal Tarih, Sayı 225, Mart 2015, 30-39, http://www.ayhanaktar.com.tr/wp-content/uploads/2015/07/Osmanli-ordusunda-Ermeni-Askerler-Toplumsal-Tarih-no255-Mart-2015.pdf
29. AYSEVENER, Kubilay Tarih Felsefesi, İstanbul: Say Yayınları, 2015
30. BEYOĞLU, Süleyman, “Ermeniler Amale Taburlarında”, Yeni Türkiye Dergisi Ermeni Meselesi Özel Sayısı, Sayı 60, 2014, http://haypedia.com/makale/Osmanl%C4%B1%20 Tarihi/de7bf12f-22b5-400c-898a-ee76c4089c4e.pdf, Erişim Tarihi: 10.06.2017, 23:10, 1-17
31. ÇAYKIRAN, Güzin, “Osmanlı Ordusunda Hizmet Eden Ermeni Asker ve Ailelerinin Sevk Edilmeyeceğine Dair Mukarrerat”, Yeni Türkiye Dergisi Ermeni Özel Sayısı, Cilt 4, Sayı 64, Eylül 2014, 2990-2997
32. GÜRÜN, Kamuran, The Armenian File, Ankara: Bilgi, 2012
33. HEİDEGGER, Martin, Varlık ve Zaman, Çev. Kaan Ökten, İstanbul: Alfa, 2018,
34. KEVORKYAN, Reymond, Ermeni Soykırımı, İstanbul: İletişim Yayınları, 2015
35. KONDAYAN, Ohannes Aram, Sandıktaki Hatıralar, İstanbul: Boğaziçi Üni. Yayınları, 2013
36. LAPÇİNCYAN, Teodik Teodoros, 11 Nisan Anıtı, İstanbul: Belge Yayınları, 2010
37. ՄԵԼՔՈՅԱՆ, ԱՇՈՏ, Հայոց Պատմություն, Երեվան: Հայագիտակ, 1998 [Aşot Melkoyan, Ermeni Tarihi, Erivan: Hayagitak, 1998, s. 180-182]
38. ՊՈՂՈՍՅԱՆ, Ս., ԱՍՐՅԱՆ, Ա., ՍՏԵՓԱՆՅԱՆ, Խ., ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ, Է., Հայոց Պատմություն, Խ. Երեվան: Աբովյանի անվան Հայկական պետական, 2009 [S. Poğosyan, A.Asryan, H.Stepanyan, E.Hovhannesyan, Ermeni Tarihi, Erivan: Abovyan Devlet Üniversitesi, 2009, s.229]
39. SVAZLIYAN, Verjine, Ermeni Soykırımı ve Toplumsal Hafıza, Çev. Emine Demir, İstanbul: Belge Yayınları, 2005_____. Հայոց ցեղասպանություն. Ականատես վեր- ապրողների վկայություններ, Երևան: ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն» հրատ., 2011 [Verjine Sıvazlıyan, Ermeni Soykırımı Hayatta Kalan Görgü Tanıklarının Anlattıkları, Erivan: HH GAA Basımevi, 2011]
40. TURAL, Mehmet Akif, “İkinci Dünya Savası Sırasında ve Bitişinde Türkiye’nin Ekonomisi”, Prof.Dr.Abdurrahman Güzel Armağanı, Ankara: Akçağ, 153-184
41. ÖZDEMİR, Zekeriya, “Birinci Dünya Savaşı’nda Amale Taburları”, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, 1994
42. ÖZDEMİR, Osman, Amerika’nın Japon Tehciri, Dünya Bülteni, 12 Nisan 2012, https://www.dunyabulteni.net/tarihten-olaylar/amerikanin-japon-tehciri-h205701.html, Erişim Tarihi: 26.12.2018
43. ÖZLEM, Doğan, Tarih Felsefesi, İstanbul: Notos Kitap, 2016