PRESENTATION OF THE CHILD IN FILMS ABOUT “STREET CHILDREN BEING DRAGGED INTO CRIME” IN TURKISH CINEMA

Yıl 2025, Sayı: 1, 35 - 48, 31.12.2025

Mehpare Yağlıcı

Öz

The subject of this study is the examination of the presentation of the child in the films on “street children being dragged into crime” in the history of Turkish cinema. The aim of this study is to reveal the findings obtained as a result of analyzing the discourse of the child constructed by the production team in the films on “street children being dragged into crime” in the history of Turkish cinema. Since both street children and children dragged into crime are social problems that need to be solved, how they are constructed in film discourse is important for creating a social perspective. Because, revealing how the relationship between street children and crime is presented in films about “street children being dragged into crime” in Turkish cinema will have an impact on social memory in the eyes of the audience. Therefore, it is important to investigate from what perspective the discourse of the films on “dragging street children into crime” is constructed. In this study, the films in the Turkish cinema literature that deal with “street children being dragged into crime” were analyzed using the descriptive analysis method. As a result of this study, it was seen that in the films on “street children being dragged into crime” in the Turkish cinema literature, a strong link was established between street children and juvenile delinquency and the child dragged into crime was constructed. In addition, it was observed that being dragged into crime was constructed as a natural consequence of being a street child in the analyzed films. This study, which examines the relationship between street children and crime in the films on “dragging street children into crime” in Turkish cinema, will contribute to the academic gap.

Anahtar Kelimeler

Turkish Cinema , Street Child , Child Driven to Crime

TÜRK SİNEMASINDA SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUK KONUSUNDA SOKAK ÇOCUKLARI BAĞLAMINDA BİR İNCELENME

Öz

Bu çalışmanın konusunu, Türk sinema tarihinde yer alan suça sürüklenen çocuk konulu filmlerde sokak çocuğu karakterlerinin suça sürüklenmesi oluşturmaktadır. Türk sinema tarihinde yer alan sokak çocuklarının suça sürüklenmesi konulu filmlerde, yapım ekibinin inşa ettiği çocuk söyleminin analiz edilmesi sonucu elde edilen bulguların ortaya konulması bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Sokak çocuğu konusu, çözümlenmesi gereken toplumsal bir sorun olması nedeniyle film söyleminde nasıl inşa edildiği toplumsal bakış açısı oluşturma adına önemlidir. Zira, Türk sinemasında sokak çocuklarının suça sürüklenmesi konusunu ele alan filmlerde sokak çocuklarının suç ile ilişkisinin nasıl kurgulandığının ortaya konulması izleyiciler nezdinde toplumsal hafızaya etki edecektir. Bu nedenle, sokak çocuklarının suça sürüklenmesi konulu filmlerin incelenmesi önem arz etmektedir. Bu kapsamda Türk sineması yapımları arasında suça sürüklenen çocuk konulu filmler bu çalışmanın evrenini, suça sürüklenen çocuk ve sokak çocuğu ilişkisinin ana temayı oluşturduğu filmler ise örneklemini oluşturmaktadır. Çalışmada, Türk sinema alan yazınında, sokak çocuklarının suça sürüklenmesi bağlamında ele alan filmler betimsel analiz yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Gerçekleştirilen bu çalışma sonucunda Türk sinema alan yazınında yer alan sokak çocuklarının suça sürüklenmesi konulu filmlerin genelinde sokak çocukları ile çocuk suçluluğu arasında güçlü bir bağ kurulduğu ve sokak çocuğunun suça sürüklenen çocuğa dönüştüğü görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Türk Sineması , Sokak Çocuğu , Suça Sürüklenen Çocuk

Kaynakça

• Başaran, T. (Yönetmen). (2000). Abuzer kadayıf (Sinema Filmi). Replik TV-Film. Bartollas, C. & Schmallleger, F. (2017). Juvenile delinquency (4.Baskı). Pearson.
• Can, A., Aytaş, M. & Aker, H. (2021). Sinema ve çocuk, dünya ve Türk sinemasında çocuk imgesi ve çocukluk halleri. Tablet Yayınları.
• Carrabine, E., Cox, P., Lee, M., Plummer, K. & South, N. (2009). Criminology. Routledge.
• Çoşan, Y. (2005). Kentleşen Türkı̇ye’de Cçocuk suçluluğu. Türkiye barolar birliği dergisi. 18(56). 281-327. https://www.jurix.com.tr/article/10254?u=0&c=0.
• Erbalaban-Gürbüz (2018, Ağustos). Yusuf ile Kenan fı̇lmı̇nde suça ı̇tı̇lmı̇ş çocuklara daı̇r toplumsal göstergelerı̇n çözümlenmesı̇. Uluslararası sosyal araştırmalar dergisi, 11(58). 345-351.
• Ertuğrul, M. (Yönetmen). (1934). Aysel bataklı damın kızı (Sinema Filmi). İpek Film.
• Goist, P. D. (1971). City And" Community": The Urban Theory Of Robert Park. American Quarterly, 23(1).46-59.
• Göreç, E. (Yönetmen). (1973). Öksüzler (Sinema Filmi). Sezer Film
• Gültekin, S. (Yönetmen). (1974). Parasızlar (Sinema Filmi). Kervan Film.
• Güney, F. (Yönetmen). (1974). Zavallılar (Sinema Filmi). Güney Film.
• Gürbüz, E., & Nilay, Ö. (2018). Yusuf ile Kenan Filminde Suça İtilmiş Çocuklara Dair Toplumsal Göstergelerin Çözümlenmesi. Journal of international social research, 11(58), 307-318.
• Güven Ü. C. & Sayman, A. (Yönetmen). (2010). Sır çocukları (Sinema Filmi). Atadeniz Film KanalD.
• Kağıtçıbaşı, Ç. (1993). Türkiye’de değişen aile ve çocuğun değeri. Onur Bekir (Edt.). Toplumsal tarihte çocuk. Tarih Vakfı Yurt Yayınları.31-38.
• Kavur, Ö. (Yönetmen). (1979). Yusuf ile Kenan (Sinema Filmi). Alfa Film.
• Meder, M. (2008) Sokak çocuklarının sosyo-kültürel ve ekonomı̇k özellı̇klerı̇ açısından ı̇ncelenmesı̇: Ankara Sakarya caddesı̇ örneğı̇. Hacettepe üniversitesi türkiyat araştırmaları dergisi. (8). 201-218
• Kızmaz & Bilgin (2010). Sokakta çalışan/yaşayan çocuklar ve suç: Diyarbakır örneğı̇. Elektronik sosyal bilimler dergisi. 9(32). 269-3011.
• Kolburan, Ş. G. (2020). Bir sinema filmi üzerinden çocuk ve suç: bir dönüşüm öyküsü. Türkiye klinikleri adli tıp ve adli bilimler dergisi, 17(1), ss.82-90.
• Mevzuat (2024). Çocuk Koruma Kanununa Göre Verilen Koruyucu ve Destekleyici Tedbir Kararlarının Uygulanması Hakkında Yönetmelik. https://www.mevzuat.gov.tr/anasayfa/MevzuatFihristDetayIframe?MevzuatTur=7&MevzuatNo=10884&MevzuatTertip=5.E.T:06.05.2024
• Onur, B. (2009). Türk modernleşmesinde çocuk. İmge Kitabevi.
• Park, R. E. (1915). The city: suggestions for the investigation of human behavior in the city environment. American journal of sociology, 20(5), 577-612.
• Pembecioğlu, N. (2018). Türk ve dünya sinemasında çocuk imgesi. Nobel Yayınları.
• Sayıta, S. U. (2005). Sokakta yaşayan çocuklar. (Edt.) Ünver, Y. Çocuklar ve suç̧- ceza. Seçkin Yayıncılık. 285-301
• Sunar, L. (2014/2). Türkiye’de sosyal bilimlerde toplumsal değişim. Sosyoloji dergisi. 3(29). 83-116
• Türk Dil Kurumu [TDK] (2024), Genel sözlük. https://sozluk.gov.tr. E.T. :21.05.2024
• TÜİK. [Türkiye İstatistik Kurumu] (2023). Güvenlik birimine gelen veya getirilen çocuk istatistikleri. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Guvenlik-Birimine-Gelen-veya-Getirilen-Cocuk-Istatistikleri-2022-49662.E.T.:01.06.2024.
• Yalçın, C. (2010). Türkiye’de kentleşme sorunları üzerine bir tartışma. Hacettepe üniversitesi iktisadi ve idari bilimler fakültesi dergisi. 28(1). 225-245.
• Ün, M. (Yönetmen). (1955). Yetim yavrular (Sinema Filmi). Pars Film.
• Yağlıcı, M. (2023). Türk sinemasında suç olgusunun çocuk karakterler bağlamında değerlendirilmesi: ‘Daha’, ‘Kardeşler’ ve ‘Güvercin Hırsızları’ Filmleri. Sakarya Üniversitesi. Yayınlanmamış Doktora Tezi.
• Yılmaz, A. (Yönetmen). (1960). Suçlu (Sinema Filmi). Erman Kardeşler.
• Yücel, İ. (Yönetmen). (1979). Bebek (Sinema Filmi). Örnek Film.
• WHO (2023).MODULE 1 A profile of street children. A profile of street children. https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/66756/WHO_MSD_MDP_00.14_Module1.pdf?sequence=2&isAllowed=y
• Wolniak, R. (2023). The concept of descrıptıve analytıcs. sılesıan unıversıty of technology publıshıng house silesian. Scıentıfıc papers of sılesıan unıversıty of technology organızatıon and management serıes. (172). 699-716.