-

Öz

Course of the chronic diseases in children differ according to the child, his/her family, type of the disease, social environment and medical care while it facilitates or complicates child’s adaptation to the disease. For solutions of compliance problems, nurse develops child’s self-care agency by using nursing care and educational approaches. Nurses can achieve opportunities to evaluate health status of people, to organise and analyse the data and to explain the information by using theories. In this case report which covers a child with multiple chronic conditions, Orem’s Self-Care Deficiency Theory was used in order to help subject overcome limitations and succeed his/her self-care, to give self-care with proper nursing education and consultation methods involving child’s family and to qualify in management of self-care

Anahtar Kelimeler

• Child with chronic disease, self-care deficiency theory, nursing care

BİRDEN FAZLA KRONİK HASTALIĞI OLAN BİR ÇOCUĞA OREM ÖZ BAKIM YETERSİZLİĞİ TEORİSİNE GÖRE HEMŞİRELİK BAKIMI VERİLMESİ: BİR OLGU SUNUMU

Öz

Çocuklarda kronik hastalıklar; çocuğa, aileye, hastalığın tipine, sosyal çevreye ve al­dığı tıbbi bakıma göre değişmekte ve çocuğun hastalığa uyumunu kolaylaştırmakta ya da zorlaştırmaktadır. Uyum sorunlarının çözümünde hemşire, hemşirelik bakımını ve eğitici yaklaşımlarını kullanarak çocuğun öz-bakım gücünü geliştirmektedir. Hemşireler teorileri kullanarak, bireylerin sağlığını değerlendirme, verileri organize etme, analiz etme ve bu bilgiyi açıklama olanağı elde edebilmektedirler.

Birden fazla kronik hastalığı olan çocuğu ele alan bu olguda, Orem'in Öz bakım Yetersizliği Teorisi, bireyin sınırlılıklarının üstesinden gelmesinde ve bireye öz bakımını başarabilmesinde yardım etmek, ailesini içine alarak uygun hemşirelik eğitimi ve danışmanlığı ile öz bakımını sağlamak ve yönetmekte yeterli hale getirmek için kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Kronik hastalıklı çocuk, öz bakım yetersizliği teorisi, hemşirelik bakımı

Kaynakça

1. Avdal EÜ, Kızılcı S. Diyabet ve özbakım eksikliği hemşirelik teorisinin kavram ana- lizi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2010; 3(3): 164-168. Akdemir N, Birol L. İç hastalıkları ve hemşirelik bakımı. Ankara: Sistem Ofset; 2005: 193-200.
2. Baykan Z, Baykan A, Naçar M. Kronik hastalıklı çocukları olan ailelerin yaşam doyumlarının incelenmesi. Yeni Tıp Dergi- si 2010;27: 174-177.
3. Bilir N, Çöl M, Kumbasar D ve ark. Birin- ci basamakta kronik hastalıklar. Ankara: Onur Matbacılık; 2003: 7-13.
4. Çavuşoğlu H. Çocuk Sağlığı Hemşireliği. Genişletilmiş 8. baskı. Ankara: Sistem Of- set Basımevi; 2004: 71-86.
5. Durualp E, Kara FN, Yılmaz V, Alaybe- yoğlu K. Kronik hastalığı olan ve olmayan çocukların ve ebeveynlerinin görüşlerine göre yaşam kalitelerinin karşılaştırılması. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmu- ası 2010; 63(2):55-63.
6. Ekim A, Ekim G, Ocakçı AF. Ülkemizde teori temelli hemşirelik araştırmaları: Bir gözden geçirme. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2012;5 (4): 157-161.
7. Erdoğan A, Karaman MG. Kronik ve ölümcül hastalığı olan çocuk ve ergenlerde ruhsal sorunların tanınması ve yönetilmesi. Anadolu Psikiyatri Dergisi 2008; 9: 244- 252.
8. Er M. Çocuk, hastalık, anne-babalar ve kardeşler. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi 2006; 49: 155-168. Fawcett J. Contemporary

9. nursing knowledge: analysis and evaluation of conceptual models of nursing. Second edi- tion, USA: FA Davis Comp; 2005: 223– 319. Fawcett J. Comtemporary
10. Nursing knowledge analysis and evaluation of nur- sing models and theories. Second Educa- tion, Phladelphia; 2006: 223-314.
11. Foster RLR, Hunsberg MM, Anderson JJT. Family-centered nursing care of children. Philadelphia: WB Saunders Co.; 1991.
12. Gerçeker GÖ, Beytut D, Muslu GK, Yar- dımcı F. Olgu sunumu: Orem’in öz bakım teorisine göre juvenil dermatomiyozitli hastanın değerlendirilmesi ve hemşirelik bakım planı. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi 2012; 28(2):123-133.
13. Karadakovan A, Eti AF. Dahili ve cerrahi hastalıklarda bakım. Adana: Nobel Tıp Kitapevleri; 2010: 99-111.
14. Keser N, Kapçı EG, Odabaş E. Farklı kro- nik hastalığı olan ve olmayan çocukların benlik algısı, duygusal-davranışsal sorunlar ve ana-baba tutumları açısından karşılaştı- rılması, Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi 2012;19 (2): 57-68.
15. Orem DE, Self-care deficit theory of nur- sing: concepts and applications (7 ed. pp.99-135). USA: Dennis CM Mosby-Year Book Inc:2001.
16. Özdemir Ü, Taşcı S. Kronik hastalıklarda psikososyal sorunlar ve bakım, Erciyes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 2013;1(1 ):57-72.
17. Öztürk C, Karataş H. Orem’in öz bakım yetersizlik kuramı ve posttravmatik epilep- side hemşirelik bakımı. Atatürk Üniversi- tesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2008; 11: 2, 85-91.
18. Samancıoğlu S, Özel F, Esen A. Orem’in Öz bakım Teorisine Göre Sistemik Lupus Eritematozuslu Hastanın Bakımı. Fırat Sağlık Hizmetleri Dergisi 2010; 5(15):85- 101.
19. Türkiye İstatistik Yıllığı (TÜİK) (2010) Adres: www.tuik.gov.tr
20. Velioğlu P. Hemşirelikte Kavram ve Ku- ramlar. Alaş Ofset Matbaası. İstanbul: 1999.
21. Yeşilbakan ÖU, Akyol AD, Çetinkaya Y, Altın T, Ünlü D. Kemoterapi tedavisi alan hastaların tedaviye bağlı yaşadıkları semp- tomlar ve yaşam kalitesine olan etkisinin incelenmesi. Ege Üniversitesi Hemşirelik Yüksek Okulu Dergisi 2005; 21(1): 13-31. Yörükoğlu A. Çocuk Ruh Sağlığı. Özgür Yayınları İstanbul, 1997.