Examining the Relationship Between Adolescent Individuals' Physical Activity Level, Health Self-Efficacy Perceptions, and Self-Confidence Levels

Öz

Purpose: This study examined the relationships between physical activity, health self-efficacy, and self-confidence in adolescents. The study was conducted with 294 students at Konya Mehmet Akif Ersoy Anatolian High School during the 2024/25 academic year. Method: Data were collected using a personal information questionnaire, an adolescent physical activity scale, a health self-efficacy scale, and an adolescent self-confidence scale. A relational screening model was used in the analysis. Data were analyzed using SPSS 25.0. Descriptive statistics, as well as independent samples t-tests, one-way analysis of variance (ANOVA), and Pearson correlation analysis, were conducted. Findings: The results showed that physical activity differed significantly according to gender, age, and parental education level. Health self-efficacy and self-confidence differed significantly only according to school grade; no significant differences were found according to gender or age. Correlation analysis revealed a weakly significant positive relationship between physical activity and self-confidence, and a weakly significant positive relationship between health self-efficacy and self-confidence. Results: These results suggest that the relationships between physical activity, health-related self-efficacy, and self-confidence in adolescents interact with individual and demographic factors, and that these variables may mutually reinforce each other.

Anahtar Kelimeler

• Physical activity
• health self-efficacy
• self-confidence

Adölesan Bireylerin Fiziksel Aktivite Düzeyi, Sağlık Özyeterlik Algıları Ve Özgüven Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Öz

Amaç: Bu çalışmada ergenlerde fiziksel aktivite, sağlık özyeterlik ve özgüven arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Çalışma, 2024/25 eğitim-öğretim yılında Konya Mehmet Akif Ersoy Anadolu Lisesi’nde 294 öğrenci ile yürütülmüştür. Yöntem: Veriler kişisel bilgi anketi, adölesan fiziksel aktivite ölçeği, sağlık özyeterlik ölçeği ve ergen özgüven ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Analizde ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Veriler SPSS 25.0 kullanılarak analiz edilmiştir. Betimsel istatistiklerin yanı sıra bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Pearson korelasyon analizi yapılmıştır. Bulgular: Sonuçlar fiziksel aktivitenin cinsiyete, yaşa ve ebeveyn eğitim düzeyine göre anlamlı şekilde farklılaştığını göstermiştir. Sağlıkla özyeterlik ve özgüven ise yalnızca okul sınıfına göre anlamlı şekilde farklılaşmış; cinsiyete veya yaşa göre anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Korelasyon analizi, fiziksel aktivite ile öz güven arasında zayıf derecede anlamlı pozitif bir ilişki ve sağlık özyeterlik ile özgüven arasında zayıf derecede anlamlı pozitif bir ilişki ortaya koymuştur. Sonuçlar: Bu sonuçlar, ergenlerde fiziksel aktivite, sağlıkla ilgili öz yeterlilik ve öz güven arasındaki ilişkilerin bireysel ve demografik faktörlerle etkileşime girdiğini ve bu değişkenlerin birbirini karşılıklı olarak destekleyebileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Fiziksel aktivite
• sağlık özyeterlik
• özgüven

Kaynakça

1. ACUNER, A. (2012). Farklı dansları yapan bireylerin çeşitli değişkenlere göre özgüven ve özyeterliklerinin karşılaştırılması (Yüksek lisans tezi). Karadeniz Teknik Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
2. AKYOL, A. G. A., BİLGİÇ, A. G. P., & ERSOY, G. (2008). Fiziksel aktivite, beslenme ve sağlıklı yaşam. Klasmat Matbaacılık.
3. ARI, A. E. (2023). Ergen özgüven ölçeğinin geliştirilmesi. A. R. Özpolat (Ed.), 21. Yüzyıl davranışları (öz denetim, atılganlık, özgüven) içinde (s. 5–40). Vizetek Yayıncılık.
4. ARSLAN, A., DOĞANAY, H., KIRIK, A. M., & ÇETİNKAYA, A. (2015). Lise öğrencilerinde spor yapma ve özgüven ilişkisi. Uluslararası Hakemli Akademik Spor Sağlık ve Tıp Bilimleri Dergisi, 17, 130–149.
5. ASLAN, N. N., YARDIMCI, H., & ÖZÇELİK, A. Ö. (2017). Üniversite sınavına hazırlanan öğrencilerin makro besin ögesi alımları ve antropometrik ölçümlerle ilişkisi. ERÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 4(1), 39–48.
6. BİLGİN, O. (2011). Ergenlerde özgüven düzeyinin bazı değişkenler açısından incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Sakarya Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
7. BİLİCİ, M. F. (2019). Adolesan dönemde fiziksel aktivite, spor ve beslenmenin sportif performans ve fiziksel gelişime etkisi. Beslenme ve Obezite, 160.
8. BÜYÜKÖZTÜRK, Ş. (2007). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (7. baskı). Pegem Akademi.

9. CARTLAND, J., & RUSH-ROSS, H. S. (2006). Health behaviors of school age children: Evidence from one large city. Journal of School Health, 76, 175–180.
10. CHUANG, C. H., WEISMAN, C. S., HILLEMEIER, M. M., SCHWARZ, E. B., CAMACHO, F. T., & DYER, A. M. (2010). Pregnancy intention and health behaviors. Maternal and Child Health Journal, 14(4), 501–510. https://doi.org/10.1007/s10995-009-0453-6
11. CORNELIO, C. I., GARCÍA, M., SCHIAFFINO, A., BORRÀS, J. M., NIETO, F. J., & FERNANDEZ, E. (2008). Changes in leisure time and occupational physical activity. Journal of Epidemiology and Community Health, 62(3), 239–244. https://doi.org/10.1136/jech.2006.051953
12. ÇARDAK ÜNÜVAR, G., & ÜNÜVAR, P. (2022). Okul öncesi dönemde çocuğu olan babaların özgüven ve yaşam doyumları. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 63, 462–482.
13. D’ANGELO, M. E. S., PELLETIER, L. G., REID, R. D., & HUTA, V. (2014). Self-efficacy and motivation in exercise adherence. Health Psychology, 33(11), 1344–1353. https://doi.org/10.1037/hea0000094
14. DOĞAN, L. (2017). Adölesanlarda beslenme eğitimi: Akdeniz diyeti örneği (Yüksek lisans tezi).
15. DUARTE-CLÍMENTS, G., SÁNCHEZ-GÓMEZ, M. B., PALENZUELA-LUIS, N., GONZÁLEZ-ABREU, J., GUZMÁN-FERNÁNDEZ, C. J., RAMOS-SANTANA, S., GÓMEZ-SALGADO, J., RODRÍGUEZ-GÓMEZ, J. Á., & ROMERO-MARTÍN, M. (2020). Relationship between self-concept and physical activity. Medicine, 99(28), e20884. https://doi.org/10.1097/MD.0000000000020884
16. DUMANGÖZ, P. D., & SANLAY, R. (2021). Voleybol antrenörlerinin mesleki öz yeterlik düzeyleri. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi, 4(2), 251–264.
17. DURUKAN, E., & AYDIN, G. (2025). Ekonomik aktivitenin sosyal görünüş kaygısı ve özgüven düzeylerine etkisi. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 20(1), 13–24. https://doi.org/10.33459/cbubesbd.1481301
18. ERDEN, N. (2019). Lise öğrencilerinin özgüven düzeyinin internet bağımlılığına etkisi (Yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
19. ERDİM, L., ERGÜN, A., & ŞİŞMAN, F. N. (2023). Adolesanlar için Fiziksel Aktivite Ölçeği. Sağlık Bilimlerinde Değer, 13(3), 458–464.
20. ESATİ, A. (2017). Ergenlerin özgüven oluşturmalarında dindarlığın rolü (Yüksek lisans tezi). Bursa Uludağ Üniversitesi.
21. GIARDINA, E. G. V., LAUDANO, M., HURSTAK, E., SAROFF, A., FLECK, E., SCIACCA, R., BODEN-ALBALA, B., & CASSETTA, J. (2009). Physical activity among Caribbean Hispanic women. Journal of Women’s Health, 18(2), 187–193. https://doi.org/10.1089/jwh.2008.0946
22. HOMISH, G. G., & LEONARD, K. E. (2008). Spousal influence on general health behaviors. American Journal of Health Behavior, 32(6), 754–763. https://doi.org/10.5993/AJHB.32.6.19
23. KANADIKIRIK KILIÇ, A., & KILIÇ, A. (2013). Akran zorbalığı ve özgüven arasındaki ilişki. Sakarya Üniversitesi VI. Ulusal Lisansüstü Eğitim Sempozyumu, 23–29.
24. KAR, S. K., CHOUDHURY, A., & SINGH, A. P. (2015). Understanding adolescent sexuality. Journal of Human Reproductive Sciences, 8(2), 70–74.
25. KARABULUT, Ö. (2019). Sporcuların sportif sürekli kendine güven düzeyleri (Yüksek lisans tezi). İnönü Üniversitesi.
26. KARASAR, N. (2005). Bilimsel araştırma yöntemi (17. baskı). Nobel Yayıncılık.
27. KIRBAŞ, Ş. (2020). Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü personelinin fiziksel aktivite düzeyi. Gazi BESBD, 25(3), 213–224. KOÇAK, Ç. V. (2019). Antrenör adaylarının öz-yeterlik düzeyleri. Spormetre, 17(1), 55–66.
28. KOWALSKI, C. L. (2007). An analysis of coaching efficacy in volunteer soccer coaches (Master’s thesis). North Iowa University.
29. KOWALSKI, K. C., CROCKER, P., & DONEN, R. M. (2004). The PAQ-C and PAQ-A manual. University of Saskatchewan.
30. LELIEVELD, O. T., ARMBRUST, W., GEERTZEN, J. H., DE GRAAF, I., VAN LEEUWEN, M. A., SAUER, P. J., VAN WEERT, E., & BOUMA, J. (2010). Promoting physical activity in children. Arthritis Care & Research, 62(5), 697–703.
31. LOOZE, M., ELGAR, F. J., CURRIE, C., KOLIP, P., & STEVENS, G. W. (2019). Gender inequality in physical activity. Journal of Adolescent Health, 64(5), 657–663.
32. MALIK, M. A. A., GHAZALI, J. N., NOOR, M. R. M., SOBRI, N. M., ABD RAZAK, N. F., & AB RAHMAN, A. (2024). Habitual physical activity and self-confidence. Perspektif Jurnal Sains Sosial dan Kemanusiaan, 16(2), 1–12.
33. MARUFOĞLU, S., & KUTLUTÜRK, S. (2021). Dijital oyun bağımlılığı. Bağımlılık Dergisi, 22(2), 114–122. https://doi.org/10.51982/bagimli.817756
34. McARDLE, W. D., KATCH, F. I., & KATCH, V. L. (1996). Exercise physiology. Williams & Wilkins.
35. NGUYEN, H. Q., HERTING, J. R., KOHEN, R., PERRY, C. K., LACROIX, A., ADAMS-CAMPBELL, L. L., BERESFORD, S. A. A., EATON, C. B., & TINKER, L. (2013). Recreational physical activity in postmenopausal women. Journal of Physical Activity and Health, 10(5), 656–668. https://doi.org/10.1123/jpah.10.5.656
36. PARÇAL, K. F. (2018). Ergenlerin sosyal anksiyete düzeyleri ile özgüven algıları (Yüksek lisans tezi). Haliç Üniversitesi.
37. POWELL-WILEY, T. M., AYERS, C., AGYEMANG, P., LEONARD, T., BERRIGAN, D., BALLARD-BARBASH, R., LIAN, M., DAS, S. R., & HOEHNER, C. M. (2014). Neighborhood deprivation and weight gain. Preventive Medicine, 66, 22–27. https://doi.org/10.1016/j.ypmed.2014.05.011
38. RICARDO, L. I. C., WENDT, A., COSTA, C. D. S., MIELKE, G. I., BRAZO SAYAYERA, J., et al. (2022). Gender inequalities in physical activity. Journal of Sport and Health Science, 11(4), 509–520.
39. SCHWARZER, R., & RENNER, B. (2009). Health-specific self-efficacy scales. Freie Universität Berlin. SEÇKİN AĞIRBAŞ, İ., EREL, S., & BELLI, E. (2020). Antrenörlerin öz yeterlilikleri ile iletişim becerileri ilişkisi. Anatolia Sport Research, 1(1), 25–36.
40. SERT, T. (2022). Sporun üniversite öğrencilerinin özgüven düzeylerine etkisi (Yüksek lisans tezi). İnönü Üniversitesi.
41. ŞANLITÜRK, İ. N. (2022). Uzaktan eğitim ile spor yapan bireylerde sosyal bütünleşme ve özgüven (Yüksek lisans tezi). Selçuk Üniversitesi.
42. YAYLACI, S. T. (2019). Sportif faaliyetlerin 13–14 yaş bireylerinin özgüvenine etkisi (Yüksek lisans tezi). Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
43. YILDIRIM, İ., ÖZŞEVİK, K., ÖZER, S., CANYURT, E., & TORTOP, Y. (2015). Üniversite öğrencilerinde fiziksel aktivite ile depresyon ilişkisi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 9(9), 32–39.
44. YILDIRIM, S. (2018). Psikoloji yüksek lisans öğrencilerinin özyeterlilik algıları ile benlik saygısı (Yüksek lisans tezi). Üsküdar Üniversitesi.
45. YILMAZ, M., & CAKIRLAR-ALTUNTAS, E. (2022). A Health Self-Efficacy Scale development study. Journal of Education in Science, Environment and Health, 8(3), 242–252. https://doi.org/10.55549/jeseh.1158503
46. ZIMMERMANN, E., EKHOLM, O., GRØNBÆK, M., & CURTIS, T. (2008). Predictors of changes in physical activity. Scandinavian Journal of Public Health, 36(3), 235–241. https://doi.org/10.1177/1403494808086982.