THE RELATIONSHIP BETWEEN TRADE OPENNESS, INCOME INEQUALITY AND HUMAN DEVELOPMENT: A PANEL DATA ANALYSIS

Öz

In this paper, the relationship between trade openness, income inequality and human development are examined, and the empirical validity of the Stolper-Samuelson theorem is tested. In this regard, panel data analysis is utilized by using Gini index, trade openness ratio, Human Development Index, GDP per capita growth rate and squared GDP per capita growth rate, human capital, public size, arable land and inflation rate of 15 OECD countries for the period 2004-2016. In this study, panel unit root tests, Kao panel cointegration test, FMOLS method and Granger causality test are applied. According to FMOLS estimator, a 1 unit increase in trade openness increases Gini index by 0.73 units and a 1 unit increase in Human Development Index decreases Gini index by 1.05 units. Additionally, Human Development Index and trade openness cause Gini index. There is a bi-directional causality between Human Development Index and trade openness. As trade openness increases, Gini index also increases. This reveals that the results do not support the Stolper-Samuelson theorem.

Anahtar Kelimeler

• Trade Openness
• Income Inequality
• Human Development Index
• Panel Data Analysis

TİCARİ AÇIKLIK, GELİR EŞİTSİZLİĞİ VE İNSANİ GELİŞME İLİŞKİSİ: PANEL VERİ ANALİZİ

Öz

Çalışmada ticari açıklık, gelir eşitsizliği ve insani gelişme arasındaki ilişki incelenmiş ve Stolper-Samuelson teoreminin geçerliliği sınanmıştır. Bu bağlamda çalışmada 15 OECD ülkesinin 2004-2016 dönemine ait Gini endeksi, ticari açıklık oranı, İnsani Gelişme Endeksi, kişi başına gayrisafi yurtiçi hasılanın büyüme oranı ve karesi, beşeri sermaye, kamunun büyüklüğü, ekilebilir toprak miktarı ve enflasyon oranı değişkenleri kullanılarak panel veri analizi yapılmıştır. Çalışmada panel birim kök testleri, Kao panel eşbütünleşme testi, FMOLS yöntemi ve Granger nedensellik testi kullanılmıştır. FMOLS tahmincisine göre ticari açıklık 1 birim arttığında Gini endeksi 0.73 birim artmakta, İnsani Gelişme Endeksi 1 birim arttığında Gini endeksi 1.05 birim azalmaktadır. Ayrıca İnsani Gelişme Endeksi ve ticari açıklık Gini endeksine neden olmakta, İnsani Gelişme Endeksi ve ticari açıklık arasında çift yönlü bir nedensellik ilişkisi bulunmaktadır. Ticari açıklık arttığında Gini endeksinin de artması, elde edilen sonuçların Stolper-Samuelson teoremini desteklemediğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Ticari Açıklık
• Gelir Eşitsizliği
• İnsani Gelişme Endeksi
• Panel Veri Analizi

Kaynakça

1. Ahmad, N., Luqman, M., Hayat, M. F. ve Ahmad, A. (2012). The Impact of Trade Liberalization, Population Growth and Income Inequality on Poverty: A Case Study of Pakistan. Research Journal of Economics, Business and ICT, 5, 31-33.
2. Akbabay, Z. ve Barak, D. (2020). Yükselen Piyasalarda Ekonomik Küreselleşme ve Gelir Eşitsizliği İlişkisi. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 16(1), 17-34.
3. Akıncı, M., Yüce, G. ve Yılmaz, Ö. (2014). Ekonomik Özgürlüklerin İktisadi Büyüme Üzerindeki Etkileri: Bir Panel Veri Analizi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(2), 81-96.
4. Alvan, A. (2007). Forging a Link Between Human Development and Income Inequality: Cross-Country Evidence. Review of Social, Economic & Business Studies, 7(8), 31-43.
5. Barro, R. J. (2000). Inequality and Growth in a Panel of Countries. Journal of Economic Growth, 5, 5-32.
6. Birdsall, N. (2006). The World is not Flat: Inequality and Injustice in Our Global Economy. United Nations University World Institute for Development Economics Research Annual Lecture, 9, 1-46.
7. Çalışkan, Ş. (2010). Türkiye’de Gelir Eşitsizliği ve Yoksulluk. Sosyal Siyaset Konferansları, 59, 89–132.
8. Çoban, M. N. (2019). Ticari Dışa Açıklığın İnsani Gelişmişlik Üzerine Etkisi: V4 Ülkeleri İçin Panel Veri Analizi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 62, 155-169.

9. Dağdemir, Ö. (2008). Gelişmekte Olan Ülkelerde Dışa Açılma Sürecinde Kalkınma ve Sektörel Düalizm İlişkisi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(2),47-70.
10. Davies, A. ve Quinlivan, G. (2006). A Panel Data Analysis of the Impact of Trade on Human Development. The Journal of Socio-Economics, 35, 868–876.
11. Değer, M. K. (2006). Ticari Liberalizasyon ve Gelir Dağılımı: Gelişmekte Olan Ülkeler Üzerine Bir Analiz. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 61(2), 63-87.
12. Dökmen, G. (2012). Kamu Harcamaları ve Kamu Gelirleri Arasındaki İlişki: Panel Nedensellik Analizi. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 27(2), 115-143.
13. Ercan, O. (2020). The Relationship Between Trade Openness and Income Distribution In Turkish Economy: TodaYamamoto Causality Test Approach. BILTURK, The Journal of Economics and Related Studies, 2(3), 471-486.
14. Ganiev, J. (2014). Küreselleşme, Finansal Piyasalar ve Kriz. İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi, 1(2), 117-129.
15. Gökalp, M. F., Baldemir, E. ve Akgün, G. (2011). Türkiye Ekonomisinde Dışa Açılma ve Gelir Eşitsizlikleri İlişkisi. Yönetim ve Ekonomi, 18(1), 87-104.
16. Granger, C. (1969). Investigating Causal Relations by Econometric Models and Cross-spectral Methods. Econometrica, 424-438.
17. Grant, W. (1998). Globalization, Comparative Political Economy and the Economic Policies of the Blair Government. CSGR Working Paper, 2-24.
18. Gülmez, A. ve Altıntaş, N. (2015). Türkiye’de Ticari Açıklık ve Enflasyonun Gelir Dağılımına Etkisi: Ekonometrik Bir Analiz. KAÜ İİBF Dergisi, 6(9), 31-44.
19. Hamid, Z. ve Amin, R. M. (2013). Trade and Human Development in OIC Countries: A Panel Data Analysis. Islamic Economic Studies, 21(2), 55-70.
20. Im, K. S., M. H. Peseran ve Y. Shin (2003). Testing for Unit Roots in Heterogeneous Panels. Journal of Econometrics, 115, 53-63
21. Jawaid, S. T. ve Waheed, A. (2017). Contribution of International Trade in Human Development of Pakistan. Global Business Review, 18(5), 1155–1177.
22. Kabadayı, B. (2013). Human Development and Trade Openness: A Case Study on Developing Countries. Advances in Management & Applied Economics, 3(3), 193-199.
23. Karahanoğulları, Y. ve Türk, D. (2018). Siyasal Bedenin Maliyesi: Piketty, Rousseau ve Neoliberalizm. Akdeniz İ.İ.B.F. Dergisi 2018 Özel Sayısı, 1-22.
24. Khan, I. ve Nawaz, Z. (2019). Trade, FDI and Income Inequality: Empirical Evidence from CIS. International Journal of Development Issues, 18(1), 88-108.
25. Khan, I., Nawaz, Z. ve Saeed, B. B. (2020). Does trade openness and FDI reduce inequality? Evidence from South Asia. International Journal of Finance & Economics, 1-12.
26. Khan, R. E. A. ve Bashir, N. (2011). Trade Liberalization, Poverty and Inequality Nexus: A Case Study of India. Asian Economic and Financial Review, 1(3), 114-119.
27. Kılınç, E. C., Işık, N. ve Yılmaz, S. S. (2020). Özel Sektöre Verilen Kredilerin İnovasyon Üzerindeki Etkisi: Avrupa Birliği Ülkeleri ve Türkiye İçin Bir Uygulama. Bartın Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(22), 467-486.
28. Kızılkaya, O., Sofuoğlu, E. ve Ay, A. (2017). Yüksek Teknolojili Ürün İhracatı Üzerinde Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları ve Dışa Açıklığın Etkisi: Gelişmekte Olan Ülkelerde Panel Veri Analizi. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 18 (1), 63-78.
29. Levin, A., Lin, C. ve Chu, C. J. (2002). Unit root tests in panel data: Asymtotic and finite-sample properties. Journal of Econometrics, 108, 1-24.
30. Li, X. (2004). Trade Liberalization and Real Exchange Rate Movement. IMF Staff Papers, 51(3), 553-584.
31. Mbabazi, G. (2017). The Impact of Trade on Human Development in Sub-Saharan Africa (SSA). Jönköping University International Business School, 1-35.
32. Mucuk, M. ve Uysal, D. (2009). Türkiye Ekonomisinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme. Maliye Dergisi, 157, 105-115.
33. Singh, A. ve Dhumale, R. (2004). Globalization, Technology, and Income Inequality: A Critical Analysis. Inequality, Growth and Poverty in an Era of Liberalization and Globalization, G. A. Cornia (ed), Oxford University Press, 145-165.
34. Stolper, W. ve Samuelson, P. A. (1941). Protection and Real Wages. Review of Economic Studies, 9 (1): 58– 73.
35. Spilimbergo, A., Londono, J. L. ve Szekely, M. (1999). Income Distribution, Factor Endowments, and Trade Openness. Journal of Development Economics, 59, 77-101.
36. The World Bank. (2020a). World Development Indicators. https://databank.worldbank.org/source/world-development-indicators#. Erişim Tarihi: 01.12.2020.
37. The World Bank. (2020b). World Bank Country and Lending Groups. https://datahelpdesk.worldbank.org/knowledgebase/articles/906519-world-bank-country-and-lending-groups. Erişim Tarihi: 28.11.2020.
38. UNDP. (2018). İnsani Gelişme Endeksleri ve Göstergeleri: 2018 İstatistiksel Güncellemesi- Türkiye. https://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:BwfkipwXa9kJ:https://www.tr.undp.org/content/dam/turkey/hdr2018/tr/Turkey%2520Briefing%2520Note_Turkey%2520Briefing%2520Note_TR_v01.pdf+&cd=6&hl=tr&ct=clnk&gl=tr Erişim Tarihi: 05.12.2020.
39. UNDP (2020a). About Human Development. http://hdr.undp.org/en/humandev#:~:text=Human%20development%20%E2%80%93%20or%20the%20human,in%20which%20human%20beings%20live.&text=Income%20growth%20is%20seen%20as,than%20an%20end%20in%20itself. Erişim Tarihi:12.12.2020.
40. UNDP. (2020b). Human Development Data (1990-2018). http://hdr.undp.org/en/data. Erişim Tarihi: 01.12.2020.
41. Yanar, R. ve Şahbaz, A. (2013). “Gelişmekte Olan Ülkelerde Küreselleşmenin Yoksulluk ve Gelir Eşitsizliği Üzerindeki Etkileri. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 8(3), 55- 74.
42. Yapraklı, S. (2007). “Ticari ve Finansal Dışa Açıklık ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: Türkiye Üzerine Bir Uygulama. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Ekonometri ve İstatistik Dergisi, 5, 67-89.
43. Yazgan, T. (1975). Gelir Dağılımı Açısından Sosyal Güvenlik. İstanbul: Fatih Gençlik Vakfı Matbaası.