INVESTIGATION OF FINANCIAL TECHNOLOGIES WITHIN THE SCOPE OF TECHNOLOGY ACCEPTANCE MODEL (TAM) THROUGH SYSTEMATIC LITERATURE REVIEW

Yıl 2026, Cilt: 15 Sayı: 1, 51 - 63, 13.01.2026

Özlem Ekmekci , Nazan Günay

https://doi.org/10.18354/esam.1731017

Öz

FİNANS TEKNOLOJİLERİNİN TEKNOLOJİ KABUL MODELİ (TAM) KAPSAMINDA SİSTEMATİK LİTERATÜR TARAMASI YOLUYLA İNCELENMESİ

Öz

Teknolojik gelişmeler her sektörde etkili olduğu gibi finans sektöründe de yıkıcı değişikliklere
sebep olmuştur. Söz konusu değişikliklerin finans sektörüne entegre edilmesi, kullanıcıların
finans teknolojilerini benimsemeleri üzerinde etkiler oluşturmaktadır. Bu çalışma ile, finansal
teknolojilerin (FinTech) kullanıcılar tarafından benimsenme dinamiklerini anlamak
amacıyla Teknoloji Kabul Modeli (TAM) ve Birleştirilmiş Teknoloji Kabul ve Kullanım
Teorisi (UTAUT) çerçevelerini temel alarak sistematik literatür taraması gerçekleştirilmiştir.
Fintech, "finans" ve "teknoloji" kelimelerinin birleşiminden oluşan, geleneksel finansal
hizmetleri iyileştirmek veya dönüştürmek için teknolojiden yararlanan yenilikçi çözümleri
kapsayan bir alandır. Teknoloji Kabul Modeli (TAM), kullanıcıların bir teknolojiyi nasıl
kullanacaklarını tahmin etmek ve açıklamak için kullanılan teorik bir modeldir. Birleştirilmiş
Teknoloji Kabul ve Kullanım Teorisi (UTAUT), teknoloji kabul modeline (TAM) göre daha
kapsamlı ve sosyal etkileri de içeren teorilerden oluşmaktadır. Bahsi geçen 2 teori, bireylerin
ve kurumların finans teknolojilerini benimseme ve reddetme nedenlerini anlamlandırmak için
çeşitli bilimsel teorilere dayandırılması sebebiyle çalışmamız açısından önem arz etmektedir.
Web of Science veri tabanında "FinTech", "Unified Theory of Acceptance and Use of
Technology" (UTAUT) ve Thechnology Acceptance Model (TAM) anahtar kelimeleri ile
yapılan tarama sonucunda 71 makale elde edilmiş, 2025 yılı henüz tamamlanmadığı için hariç

tutularak 69 hakemli makale incelenmiştir. Çalışma ile ilgili makalelerin tespiti için ekleme-
çıkarma ve derinlemesine literatür taraması yoluyla ilgili olabileceği düşünülen kaynaklar dahil

edilmek suretiyle literatür taraması gerçekleştirilmiştir. PRISMA yöntemiyle (sistematik
derleme ve meta-analiz) seçilen çalışmalar, FinTech benimsemesinde performans
beklentisi, çaba beklentisi, sosyal etki ve kolaylaştırıcı koşullar gibi Birleştirilmiş Teknoloji
Kabul Modeli ve Kullanım Teorisi (UTAUT) değişkenlerinin kritik rol oynadığını ortaya
koymuştur.
Çalışma, kültürel bağlamın (örneğin gelişmekte olan ülkelerde finansal okuryazarlık) etkisini
vurgularken, gelecek araştırmalar için akademisyenlere ve literatüre katkı sağlayacağı
düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Finans Teknolojisi (FinTech) , Teknoloji Kabul Modeli (TAM) , UnifiedTheory of Acceptance and Use of Technology (UTAUT)

Kaynakça

• Aboelenien A. ve Arsel, Z. (2022) Meat: Historicizing an Icon Through Marketplace Contestations, Consumption Markets & Culture, DOI: 10.1080/10253866.2022.2037574.