Ahşap, doğal olarak yenilenebilir yapısı, üretim sürecindeki düşük enerji gereksinimi ve karbon tutma kapasitesi sayesinde son yıllarda sürdürülebilir mimarinin odak noktalarından biri haline gelmiştir. Geleneksel olarak düşük katlı yapılarda kullanılan bu malzeme, gelişen mühendislik teknikleri sayesinde artık çok katlı kentsel yapılar için de geçerli bir seçenek oluşturmaktadır. Bu çalışma, çağdaş ahşap mimarisinin teknolojik ve düzenleyici boyutlarıyla nasıl evrildiğini incelemekte ve bu dönüşümün özellikle CLT (Çapraz Lamine Ahşap), LVL (Lamine Kaplama Kereste) ve GLT (Yapıştırılmış Lamine Ahşap) gibi ileri mühendislik ürünü ahşap malzemelerin yaygınlaşmasıyla nasıl ivme kazandığını değerlendirmektedir. Araştırma, nitel yöntem çerçevesinde yürütülmüş; literatür taraması ve karşılaştırmalı örnek olay analizi yoluyla Avrupa, Kuzey Amerika ve Asya'dan seçilen öncü nitelikteki çok katlı ahşap yapılar mercek altına alınmıştır. Bu yapıların seçimi, hem malzeme teknolojisi açısından yenilikçi olmaları hem de ilgili ülkelerdeki yapı yönetmeliklerinde önemli dönüşümleri tetiklemiş olmaları kriterlerine dayanmaktadır. Elde edilen bulgular, çağdaş ahşap yapıların yalnızca yapısal performans ve yangın güvenliği gibi teknik kriterler doğrultusunda değil, aynı zamanda karbon nötr politikaları ve yeşil bina sertifikasyon sistemleriyle bütünleşik şekilde şekillendiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca araştırma, mevcut yapı standartlarının esnetilmesi veya yeniden yazılması sürecinin, teknolojik ilerlemeyle paralel yürütülmesinin, bu tür yapıların uygulanabilirliğini doğrudan etkilediğini göstermektedir. Sonuç olarak, çok katlı ahşap yapıların yaygınlaşabilmesi için yalnızca malzeme teknolojilerindeki ilerlemelerin yeterli olmadığı; bunun yanında yapı mevzuatlarının da çevresel hedeflerle uyumlu şekilde yeniden yapılandırılması gerektiği ortaya konulmuştur. Türkiye gibi yapı sektöründe dönüşüm arayışında olan gelişmekte olan ülkeler için bu analiz, ahşabın sürdürülebilir kentsel gelişime nasıl katkı sağlayabileceğine ilişkin somut ve uygulanabilir perspektifler sunmaktadır.
Çağdaş ahşap mimarlığı Endüstriyel ahşap Sürdürülebilir mimarlık Çok katlı ahşap yapılar Yapı yönetmelikleri
Timber has recently emerged as a focal point in sustainable architecture due to its naturally renewable properties, low energy requirements during production, and carbon sequestration capacity. Traditionally used in low-rise buildings, this material has, through advancements in engineering techniques, become a viable option for multi-storey urban structures. This study explores how contemporary timber architecture has evolved in both technological and regulatory dimensions, and evaluates how this transformation has gained momentum with the widespread adoption of advanced engineered timber products such as Cross-Laminated Timber (CLT), Laminated Veneer Lumber (LVL), and Glued Laminated Timber (GLT). The research adopts a qualitative methodology, combining literature review and comparative case study analysis of pioneering multi-storey timber buildings from Europe, North America, and Asia. These buildings were selected based on their innovative use of material technologies and their role in driving significant changes in national building codes. Findings reveal that contemporary timber buildings are shaped not only by technical criteria such as structural performance and fire safety, but also through their integration with carbon-neutral policies and green building certification systems. Moreover, the study demonstrates that the feasibility of such structures is directly influenced by the concurrent progression of technological advancements and the adaptation or rewriting of building standards. In conclusion, the widespread adoption of multi-storey timber buildings requires not only advances in material technologies, but also the restructuring of building regulations in alignment with environmental objectives. For developing countries like Turkey, which are seeking transformation in their construction sectors, this analysis provides concrete and actionable insights into how timber can contribute to sustainable urban development.
Contemporary timber architecture Industrial timber Sustainable architecture Multi-storey timber buildings Building regulations
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Mimarlıkta Malzeme ve Teknoloji, Sürdürülebilir Mimari |
| Bölüm | Derleme |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 28 Ocak 2025 |
| Kabul Tarihi | 13 Kasım 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 31 Aralık 2025 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Cilt: 4 Sayı: 2 |