Malpraktis (Kötü/Hatalı Uygulama) Kurumuna Sağlık Hukuku Açısından Genel Bir Bakış

Öz

Malpraktis; etik, hukuk, tıbbi, eğitimsel ve yönetimsel alanda tartışılan bir konudur. Kötü/Hatalı uygulama olarak Türkçeye çevrilecek olan Malpraktis kavramı aslında tüm meslek gruplarındaki kötü uygulamaları tanımlamak için kullanılır. Yapılacak olan her türlü tıbbi müdahale belli bir risk içermektedir. Tıbbi müdahalede tıp biliminin kabul ettiği standartlar çerçevesinde yapılan tedaviler ve girişimler sonrası ortaya çıkan istenmeyen sonuçlara komplikasyon denilir. Komplikasyonlardan sağlık çalışanlarının sorumluluğunun olmadığı kabul edilmektedir. Tıbbi müdahale sonucu ortaya çıkan istenmeyen sonucun komplikasyon mu yoksa malpraktis mi olduğu ayrımı oldukça önemlidir. Malpraktis sadece hukuki bir kavram olarak kalmayıp, ilgili dava sayıları arttıkça tıp alanında ‘Defansif Tıp’ adı verilen yeni bir yaklaşımın da ortaya çıkmasına neden olmaya başladı. Bu çalışmada malpraktis-komplikasyon ayırımı ve hekimlerin bu kavramlarla ilgili sorumlulukları temel alınarak, malpraktisin halk sağlığı üzerindeki etkileri de tartışılmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Malpraktis
• Komplikasyon
• Tıbbi Müdahale
• Defansif Tıp
• Tıp Hukuku

A General Overview of Malpractice (Bad/Inaccurate Application) Institution in Terms of Health Law Malpractis

Öz

Malpractice; is a debated issue in the ethics, legal, medical, educational and administrative fields. The concept of Malpractice, which can be translated into Turkish as Bad/Faulty practice, is actually used to describe bad practices in all professional groups. However, unfortunately, in our country, this concept is used only for malpractices in the medical field. Any medical intervention carries a certain risk. In medical intervention, undesirable consequences that occur after treatments and interventions carried out within the framework of the standards accepted by medical science are called complications. It is accepted that healthcare professionals are not responsible for complications. It is very important to distinguish whether the undesirable result resulting from medical intervention is a complication or malpractice. Malpractice is not only a legal concept, but as the number of related cases increases, it has begun to lead to the emergence of a new approach called 'Defensive Medicine' in the field of medicine. In this study, the effects of malpractice on public health are examined, based on the distinction between malpractice and complications and the responsibilities of physicians regarding these concepts., we tried to discuss the distinction between malpractice and complications and the responsibilities of physicians regarding these concepts.

Anahtar Kelimeler

• Malpractice
• Complication
• Medical Intervation
• Defensive Medicine
• Medical Law

Kaynakça

1. AKTARAN TÜRKAN, Hülya / TUĞCU, Harun: “2000-2004 Yılları Arasında Yüksek Sağlık Şurasında Değerlendirilen Acil Servislerle İlgili Tıbbi Uygulama Hataları”, Gülhane Tıp Dergisi, 2004,Cilt 46, Sayı 3.
2. BAYRAKTAR, Köksal: Hekimin Tedavi Nedeniyle Cezai Sorumluluğu, Sermet Matbaası, 1972.
3. ÇİFTÇİOĞLU, Cengiz Topel: “Türk Ceza Kanunu’nda Taksir”, Ankara Barosu Dergisi, 2013, Sayı 3, s: 315-338
4. DEĞDAŞ, Ulaş Can. “Hatalı Tıbbi Uygulamadan (Malpraktis) Doğan Hukuki Ve Cezai Sorumluluk”, Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2018, Cilt 4, Sayı 6, s: 41-65.
5. DEMİR, Mehmet / KİRKİT, Ecem: “Komplikasyon – Malpraktis Ayırımının Tıbbî Özel Hukuk Sorumluluğuna Etkisi”, Çukurova Üniversitesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 2022, Sayı 1, s.58-91.
6. ERER, Sezer: Bursa Tabip Odası Onur Kurulu Dosyalarında Tıp Etiği Sorunlarının Değerlendirilmesi. Uludağ Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Deontoloji Anabilim Dalı, Bursa, 2007.
7. ERSOY, Yüksel: “Tıbbi Hatanın Hukuki ve Cezai Sonuçları”, Türkiye Barolar Birliği Dergisi, 2004, Sayı 53.
8. GÖZPINAR KARAN, Gülşah: Özel Hastanelerin Hukuki Sorumluluğu. Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. İstanbul, 2015.

9. GÜNGÖR, Pınar / DOĞAN MERİH, Yeliz / YAŞAR KOCABEY, Meryem: “Farklı Ülkelerin Malpraktis Konusunda Yasal Düzenleme Girişimleri, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası”, Zeynep Kamil Tıp Bülteni, 2012, Cilt 43, Sayı 4, s: 128-138.
10. HAKERİ, Hakan: Tıp Hukuku, 4. Baskı, Seçkin Yayınları, 2012.
11. HAKERİ, Hakan: Tıp Hukukunda Malpraktis Komplikasyon Ayrımı. https://www.toraks.org.tr/site/sf/books/pre_migration/966bcb30758ee1957827b5beb1b5b88e396a3b99b5346b05fb6028dd2fe2c667.pdf , E.T: 25.04.2024
12. HAKERİ, Hakan: Tıp ve Sağlık Hukuku El Kitabı, 3. Baskı, Seçkin yayınları, 2023.
13. KAHYAOĞLU KHALİL, Elif: 2015-2020 Yılları Arasında Yargıtay’a İntikal Etmiş Malpraktis Dosyalarının Sağlık Yönetimi Açısından Analizi. Ordu Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı, Ordu, 2022.
14. KARBEYAZ, Kenan. Malpraktis. Eskişehir Osmangazi Üni. Yayınları. 2018.
15. KAYA, Abdülkadir / AKTÜRK, Zekeriya / ÇAYIR, Yasemin / TAŞTAN, Kenan: “2007-2013 arası Tıpta Uzmanlık Sınavları: Bir Trend Analizi”, Ankara Medical Journal, 2014, Cilt 14, Sayı 2, s: 53-58.
16. MANSUR, Fatma / CEYLAN, Ömer: “Defansif Tıp ve Defansif Tıp Konusunda Yapılan Akademik Çalışmalar Üzerine Bir Derleme”, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2021, Cilt 23, Sayı 3, s: 721-744
17. ÖZCAN, Zeynep / ÖZCANOĞLU, Ayşe Betül: “Yargıtay İçtihatları Işığında Malpraktis Komplikasyon Ayırımına Bağlı İspat Sorunları”, Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi, 2020, Sayı 16, s: 289-315
18. ÖZDİLEK, Ali Osman: Tıpta Yanlış Uygulama (Malpraktis) Sebebiyle Hekimin Hukuki Sorumluluğu. http://www.turkhukuksitesi.com/makale_300.htm, E.T.23.03.2024
19. ÖZER, Kubilay / ASLAN, Şebnem: “Defansif Tıp Uygulamalarının Belirlenmesi: Karma Yöntem Araştırması”, Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 2020, Cilt 23, Sayı 4, s: 639–664.
20. ÖZESEN, Toygün Anıl / KAYA, Kenan: “Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı’na Hatalı Tıbbi Uygulama İddiası ile Başvuran Olguların Değerlendirilmesi (2015-2019) ”, Dicle Tıp Dergisi, 2021, Cilt 48, Sayı 4, s: 829-838
21. SEYHAN, Ahmet. “Özel Hastane ile Hasta Arasındaki Sözleşmenin Hukuki Niteliği”. Eskişehir Barosu Dergisi, Cilt 8, Sayı 1, s: 70-185.
22. ŞAHİN, Büşra / ALCALI, Özgü: “Defansif Tıp Kavramı ve Defansif Tıbbi Uygulamaların Hekimin Hukuki Sorumluluğu Kapsamında Değerlendirilmesi”, Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, 2020, Cilt 1, Sayı 41, s: 483-510
23. TÜRE, Oğuzhan: “Hekimin Defansif Tıp Uygulamalarından Doğan Cezai ve Hukuki Sorumluluğu”, Terazi Hukuk Dergisi, 2017, Cilt 12, Sayı 127, s: 32-41
24. TÜRKMEN, Hülya / EKTİ GENÇ, Rabia: “Ebelik ve yeni doğanda malpraktis”, Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 2017, Cilt 20, Sayı 2, s: 154- 159.
25. UYGUR, Atiye B: “Hekimin Kusurunun Değerlendirilmesi”, Türkiye Barolar Birliği Dergisi, 2019, Sayı 144, s: 355-381.
26. ÜMİT, Ceyda: “Hekimlerin Mesleklerinin Uygulanmasından Doğan Ceza Sorumluluğu”, Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, 2017, Sayı 32, s: 197-246
27. ÜNAL, Özgün: Defansif Tıp Uygulamaları, Öncülleri ve Sonuçları, Sakarya Üniversitesi İşletme Enstitüsü Sağlık Yönetimi ABD, Sakarya, 2020, 17.
28. ZAFER, Hamide. Ceza Hukuku Genel Hükümler, 7. Baskı, Beta Yayınları, 2019.