FIDUCIARY TRANSACTIONS

Yıl 2025, Sayı: 26, 191 - 218, 30.04.2025

Fadime Topçu Ekinci

Öz

Fiduciary transactions are transactions that date back to Roman law but do not have a legal regulation in our law and the Swiss law, which is the source law. For these reasons, provided that it does not violate general, imperative provisions, the parties can make fiduciary transactions to achieve their goals by their will. The subject of a fiduciary transaction consists only of rights or property values that can be transferred. Fiduciary transactions consist of a fiduciary contract and an acquisitive transaction. Fiduciary transactions have more than one function and more than one type. The fact that fiduciary transactions are proven with written evidence that is not dependent on form has also been put forward with the decision to unify the jurisprudence. In our study, fiduciary transactions have been evaluated by including the discussions in the doctrine in the context of the Court of Cassation decisions.

Anahtar Kelimeler

Fiduciary Transaction , Fiduciary Contract , Guaranty , Documentary Evidence , Collusion

İNANÇLI İŞLEMLER

Öz

İnançlı işlemler, Roma hukukundan günümüze kadar uzanan ancak hukukumuzda ve mehaz hukuk olan İsviçre hukukunda kanuni bir düzenlemesi bulunmayan işlemlerdir. Bu nedenlerle genel, emredici hükümlere aykırı olmamak koşulu ile taraflar, iradelerine uygun şekilde amaçlarına ulaşmak adına inançlı işlem yapabilmektedirler. İnançlı işlemin konusunu yalnızca devredilmesi mümkün olan hak ya da mal varlığı değerleri oluşturmaktadır. İnançlı işlemler, inanç sözleşmesi ve kazandırıcı işlemden oluşmaktadır. İnançlı işlemlerin birden çok işlevi bulunduğu gibi birden çok çeşidi de bulunmaktadır. İnançlı işlemlerin şekle bağlı olmayan yazılı delil ile ispatlanması da içtihadı birleştirme kararı ile ortaya konulmuştur. Çalışmamızda da inançlı işlemler, Yargıtay kararları bağlamında doktrinde yer alan tartışmalara yer verilerek değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

İnançlı İşlem , İnanç Sözleşmesi , Teminat , Yazılı Delil , Muvazaa

Kaynakça

• ALDEMİR TOPRAK, İpek B. , İnançlı İşlemden Kaynaklanan Tescile Zorlama Davası, Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 12, Sayı 2, Aralık 2022, s. 1149-1175.
• ALTAŞ, Hüseyin/KURT, Leyla Müjde, İnançlı işlemler, İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 2, Sayı 2, 2011.
• AYANOĞLU MORALI, Ahu, Mülkiyet Hakkının Teminat Amaçlı Devrine Yönelik İnançlı İşlemler, Galatasaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Doktora Tezi, İstanbul 2006.
• AYDINCIK, Şirin, Bir İnançlı İşlem Türü Olarak Alacağın Teminat Amacıyla Temliki, İstanbul Hukuk Mecmuası, Cilt 64, Sayı 1, 2006, s. 134 - 135.
• BACIOĞLU, Handan, Yönetme Amaçlı İnançlı İşlem ve Sermaye Piyasası Uygulaması, İstanbul Bilgi Üniversitesi Lisansüstü Programlar Enstitüsü Yayımlanmamış Doktora Tezi, İstanbul 2024.
• BERKTAŞ YÜKSEL, Elif, Türk Hukukunda Saf İnançlı İşlemler, Ankara, On İki Levha Yayıncılık, 2022.
• BİLGİLİ, İbrahim Oğuz, Taşınmazların Teminat Amaçlı İnançlı İşlemle Devri, Seçkin Yayıncılık Ankara 2019.
• ÇAKIR, Cihangir, İnanç Sözleşmesine Dayalı Tapu İptal Tescil Davası, İstanbul Barosu Dergisi, Cilt 94, Sayı 2, Mart 2020, s.228-240.
• EREN, Fikret, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Ankara, Legem Yayınevi, 29. Baskı, 2024.
• GÜVENÇ, Özgür, Taşınmazların İnançlı İşlemle Devri, Ankara, Yetkin Yayınları, 1. Baskı 2014.
• HELVACI, İlhan, Hukuki Mütalaalar Cilt 2, Ocak 2017, s.3-29.
• HALMAN ÇETİN, Emine, Tasarrufun İptali Muvazaa İnançlı İşlem ve Namı Müstear, Ankara, Adalet Yayınları, 2. Baskı, 2022.
• KAHVECİ, Nalan, İnançlı İşlemlerde El Ve İşbirliği İle Hareket Kavramı, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 23, Sayı 1, 2021, s. 257-294.
• KILIÇOĞLU, Ahmet, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Turhan Kitabevi, 28. Baskı, 2024.
• MEHMETOĞLU, Fırat Hayrettin, Türk Hukukunda İnançlı İşlemler, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Cilt 29, Sayı 2, 2023, s. 1604-1643.
• OĞUZMAN, M. Kemal/ SELİÇİ, Özer/ OKTAY-ÖZDEMİR, Saibe, Eşya Hukuku, 20. Baskı, İstanbul 2017.
• ÖZDEMİR, Furkan, İnanç Konusunun Üçüncü Kişilerden Elde Edildiği İnançlı İşlemler, On İki Levha Yayıncılık, 1. Baskı, 2019.
• ÖZKAYA, Eraslan, İnançlı İşlem ve Muvazaa Davaları, Ankara, Seçkin Yayıncılık, 9. Baskı, 2022.
• ÖZSUNAR, Erdal, Roma Hukukunda Rehin Hakkı, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 7, Sayı 2, 2005, s. 137-164.
• ÖZSUNAY, Ergun, Türk Hukukunda ve Mukayeseli Hukukta İnançlı Muameleler, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları, Cezaevi Matbaası, İstanbul 1968.
• PARLAK BÖRÜ, Şafak, Mülkiyetin Teminat Amacıyla İnançlı İşlemle Devri, Türkiye Barolar Birliği Dergisi, Sayı 128, Ocak Şubat 2017, s. 231-272.
• SEROZAN, Rona, Mülkiyeti Saklı Tutma Anlaşması, İstanbul Üniversitesi Mukayeseli Hukuk Araştırmaları Dergisi, Cilt 1, Sayı 2, 1968, s. 176 – 200.
• SAPANOĞLU, Süleyman, Muvazaa ve İnançlı İşlem Davaları, Ankara, Seçkin Yayıncılık, 3. Baskı, 2022.
• SİLAY, İrem, Mülkiyetin Teminat Amacıyla Devrinin İnançlı İşlemler Bakımından Değerlendirilmesi, KTO Karatay Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Konya, 2020.
• ŞEKER, Melih, Roma Hukuku'nda Fıducıa (İnançlı İşlem) ve Türk Hukuku Üzerindeki Etkisi, İstanbul, On İki Levha Yayıncılık, 1. Baskı, 2019.
• TUNCER KAZANCI, İdil, İnançlı İşlemde İşlemin Taraflarının İflâsı Ve İflâsın İnançlı İşleme Etkisi, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 16, Özel Sayı 2014, s.2811-2834.
• UYGUR, Atiye B. , Teminat Amaçlı İnançlı İşlemler, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 10, Sayı 1, 2006, s. 171-195.
• YAVUZ, Nihat, Doğrudan Doğruya Temsil / Nam-ı Müstear / Dolayısı ile Temsil / İnançlı İşlem / Tarafta Muvazaa / Nam-ı Müstear ile Muvazaa İlişkisi / İspat rejimi (ve) Kanuna Karşı Hile Kavramları ile Bunlara İlişkin Yargıtay Uygulaması, Yargıtay Dergisi, 2001 / 1-2, s.63-100.
• YILMAZ, Süleyman/PINAR, Hamdi, İnançlı İşlemlerin Muvazaalı İşlemlerle Karşılaştırılması Üzerine Bir Değerlendirme, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 68 Sayı 4, 2019 s.959-998.
• YÜKSEL ORHUN, Mercan, Teminat Amacıyla Alacağın Devri, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2017.
• ZORLU, Süheyla, Teminat Amaçlı Geri Alım Hakkı Tesisinin Lex Commissoria Yasağına Aykırı Olup Olmadığının Değerlendirilmesi, Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 28, Sayı 2, 2020, s. 603 – 630.