Yüzüncü Yıla Girerken: Türkiye’nin Tarihi
Öz
Bu makalede Rusya Bilimler Akademisi Doğu Araştırmaları Enstitüsü (IVRAN) bünyesinde çalışan Kireev Nikolay Gavrilovich’in “Istoriya Turtsii XX vek” (Türkiye Tarihi 20. Yüzyıl) kitabı Editör: Rybakov Rostislav Borisovich] yorumlayıcı yaklaşım çerçevesinde incelenip tanıtılacaktır. Monografi, Türk devletinin 20. yüzyılın başlarına kadar ortaya çıkışı ve gelişiminin tarihini kısaca özetlemekte ve 20. yüzyılda Türkiye’nin gelişiminin ana aşamalarını ayrıntılı olarak analiz etmektedir. Jön Türk hareketinden 21. yüzyılın başında “ılımlı” İslam hükümetinin iktidara gelmesine kadar geçen süreci değerlendirmektedir. Kitap geniş bir okuyucu kitlesine yöneliktir. Üniversitelerde genel tarih ve modern Doğu tarihi derslerinde kullanılabilir niteliktedir. Monografinin yazarı, Türkiye’nin modern siyasi ve sosyo-ekonomik tarihi konusunda tanınmış bir uzmandır. Bu konuyla ilgili çok sayıda kitap ve makale yazmıştır. Küçük Asya birçok eski kültürün ve devlet oluşumunun beşiğiydi. Modern Türkiye toprakları, eski insanların toplayıcılıktan tarıma dayalı tarıma geçişinin gerçekleştiği “bereketli hilal”in bir parçasıdır. Bu toprakları ilk ele geçirenler Selçuklu Türkleri, M.S. XI. yüzyılda ordularıyla ele geçiren ilk Türk hanedanıdır. Bu topraklar en büyük refah dönemini (17. yüzyıldan itibaren) Anadolu, Orta Doğu, Kuzey Afrika, Balkan Yarımadası ve kuzeyden komşu Avrupa topraklarını işgal eden güçlü bir devlet olan Osmanlı İmparatorluğu zamanında yaşamıştır. Osmanlı çökünce yerine Modern Türkiye Cumhuriyeti kurulmuştur. Osmanlı hızla işgal edilince işgal bölgesinde sayıları hızla artan milli müdafaa müfrezeleri faaliyete geçti. Ülke genelinde, liderliğinde subay ve aydın temsilcilerinin ana rolü oynadığı “Hakların savunulmasına yönelik topluluklar” ortaya çıkmaya başladı. Milli teşkilatlanma çalışması, Mayıs 1919’da İstanbul’dan Doğu Anadolu’ya hareket eden Osmanlı ordusunun generallerinden Mustafa Kemal tarafından üstlenildi. 29 Ekim 1923’te Türkiye Cumhuriyeti ilan edildi ve Mustafa Kemal Atatürk onun ilk cumhurbaşkanı oldu. Bu cumhuriyet kuruluşundan bu yana tam bir asrı devirmiştir.
Anahtar Kelimeler
Entering Its Centennial Anniversary: Turkiye’s History
Öz
In this article, we will explore and introduce the book “History of Turkey in the 20th Century,” authored by Nikolay Gavrilovich Kireev, a scholar at the Institute of Oriental Studies of the Russian Academy of Sciences (IVRAN), and edited by Rostislav Borisovich Rybakov, adopting an interpretive approach. This monograph offers a concise overview of Turkey’s historical emergence and development until the beginning of the 20th century, while also delving into detailed analyses of its key developmental stages throughout the century. Starting with the Young Turk movement and culminating in the rise of a “moderate” Islamic government at the century’s onset, the book provides a comprehensive evaluation of Turkey’s trajectory. Tailored for a wide readership, it serves as a valuable resource for both general history enthusiasts and students enrolled in modern Eastern history courses at universities. The author of this monograph is a renowned expert in modern Turkish political and socio-economic history, boasting a prolific portfolio of books and articles on the subject. Anatolia, encompassing the territory of present-day Turkey, holds significance as the birthplace of ancient cultures and civilizations, forming part of the historically rich “fertile crescent” where the transition from hunting-gathering to agriculture occurred. The Seljuk Turks emerged as the first conquerors of these lands in the 11th century AD, marking the inception of Turkish influence in the region. Anatolia experienced its zenith under the Ottoman Empire, a formidable state that dominated the Middle East, North Africa, the Balkans, and adjacent European territories from the 17th century onwards. Following the collapse of the Ottoman Empire, the modern Republic of Turkey emerged in its place. As the empire rapidly disintegrated, grassroots national defense units proliferated in the occupied territories, with “Committees for the Defense of Rights” emerging nationwide, spearheaded by military officers and intellectuals. Mustafa Kemal, a general in the Ottoman army, assumed leadership in organizing national resistance efforts, relocating from Istanbul to Eastern Anatolia in May 1919. On October 29, 1923, the Republic of Turkey was officially established, with Mustafa Kemal Atatürk assuming the presidency as its first leader. Over the course of a century since its inception, this republic has undergone significant transformations, shaping the socio-political landscape of modern Turkey.
Anahtar Kelimeler
