XVII-XX. Yüzyıllar Arasında Isparta Şehrinde Vakıf Kurumu
Öz
Osmanlı medeniyetinin temel unsurları arasında sayılan vakıflar, resmî hizmetlerin günümüzdeki kadar gelişmiş olmadığı geçmişte, toplumsal hayat açısından önemli bir boşluk doldurmaktaydılar. Vakıf müessesesi aynı zamanda Osmanlı şehir tarihçiliği açısından önemli bir araştırma sahasıdır. Vakıfların kuruluş belgeleri olan vakfiyeler üzerinde yapılan incelemeler, Osmanlı şehirlerinin sosyal, kültürel ve ekonomik yapıları hakkında önemli bilgilerin elde edilmesine katkı yapmaktadır
Bu çalışmada, XVII. yüzyılın başları ile XX. yüzyılın ilk çeyreği arasında Vakfiye Defterleri’ne kaydedilmiş vakfiyeler ve Isparta Şer’îye Sicilleri’ndeki diğer belgeler vasıtasıyla tespit edilen 39 vakıf örneği, çeşitli kategoriler kapsamında değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- IŞS. (Isparta Şer’iyye Sicilleri)Defter No: 178-180, 179, 180, 182, 183, 184, 186Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi (VGMA.)Vakfiye Defterleri (VAD)Defter No: 274, 478, 487, 578, 579, 581, 582, 583, 584, 585, 587, 589, 595, 598, 600, 1993 Hurufât Defterleri (HURUFAT. DEF)Defter No: 532, 534, 535, 1059, 1060, 1062, 1140Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA)Evkaf Muhâsebe (EV. MH)Belge No: 205, 470
- AKDEMİR Sadık, Osmanlı Dönemi Isparta Vakıfları, Camiler ve Mescitler-Tekkeler ve Zaviyeler, Hondu Yayınları, Isparta, 2011.ARIKAN, Zeki, XV. XVI. Yüzyıllarda Hamîd Sancağı, Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Doktora Tezi, İzmir 1998AKGÜNDÜZ, Ahmed, İslâm Hukukunda ve Osmanlı Tatbikatında Vakıf Müessesesi, Osmanlı Araştırmaları Vakfı Yayınları, İstanbul, 1996.BERKİ, Ali Himmet, Vakfa Dair Yazılan Eserlerle Vakfiye ve Benzeri Vesikalarda Geçen Istılah ve Tabirler, Vakıflar Genel Müdürlüğü Neşriyatı, Ankara, 1966.BÖCÜZÂDE SÜLEYMAN SAMİ, Isparta Tarihi, Hazırlayan: Hasan Babacan, Isparta İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Yayınları, Isparta, 2012. DEMİREL Ömer, Osmanlı Vakıf-Şehir İlişkisine Bir Örnek: Sivas Şehir Hayatında Vakıfların Rolü, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara, 2000.DEVELLİOĞLU Ferit, Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lügat, Aydın Kitabevi Yayınları, İstanbul, 2003.DİLMEN Hilmi, “Gülcülük” Ün Isparta Halkevi Mecmuası, C.1, S.10-11-12, Isparta, 1935, ss.163-165.EMECEN, M. Feridun, “Isparta” DİA. C.19, İstanbul, 1999, ss.194-200GÖKÇE, Evren, XIX. Yüzyılın İlk Yarısında Isparta, İdari, Demografik ve Ekonomik Yapı, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayımlanmamış Doktora Tezi, Isparta, 2016.
- GÜNAY, Hacı Mehmet, “Vakıf” DİA, C.22, İstanbul, 2012, ss.475-479KARACA, Behset, 1501’de Hamit Sancağı Vakıfları, Burdur İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Yayınları, Burdur, 2014KOFOĞLU, Sait, Hamidoğulları Beyliği, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara, 2006.ÖZMEL, İsmail, “Kayyım” DİA. C.25, İstanbul, 2002, ss.107-108.ÖZTÜRK Nazif, “Mütevelli” DİA. C.32. İstanbul, 2006, ss.217-220PAKALIN, M. Zeki, Osmanlı Tarih Terimleri ve Deyimleri Sözlüğü, C.-I, MEB. Yayınları, İstanbul, 1993.SAK, İzzet, Şer’iye Sicillerinde Bulunan Konya Vakfiyeleri (1650-1800), Kömen Yayınları, Konya, 2005.SEMİZ, Yaşar, “Osmanlı Devleti’nde Para Vakıfları” Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, C.19, S.1, Konya, 2016, ss.89-101.ÜNAL, Mehmet Ali, Osmanlı Tarih Sözlüğü, Paradigma Yayınları, İstanbul, 2010.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Evren Gökçe
*
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
19 Haziran 2019
Gönderilme Tarihi
31 Ocak 2019
Kabul Tarihi
14 Mayıs 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 2 Sayı: 1