Araştırma Makalesi

KLASİK TÜRK EDEBİYATINDA HİKÂYE ALİ BİN NAKİB HAMZA VE TUHFETÜ’L-LETAÎF’İ

Cilt: 5 Sayı: 1 27 Nisan 2022
PDF İndir

KLASİK TÜRK EDEBİYATINDA HİKÂYE ALİ BİN NAKİB HAMZA VE TUHFETÜ’L-LETAÎF’İ

Öz

Yaklaşık yedi yüz yıl süren Klasik Türk edebiyatı içerisinde manzum ve mensur olarak birçok eser kaleme alınmıştır. Sanatçıların vermiş olduğu bu eserler Türk halkının edebî beğenisini yansıtabilmeyi başarmıştır. Ancak bunlardan manzum olanlar mensur olanlara nazaran daha fazla ilgi görmüştür. Dolayısıyla mensur eserlere yeteri kadar ihtimam gösterilmemiştir. Son zamanlarda yapılan çalışmalarla mensur eserler bir kısmı ilim âlemine tanıtılırken bir kısmı da hâlâ yazma eser kütüphanelerinde gün yüzüne çıkarılmayı beklemektedir. Özellikle mensur olarak kaleme alınan bazı hikâyeler halk arasında kazandıkları beğeniler ve üslupları bakımından manzum hikâyelerden aşağı kalmayacak bir öneme sahiptirler. 15. yüzyılda Ali bin Nakib Hamza tarafından kaleme alınan “Tuhfetü’l- Letâif” klasik Türk edebiyatının edebî faaliyetleri arasında önemli bir yere sahip olan mensur hikâyelere bir örnektir. Tek nüsha olduğu tespit edilen “Tuhfetü’l Letâif” Kanada’nın Toronto şehrinde Aga Khan Museum yazma eserler bölümünde “Demirbaş No: -AKM00280” numarası ile kayıtlıdır. Müellif nüshası olmadığı tespit edilen eser, 1593-94’te III. Murad (1574-1595) için kopyalanmış ve resimlendirilmiştir. Özgün metnin yanında hat sanatının ve minyatür çizimlerin kalitesi, elyazmasını hem Osmanlı minyatür tarihi hem de Türk edebiyat tarihi için önemli bir eser hâline getirmektedir. Bu çalışmada, öncelikle klasik Türk edebiyatında mensur hikâye geleneğine değinilecek ardından gelenek içerisinde kaleme alınmış olan “Tuhfetü’l-Letâif” ve onun müellifi Ali Bin Nâkîb Hamza hakkında bilgi verilecektir.

Anahtar Kelimeler

Ali Bin Nâkîb Hamza, Tuhfetü’l Letâif, klasik edebiyat, mensur hikâye, XV. Yüzyıl

Kaynakça

  1. Altunel, İbrahim (2003). “Latife”, İslâm Ansiklopedisi. c. 27. İstanbul: TDV Yayınları, ss. 109-110.
  2. Aksoyak, İ. Hakkı (2010). “Eski Türk Edebiyatında Nesir Üzerine Bazı Belirlemeler”, haz. Hatice Aynur, vd. Nesrin İnşâsı (Düzyazıda Dil, Üslûp, Türler). İstanbul. Turkuaz Yayıncılık.
  3. Albayrak, Nurettin (2010). “Ansiklopedik Halk Edebiyatı Sözlüğü”, 2. Basım. İstanbul: Kapı Yayınları.
  4. Batislam, H. Dilek (2013). “Divan Edebiyatında Latife ve Hezl”, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, C. 22, S.1, ss. 229-242.
  5. Çetişli, İsmail (2000). “Mitten Modern Hikâyeye Hikâyenin Sergüzeşti”, Bizim Külliye 3.8, ss. 41-46.
  6. Devellioğlu, Ferit (2005). “Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lügat”, 22. Baskı. Ankara: Aydın Kitabevi.
  7. Fidan, G. Gaye (2012). “Türk Edebiyatında Sindbâd-nâme Çevirileri: Tuhfetü’l-Ahyâr ve Kitâb-ı Sindbâd-nâme (İnceleme-Çeviri Yazılı Metin-Tıpkı Basım)” Yayınlanmamış Doktora Tezi. Kayseri: Erciyes Üniversitesi SBE.
  8. Hüseyin Kazım Kadrî (1927). “Büyük Türk Lügati”, İstanbul: Devlet Matbaası.
  9. Kavruk, Hasan ve İskender Pala (1998). “Hikâye”, İslâm Ansiklopedisi. c. 17. İstanbul: TDV Yayınları, ss. 491-493.
  10. Kavruk, Hasan (1998). “Eski Türk Edebiyatında Mensûr Hikâyeler”, İstanbul: MEB Yayınları.

Kaynak Göster

APA
Tılfarlıoğlu, M. (2022). KLASİK TÜRK EDEBİYATINDA HİKÂYE ALİ BİN NAKİB HAMZA VE TUHFETÜ’L-LETAÎF’İ. Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları Dergisi [Journal Of Old Turkish Literature Researches], 5(1), 206-230. https://izlik.org/JA79NJ43EM
AMA
1.Tılfarlıoğlu M. KLASİK TÜRK EDEBİYATINDA HİKÂYE ALİ BİN NAKİB HAMZA VE TUHFETÜ’L-LETAÎF’İ. ESTAD. 2022;5(1):206-230. https://izlik.org/JA79NJ43EM
Chicago
Tılfarlıoğlu, Musa. 2022. “KLASİK TÜRK EDEBİYATINDA HİKÂYE ALİ BİN NAKİB HAMZA VE TUHFETÜ’L-LETAÎF’İ”. Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları Dergisi [Journal Of Old Turkish Literature Researches] 5 (1): 206-30. https://izlik.org/JA79NJ43EM.
EndNote
Tılfarlıoğlu M (01 Nisan 2022) KLASİK TÜRK EDEBİYATINDA HİKÂYE ALİ BİN NAKİB HAMZA VE TUHFETÜ’L-LETAÎF’İ. Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları Dergisi [Journal Of Old Turkish Literature Researches] 5 1 206–230.
IEEE
[1]M. Tılfarlıoğlu, “KLASİK TÜRK EDEBİYATINDA HİKÂYE ALİ BİN NAKİB HAMZA VE TUHFETÜ’L-LETAÎF’İ”, ESTAD, c. 5, sy 1, ss. 206–230, Nis. 2022, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA79NJ43EM
ISNAD
Tılfarlıoğlu, Musa. “KLASİK TÜRK EDEBİYATINDA HİKÂYE ALİ BİN NAKİB HAMZA VE TUHFETÜ’L-LETAÎF’İ”. Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları Dergisi [Journal Of Old Turkish Literature Researches] 5/1 (01 Nisan 2022): 206-230. https://izlik.org/JA79NJ43EM.
JAMA
1.Tılfarlıoğlu M. KLASİK TÜRK EDEBİYATINDA HİKÂYE ALİ BİN NAKİB HAMZA VE TUHFETÜ’L-LETAÎF’İ. ESTAD. 2022;5:206–230.
MLA
Tılfarlıoğlu, Musa. “KLASİK TÜRK EDEBİYATINDA HİKÂYE ALİ BİN NAKİB HAMZA VE TUHFETÜ’L-LETAÎF’İ”. Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları Dergisi [Journal Of Old Turkish Literature Researches], c. 5, sy 1, Nisan 2022, ss. 206-30, https://izlik.org/JA79NJ43EM.
Vancouver
1.Musa Tılfarlıoğlu. KLASİK TÜRK EDEBİYATINDA HİKÂYE ALİ BİN NAKİB HAMZA VE TUHFETÜ’L-LETAÎF’İ. ESTAD [Internet]. 01 Nisan 2022;5(1):206-30. Erişim adresi: https://izlik.org/JA79NJ43EM