KLASİK TÜRK ŞİİRİNDE YAZI VE KİTAP SANATLARI ÇERÇEVESİNDE KALEME BAKIŞ “ÖNCE SÖZ VARDI SONRA KALEM”

Medeniyet yolunu açan yazı, kalemin kullanılması ve kâğıdın keşfiyle birlikte önemli bir aşamaya geçmiştir. Başlangıçta sadece söz varken sonra yazı ortaya çıkar, kalem ve kâğıt ise yazının dünyanın her yerine yayılmasını sağlar. Kur’an-ı Kerim’de üzerine yemin edilmiş ve adına bir sure indirilmiş olması, dünya yaratılmadan evvel kalemin var oluşu, İslam edebiyatlarında kaleme özel önem verilmesine yol açmıştır. Kalem, İslamiyet’te bilim ile kitaba ve mushaf istinsahına verilen kıymet doğrultusunda yazı ve kitap sanatları çerçevesinde de ayrı bir önem kazanır. Bu yüzden de klasik Türk şiiri incelendiğinde kalemin farklı özellikleriyle geniş ölçüde şiirin aynasına aksettiği görülmektedir. İslam hattının temel aracı olan kamış kalemin sazdan oluşan ağaç benzeri yapısı, şiirde zengin hayaller kurulmasına zemin hazırlamıştır. Bu araştırmada başlangıcından on altıncı yüzyılın sonuna kadar Türk şiirine kalemin daha çok hangi özellikleriyle yansıdığı incelenmiştir. Dünya yaratılmadan önce var olan kalem, kamış kalem ve şairlik kalemi. Şiirde nasıl var oldular, şiirin aynasına nasıl aksettiler? Klasik Türk şairi için kalem nasıl bir anlam ifade ediyordu? Şair için şiiri kâğıda aktaran kalemin önemi neydi? Böylelikle kaleme bakış açısının ne olduğu tespit edilmeye ve dönemin düşünce yapısına ışık tutulmaya çalışılacaktır.