Araştırma Makalesi

NECÂTÎ BEY DÎVÂNI NÜSHALARINDA YER ALAN ŞÜPHELİ ŞİİRLERE DAİR BAZI TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER

Cilt: 7 Sayı: 2 30 Haziran 2024
PDF İndir

NECÂTÎ BEY DÎVÂNI NÜSHALARINDA YER ALAN ŞÜPHELİ ŞİİRLERE DAİR BAZI TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER

Öz

XV. yüzyılın önemli şairlerinden olan Necâtî Bey, klasik Türk şiirinde kendine mahsus bir çizgi oluşturmuş, gerek kendi devrinde gerekse kendisinden sonra yaşayan şairler üzerinde derin tesirler icra etmiştir. Dîvân’ında yer alan bazı şiirlerinde Necâtî Bey, orijinal mana ve hayal temininden yoksun, taklitten öteye geçmeyen ve birbirlerinin şiirlerini aşırmaktan başka bir şey yapmayan şairlerle ilgili ciddi eleştirilerde bulunmaktadır. Ayrıca Dîvân’ını ömrünün son zamanlarına doğru tertip etmesinden ve kâtiplerle ilgili eleştirel şiirlerinden, şiirlerinin mana ve hayallerinin başkalarının eliyle değiştirilmesinden duyduğu endişeye tanık olunmaktadır. Necâtî Dîvânı nüshalarındaki bazı şiirlerin başka şairlerin divan nüshalarında da bulunması Necâtî Bey’in şiir hırsızlığına ve müstensih müdahalelerine dair endişelerinde haksız olmadığını göstermektedir. Alan yazında Şevkî ve Revânî divanları özelinde yapılan karşılaştırma çalışmaları bulunmakla beraber karışma sürecinin tüm Necâtî Dîvânı nüshalarındaki durumunun tespitinin ve varsa şiir karışıklıklarının görüldüğü başka şairlerin belirlenmesinin gerekliliği ortadadır. Bu amaçla çeşitli vasıtalarla yaklaşık beş yüze yakın divan metni ile Necâtî şiirleri karşılaştırılmış, 32 şiirin çoğunluğu Necâtî Bey ile aynı dönemde yaşayan 14 şairin divanında da yer aldığı ortaya çıkarılmıştır. Şiirlerin 96 adet Necâtî Dîvânı nüshasında izleri takip edilerek Necâtî Bey’e ait olabilecekler ile atfedilenlere dair bazı değerlendirmelerde bulunulmuştur. Ayrıca başta nazire mecmuaları olmak üzere pek çok şiir mecmuası da taranarak hem şiirlerin klasik şiirin aktüelindeki durumları ortaya konmuş hem de divan nüshaları temelinde şekillenen çalışma şiir mecmualarıyla da desteklenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Necâtî Bey , Divan Nüshaları , İntihal , Müstensih , Revânî , Şevkî

Kaynakça

  1. AÇIKGÖZ, Cenk (2017), “Hayâlî Bey Dîvânı’nın Harfü’l-Yâ’ Bölümündeki 95 ve 96. Gazeller Kime Ait?”, Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı: 2, s.s. 1-8.
  2. AKSOYAK, İsmail Hakkı (2005). “Gelibolulu Mustafa ‘Âlî ve Bâkî’nin Münasebetleri (Künhü’l-ahbâr ve Divanlarına göre)”, Osmanlı Araştırmaları Prof. Dr. Mehmed Çavuşoğlu’na Armağan-1, Cilt: 25, s.s. 69-82.
  3. AKSOYAK, İsmail Hakkı (2008). Osmanlı Şairlerinin “Aruz Tasarrufları” ve Araştırmacıların Gereksiz Müdahaleleri, Turkish Studies, Cilt: 3, Sayı: 6, s.s. 388-403.
  4. AKDAĞ, Ahmet (2013). Çorum Hasan Paşa İl Halk Kütüphanesi’ndeki 19hk2207 Numaralı Şiir Mecmuası, Yüksek Lisans Tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon.
  5. AKTO, Tansel (2016). Atatürk Kitaplığı Belediye Yazmaları K.000007 Numarada Kayıtlı Bir Şiir Mecmû’ası, Yüksek Lisans Tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, İstanbul.
  6. ALTIN, Dilber (2017). Mevlana Müzesi Kütüphanesindeki 2456 Numaralı Şiir Mecmuası, Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi, Konya.
  7. ARSLAN, Tülin (2018). İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Kütüphanesindeki ŞR 60 ve 89 Numaralı Şiir Mecmuaları, Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara.
  8. ATİK, Arzu (2003). Celîlî Dîvânı (3b-46a), Yüksek Lisans Tezi, Boğaziçi Üniversitesi, İstanbul.
  9. AVŞAR, Ziya (2009). “Necâtî’nin Kâtiplerle İlgili İki Şiiri”, I. Uluslararası Türk Dili ve Edebiyatı Sempozyumu Ölümünün 500. Yılında Şair Necâtî Anısına, Kocaeli: Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Kültür Yayınları, s. s. 100-107.
  10. AVŞAR, Ziya (2017). Revânî Divanı. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, https://ekitap.ktb.gov.tr/TR-196374/revani-divani.html

Kaynak Göster

MLA
İlhan, Enes. “NECÂTÎ BEY DÎVÂNI NÜSHALARINDA YER ALAN ŞÜPHELİ ŞİİRLERE DAİR BAZI TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER”. Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları Dergisi [Journal Of Old Turkish Literature Researches], c. 7, sy 2, Haziran 2024, ss. 875-20, doi:10.58659/estad.1479348.