OSMANZÂDE TÂ’İB’İN KAYIP DİVANI VE BİLİNMEYEN ŞİİRLERİ

Kaleme aldığı birçok mensur eserin yanı sıra hiciv ve hezliyâta meyilli yaratılışı, çalkantılı meslek hayatı ve îfâ ettiği mühim resmî vazifelerden dolayı XVIII. asrın meşhur simaları arasında yer alan Osmanzâde Ahmed Tâ’ib, devrin padişahı III. Ahmed tarafından “reis-i şâirân” olarak ilan edilmiştir. Önceki asırlardaki şairler tezkiresi yazarları birçok meşhur şairi “sultanü’ş-şuarâ”, “melikü’ş-şuarâ” vb. vasıflarla yüceltmişlerse de bu ünvan, ilk kez devlet eliyle bir şaire verilmiştir. Osmanzâde Tâ’ib’in muasırı olan biyografik eser yazarları, şairin divanının olup olmadığı hususunda bilgi vermezken muahhar kaynaklar anılan eserinin bulunduğunu kesin bir şekilde ifade etmişlerdir. Yaşadığı devirde çok meşhur bir şahsiyet olmasına rağmen günümüzde yeteri kadar bilinmeyen Osmanzâde Tâ’ib’in divanının nerede olduğu meselesi uzun süre birçok edebiyat tarihçisini meşgul etmiş; ancak eserin herhangi bir nüshası tespit edilememiştir. Bugüne kadar Osmanzâde Tâ’ib’in şiirleri hakkında birçok çalışma yapılmış; araştırmacılarca şairin mecmualarda dağınık vaziyette olan şiirleri bir araya getirilerek değerlendirmeler yapılmıştır. Kimi incelemelerde ise “Tâ’ib” mahlaslı diğer şairlerin şiirleri, Osmanzâde Tâ’ib’e mal edilmiş ve böylelikle şair ve eseriyle alâkalı yanlış değerlendirmelere sebebiyet verilmiştir. Bu makalede öncelikle Osmanzâde Tâ’ib Dîvânı hakkında kaynaklardaki ihtilaflı bilgilerin sebepleri tartışılacaktır. Ardından Avusturya Millî Kütüphanesi’nde kayıtlı bir yazmada bulunan ve bugüne kadar şairin şiirleri hakkında yapılan hiçbir çalışmada yer almayan şiirleri yayımlanacaktır.